II OSK 767/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia na wyrok WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie SKO w Koninie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy P. o umorzeniu postępowania dotyczącego zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Stowarzyszenie domagało się wszczęcia postępowania nieważnościowego, powołując się na cele statutowe. SKO odmówiło, uznając, że interes społeczny nie przemawia za uwzględnieniem żądania. WSA podtrzymał to stanowisko. Jednakże, w toku postępowania przed NSA, okazało się, że SKO samo wydało decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy P. z dnia 1 czerwca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ przedmiot kontroli sądowej (odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego) zniknął w wyniku późniejszej decyzji SKO stwierdzającej nieważność pierwotnej decyzji. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku, gdy przedmiot sprawy stał się bezprzedmiotowy w wyniku późniejszych działań organu administracji, nawet jeśli sąd pierwszej instancji wydał już wyrok.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji sam naprawia wadę prawną, która była przedmiotem zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, mimo że żądanie organizacji społecznej jest uzasadnione jej celami statutowymi, jest prawidłowa, jeśli organ uzna, że interes społeczny nie przemawia za uwzględnieniem żądania?
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do poszukiwania z urzędu okoliczności faktycznych przemawiających za uwzględnieniem żądania organizacji społecznej w trybie art. 31 § 1 pkt 1 K.p.a., lecz jedynie do rozważenia tych powoływanych przez organizację lub znanych z urzędu. Interes społeczny jest kluczową przesłanką.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że samo uzasadnienie żądania celami statutowymi nie obliguje organu do wszczęcia postępowania. Kluczowy jest interes społeczny, a ocena tego interesu należy do uznania organu. Stowarzyszenie dążyło do ponownego merytorycznego badania sprawy, co nie jest celem postępowania nieważnościowego.
Czy Naczelny Sąd Administracyjny powinien uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie, jeśli w toku postępowania kasacyjnego okazało się, że przedmiot sprawy stał się bezprzedmiotowy w wyniku późniejszej decyzji organu administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 189 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., NSA uchyla wyrok WSA i umarza postępowanie, jeśli istniały podstawy do umorzenia postępowania przed WSA, a sprawa stała się bezprzedmiotowa.
Uzasadnienie
Po wniesieniu skargi kasacyjnej, SKO samo stwierdziło nieważność decyzji Wójta, która była przedmiotem postępowania. W związku z tym zniknął przedmiot kontroli sądowej, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. NSA ma obowiązek wziąć pod uwagę te okoliczności z urzędu.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 31 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej może wszcząć postępowanie z urzędu na żądanie organizacji społecznej, jeśli żądanie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji, ale kluczowy jest interes społeczny, który należy ocenić.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Argumentacja Stowarzyszenia wykraczała poza te przesłanki.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi przez WSA.
P.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku WSA i umorzenia postępowania, gdy istniały podstawy do umorzenia przed WSA.
P.p.s.a. art. 161 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania, w tym z powodu jego bezprzedmiotowości.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, w tym wadliwości uzasadnienia.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
P.p.s.a. art. 207 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w wyniku późniejszej decyzji SKO stwierdzającej nieważność pierwotnej decyzji Wójta.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Stowarzyszenia dotycząca interesu społecznego i celów statutowych w kontekście odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. • Zarzuty naruszenia art. 31 § 1 K.p.a., art. 174 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) oraz art. 151 P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy w jego toku wystąpi zdarzenie, w następstwie którego przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna • interes społeczny (sprawne i rzeczowe prowadzenie postępowania administracyjnego) przemawiał za odmową uwzględnienia żądania wszczęcia postępowania
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Magdalena Dobek - Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku, gdy przedmiot sprawy stał się bezprzedmiotowy w wyniku późniejszych działań organu administracji, nawet jeśli sąd pierwszej instancji wydał już wyrok."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracji sam naprawia wadę prawną, która była przedmiotem zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak późniejsze działania organu administracji mogą wpłynąć na bieg postępowania sądowego, prowadząc do jego umorzenia z powodu bezprzedmiotowości. Jest to ciekawy przykład dynamiki między administracją a sądownictwem.
“Sprawa umorzona przez NSA, bo organ sam naprawił błąd!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.