II OSK 885/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną przewoźnika, który został ukarany administracyjnie za przywiezienie do Polski obywatela Ukrainy z wizą Schengen, której termin ważności nie obejmował daty wjazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wcześniej oddalił skargę przewoźnika, uznając decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za zasadną. NSA potwierdził stanowisko WSA, podkreślając, że odpowiedzialność przewoźnika na podstawie art. 138 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obiektywny. Oznacza to, że nie jest wymagane badanie winy przewoźnika, a jedynie stwierdzenie faktu przywiezienia cudzoziemca bez ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu. Sąd wyjaśnił, że obowiązek przewoźnika, wynikający z art. 135 ustawy, polega na sprawdzeniu, czy cudzoziemiec posiada wymagane dokumenty i czy są one ważne w dacie wjazdu. NSA zaznaczył, że przewoźnik nie ma obowiązku weryfikowania autentyczności dokumentów, gdyż nie posiada takich możliwości technicznych. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, wskazując, że przepisy te są zgodne z prawem unijnym i implementują obowiązki wynikające z Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen oraz dyrektyw UE. Kara została nałożona w minimalnej wysokości, co uznano za proporcjonalne. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, uznając zebrane dowody za wystarczające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za przewóz cudzoziemców bez ważnych dokumentów oraz precyzowanie zakresu jego obowiązków kontrolnych.
Dotyczy głównie przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym (z wyłączeniem ruchu przygranicznego).
Zagadnienia prawne (3)
Czy odpowiedzialność przewoźnika za przywiezienie cudzoziemca bez ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu ma charakter obiektywny, czy też wymaga badania winy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny i nie wymaga badania jego winy ani stopnia szkodliwości czynu.
Uzasadnienie
Konstrukcja art. 138 ustawy o cudzoziemcach wskazuje na znamiona czynu zabronionego, wiążąc odpowiedzialność z obiektywnym naruszeniem prawa, a nie z oceną subiektywnego zachowania.
Jaki jest zakres obowiązku przewoźnika w zakresie sprawdzania dokumentów podróżnych cudzoziemców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek przewoźnika polega na żądaniu od pasażera przedstawienia dokumentu podróży i wymaganych wiz lub innych dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu, oraz ustaleniu, czy okazane dokumenty są ważne w dacie wjazdu do Polski. Przewoźnik nie ma obowiązku weryfikowania autentyczności dokumentów.
Uzasadnienie
Obowiązek ten nie może być obiektywnie niemożliwy do wykonania, a przewoźnik nie ma technicznych możliwości skutecznej weryfikacji autentyczności dokumentów.
Czy nałożenie kary administracyjnej na przewoźnika za przywiezienie cudzoziemca z wizą, której termin ważności nie obejmował daty wjazdu, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest zgodne, jeśli wiza była ważna w dacie wystawienia, ale nie obejmowała daty wjazdu do Polski.
Uzasadnienie
Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wymaga posiadania ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Wiza z terminem od [...] lutego 2012 r. do [...] kwietnia 2012 r. nie uprawniała do wjazdu w dniu 18 lutego 2012 r.
Przepisy (12)
Główne
u.o.c. art. 138 § 1 i 2
Ustawa o cudzoziemcach
Nakłada karę administracyjną na przewoźnika, który przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Odpowiedzialność ma charakter obiektywny.
u.o.c. art. 135 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Nakłada na przewoźnika obowiązek podjęcia działań dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium RP posiada ważny dokument podróży, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu.
Pomocnicze
u.o.c. art. 13 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określa warunki, jakie musi spełnić cudzoziemiec, aby móc przekroczyć granicę i przebywać na terytorium RP, w tym posiadanie ważnego dokumentu podróży i ważnej wizy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 86
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.s.g. art. 15
Ustawa o Straży Granicznej
u.o.g.p. art. 15
Ustawa o ochronie granicy państwowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność przewoźnika za przywiezienie cudzoziemca bez ważnych dokumentów jest obiektywna. • Obowiązek przewoźnika polega na sprawdzeniu posiadania i ważności dokumentów, a nie ich autentyczności. • Przepisy ustawy o cudzoziemcach są zgodne z prawem UE i implementują obowiązki międzynarodowe. • Kara została nałożona w minimalnej wysokości, co jest proporcjonalne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 135, 138 u.o.c.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym sprzeczność z prawem międzynarodowym. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 107, 86 k.p.a.) przez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (brak przesłuchania kierowcy i przedstawiciela spółki). • Naruszenie art. 15 ustawy o ochronie granicy państwowej i przepisów ustawy o Straży Granicznej. • Naruszenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny. • Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że określa on znamiona czynu zabronionego nie wiążąc odpowiedzialności administracyjnej z dokonaniem oceny subiektywnego zachowania podmiotu sankcjonowanego. • Ciężar przedstawienia dowodu potwierdzającego zgodność postępowania przewoźnika z powołanymi przepisami spoczywa na przewoźniku. • Przewoźnik nie ma obowiązku weryfikowania autentyczności stosownych dokumentów, sprawdza jedynie fizyczne ich posiadanie przez cudzoziemca. • Obowiązek nałożony na przewoźnika – w świetle art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach – jest żądanie od pasażera przedstawienia dokumentu podróży (...) oraz ustalenie, czy okazane dokumenty są ważne w dacie wjazdu do Polski.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Leszek Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie obiektywnego charakteru odpowiedzialności przewoźnika za przewóz cudzoziemców bez ważnych dokumentów oraz precyzowanie zakresu jego obowiązków kontrolnych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym (z wyłączeniem ruchu przygranicznego).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności przewoźników w kontekście przepisów o cudzoziemcach i bezpieczeństwa granic, co ma znaczenie praktyczne dla branży transportowej i organów kontrolnych.
“Przewoźniku, sprawdź wizę pasażera! NSA potwierdza: odpowiedzialność za cudzoziemca bez ważnych dokumentów jest obiektywna.”
Dane finansowe
WPS: 3000 EUR
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.