Orzeczenie · 2026-05-14

II OSK 550/24Odmowa zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca z polska zona

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
cudzoziemcypobyt czasowyzezwolenie na pracęprawo migracyjneskarga kasacyjnaNSAlegalność pobytumałżeństwo z obywatelem RP

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez cudzoziemca A. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym niezastosowanie przepisów dotyczących połączenia z rodziną (art. 165 ust. 4, art. 159 ust. 3, art. 159 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach) oraz prawa procesowego, twierdząc, że powinien być traktowany jako członek rodziny obywatelki RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że wyrok WSA jest zgodny z prawem. Sąd podkreślił, że wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy został złożony po upływie legalnego pobytu cudzoziemca w Polsce, co stanowiło samodzielną przesłankę do odmowy. Sąd wyjaśnił, że cudzoziemiec złożył wniosek o pobyt czasowy i pracę, a nie o pobyt w celu połączenia z rodziną. Nawet jeśli posiadał polską żonę, nie zwalniało go to z obowiązku posiadania dokumentu pobytowego, a podnoszone przepisy dotyczące połączenia rodzinnego (art. 159 u.c.) nie miały zastosowania, gdyż dotyczyły relacji cudzoziemiec-cudzoziemiec, a nie cudzoziemiec-obywatel RP. Ponadto, art. 165 ust. 4 u.c. miał zastosowanie w specyficznych sytuacjach związanych z ochroną międzynarodową. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie były uzasadnione, a organy nie miały obowiązku rozważać innych przesłanek do udzielenia zezwolenia niż te wynikające z wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców, którzy złożyli wniosek po upływie terminu ważności wizy, a także zastosowanie przepisów o połączeniu rodzinnym w kontekście małżeństwa z obywatelem RP.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym konkretnego celu wniosku o pobyt i momentu jego złożenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy cudzoziemiec, który złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę po upływie terminu ważności wizy, może powoływać się na fakt posiadania polskiej żony jako podstawę do legalizacji pobytu, mimo że wniosek nie dotyczył połączenia z rodziną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie polskiej żony nie zwalnia z obowiązku posiadania dokumentu pobytowego i nie może być podstawą do legalizacji pobytu, jeśli wniosek dotyczył innego celu (pobyt czasowy i praca) i został złożony po upływie legalnego pobytu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę został złożony po upływie legalnego pobytu cudzoziemca, co stanowiło samodzielną przesłankę do odmowy. Podnoszone argumenty dotyczące małżeństwa z obywatelką RP nie mogły być uwzględnione, ponieważ wniosek dotyczył innego celu, a przepisy dotyczące połączenia rodzinnego nie miały zastosowania w tej sytuacji.

Czy przepisy dotyczące zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną (art. 159 i 165 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach) mogą być zastosowane, gdy cudzoziemiec jest w związku małżeńskim z obywatelem RP, a wniosek dotyczył pobytu czasowego i pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie mają zastosowania w sytuacji, gdy cudzoziemiec jest w związku małżeńskim z obywatelem RP, a wniosek dotyczył innego celu niż połączenie z rodziną. Przepisy te dotyczą relacji cudzoziemiec-cudzoziemiec lub specyficznych sytuacji związanych z ochroną międzynarodową.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 159 u.c. dotyczy połączenia z rodziną w relacji cudzoziemiec-cudzoziemiec, a nie cudzoziemiec-obywatel RP. W przypadku małżeństwa z obywatelem RP, wniosek powinien być oparty o inne przepisy. Art. 165 ust. 4 u.c. ma zastosowanie w ograniczonym zakresie do cudzoziemców, którym przyznano status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako nie mającą uzasadnionych podstaw.

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 165 § ust. 4

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Przepis ten wyłącza zastosowanie art. 100 ust. 1 pkt 9 u.c. do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną w określonych przypadkach, jednakże sąd uznał, że nie ma on zastosowania w tej sprawie.

u.c. art. 159 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Definiuje członka rodziny na potrzeby ustawy, jednak sąd uznał, że nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na cel wniosku i status małżonka.

u.c. art. 159 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Określa przesłanki obligatoryjnego udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną, ale sąd uznał, że nie miał zastosowania w tej sprawie.

u.c. art. 100 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Stanowi o obligatoryjnej odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy wniosek złożono podczas nielegalnego pobytu. Sąd uznał, że ten przepis miał zastosowanie.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował ten przepis, utrzymując decyzję w mocy.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uznał, że zarzuty naruszenia tego przepisu nie były uzasadnione.

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uznał, że zarzuty naruszenia tego przepisu nie były uzasadnione.

k.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uznał, że zarzuty naruszenia tego przepisu nie były uzasadnione.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

u.c. art. 105 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Określa, że wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy składa się osobiście i jest wszczynany wyłącznie na wniosek.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.c. art. 114 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania nie wystąpiły w tej sprawie.

u.c. art. 114 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.c. art. 158

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Sąd wskazał, że wniosek o pobyt czasowy w przypadku małżeństwa z obywatelem RP powinien być oparty o ten przepis, a nie o art. 159 u.c.

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258-261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 165 ust. 4 u.c. w związku z zawarciem związku małżeńskiego z obywatelką RP. • Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 159 ust. 3 u.c. w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim. • Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 159 ust. 1 u.c. jako przesłanki obligatoryjnego udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną. • Błędne zastosowanie art. 100 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 114 ust. 1 u.c. • Naruszenie prawa procesowego poprzez zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. • Naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i brak ustalenia uprawnienia do przebywania na terytorium RP z uwagi na małżeństwo z obywatelką RP.

Godne uwagi sformułowania

Złożenie wniosku podczas nielegalnego pobytu stanowi więc samodzielną przesłankę do wydania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. • W tej sytuacji okoliczność pozostawania przez cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelką Polski, choć wskazana we wniosku nie mogła mieć żadnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie, jako niezwiązana z przesłankami do udzielenia wnioskowanego zezwolenia. • Małżeństwo z obywatelem Polski nie zwalnia bowiem automatycznie cudzoziemca z obowiązku ubiegania się o dokument pobytowy, lecz jedynie wpływa na to, jak taki pobyt można zalegalizować, co jednak – jak wyjaśniono powyżej – nie było przedmiotem kontrolowanego postępowania.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

sędzia

Anna Szymańska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców, którzy złożyli wniosek po upływie terminu ważności wizy, a także zastosowanie przepisów o połączeniu rodzinnym w kontekście małżeństwa z obywatelem RP."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym konkretnego celu wniosku o pobyt i momentu jego złożenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii legalności pobytu cudzoziemców i ich praw w Polsce, zwłaszcza w kontekście małżeństwa z obywatelami RP. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym.

“Czy polskie małżeństwo gwarantuje pobyt w Polsce po upływie wizy? NSA wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst