Orzeczenie · 2025-12-08

II OSK 546/25Nakaz rozbiórki budowy mimo wstrzymania 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-08
NSABudowlaneWysokansa
prawo budowlanerozbiórkawstrzymanie budowysamowola budowlanadecyzja administracyjnakontrolanadzór budowlanyskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki S. sp. z o.o. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję Małopolskiego WINB nakazującą rozbiórkę ław fundamentowych i części budynków mieszkalnych. Powodem nakazu było prowadzenie robót budowlanych mimo postanowienia PINB o wstrzymaniu budowy. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego oraz art. 81a § 1, 8 § 1, 7 i 77 § 1 KPA, twierdząc, że nie wszystkie roboty zostały wykonane po wstrzymaniu budowy i istniały wątpliwości co do daty ich wykonania. Kwestionowano również naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA nie musiało szczegółowo odnosić się do wszystkich zarzutów, a jedynie w zakresie niezbędnym do kontroli. Stwierdzono, że materiał dowodowy (protokoły kontroli, dokumentacja fotograficzna) jednoznacznie potwierdza kontynuowanie budowy po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu. NSA wyjaśnił, że art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego, w przeciwieństwie do art. 51a pkt 2, nakazuje rozbiórkę całego obiektu budowlanego, a nie tylko jego części wykonanej po wstrzymaniu, gdy podstawą wstrzymania był art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, wskazując, że organ odwoławczy miał obowiązek uwzględnić aktualny stan faktyczny i prawny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego w kontekście nakazu rozbiórki całego obiektu budowlanego w przypadku kontynuowania budowy pomimo wstrzymania, a także zasada dwuinstancyjności w kontekście rozszerzenia zakresu rozbiórki przez organ odwoławczy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wstrzymaniem budowy na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i jej kontynuowaniem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kontynuowanie robót budowlanych mimo postanowienia o wstrzymaniu budowy, w sytuacji gdy nie wszystkie roboty zostały wykonane po doręczeniu postanowienia, uzasadnia nakaz rozbiórki całego obiektu budowlanego na podstawie art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kontynuowanie budowy mimo wstrzymania stanowi podstawę do nakazania rozbiórki całego obiektu budowlanego, a nie tylko jego części wykonanej po wstrzymaniu, jeśli podstawą wstrzymania był art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego nakazuje rozbiórkę całego obiektu budowlanego w przypadku kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu, jeśli podstawą wstrzymania był art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten nie ogranicza obowiązku rozbiórki do części wykonanej po wstrzymaniu, w przeciwieństwie do art. 51a pkt 2 Prawa budowlanego.

Czy naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego następuje, gdy organ odwoławczy obejmie nakazem rozbiórki szerszy zakres robót budowlanych niż organ pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności objęcie przez organ odwoławczy nakazem rozbiórki szerszego zakresu robót budowlanych, jeśli wynika to z uwzględnienia aktualnego stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji drugoinstancyjnej.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Organ drugiej instancji ma obowiązek uwzględniać aktualny stan faktyczny i prawny. W przypadku kontynuowania budowy pomimo wstrzymania, WINB miał obowiązek uwzględnić wszystkie roboty wykonane do dnia wydania decyzji, co mogło skutkować uszczegółowieniem zakresu rozbiórki.

Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wystarczającego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich zarzutów skargi, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu. Brak szczegółowego odniesienia się do niektórych zarzutów nie stanowi naruszenia, jeśli pozwala na ustalenie przesłanek orzekania i kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest skuteczny, gdy uzasadnienie nie zawiera wymaganych elementów lub uniemożliwia kontrolę kasacyjną. Jednakże, prawidłowo sporządzone uzasadnienie nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów, a jedynie w zakresie niezbędnym do kontroli. W tej sprawie uzasadnienie WSA pozwalało na ustalenie przesłanek orzekania i kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę ław fundamentowych i części budynków mieszkalnych.

Przepisy (14)

Główne

Pr. bud. art. 49e § pkt 6

Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki całego obiektu budowlanego w przypadku kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu, gdy podstawą wstrzymania był art. 48 ust. 1.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 81a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawartość uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.

Pr. ust. s. adm. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepisy ustrojowe dotyczące kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

Pr. bud. art. 48 § ust. 1 pkt 1

Prawo budowlane

Podstawa prawna postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

Pr. bud. art. 51a § pkt 2

Prawo budowlane

Przepis określający nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu, stosowany gdy podstawą wstrzymania był art. 50 ust. 1.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że zachodziły podstawy do nakazania rozbiórki wszystkich elementów, mimo wątpliwości co do wykonania części robót po wstrzymaniu budowy. • Naruszenie art. 81a § 1, 8 § 1, 7 i 77 § 1 KPA poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że orzeczenie obowiązku rozbiórki było konieczne, podczas gdy istniały wątpliwości co do stanu faktycznego. • Naruszenie art. 15 KPA poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na tym, że organ odwoławczy objął nakazem rozbiórki dodatkowe elementy nieujęte w decyzji organu I instancji. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wystarczającego uzasadnienia sądu co do istotnych zarzutów skargi, w tym dotyczących naruszenia zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony i zasady dwuinstancyjności. • Naruszenie art. 1 § 1 i 2 Pr. ust. s. adm. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i procesowego.

Godne uwagi sformułowania

Sankcją bezwarunkową określoną w art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego za kontynuowanie budowy pomimo orzeczenia o wstrzymaniu robót budowlanych na tej podstawie jest nakaz rozbiórki i to całości obiektu budowlanego lub jego części, tj. wybudowanego "od początku", a nie jedynie robót budowlanych zrealizowanych po wstrzymaniu budowy.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

sędzia

Mirosław Gdesz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego w kontekście nakazu rozbiórki całego obiektu budowlanego w przypadku kontynuowania budowy pomimo wstrzymania, a także zasada dwuinstancyjności w kontekście rozszerzenia zakresu rozbiórki przez organ odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wstrzymaniem budowy na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i jej kontynuowaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – konsekwencji kontynuowania budowy mimo wstrzymania. Wyjaśnia, kiedy nakaz rozbiórki obejmuje cały obiekt, co jest istotne dla inwestorów i organów nadzoru.

“Budowa mimo zakazu: kiedy rozbiórka obejmuje cały obiekt?”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst