Orzeczenie · 2017-09-07

II OSK 509/17Zezwolenie na pobyt stały formalne małżeństwo brak więzi

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2017-09-07

NSAAdministracyjneWysokansa

cudzoziemcypobyt stałymałżeństwointeres RPprawo administracyjneUstawa o cudzoziemcachNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję odmawiającą zezwolenia na pobyt stały obywatelowi [...]. Wojewoda Mazowiecki pierwotnie odmówił zezwolenia, wskazując na brak wspólnego gospodarstwa domowego i sporadyczne spotkania małżonków. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że sama okoliczność niewypełniania obowiązków małżeńskich nie jest podstawą do odmowy, ale należy zbadać, czy udzielenie zezwolenia nie pozostaje w sprzeczności z interesem RP. WSA uchylił decyzję Szefa Urzędu, uznając wadliwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i stwierdzając, że materiał dowodowy nie ujawnił okoliczności uzasadniających rozważanie art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że formalne pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie jest wystarczającą przesłanką do udzielenia zezwolenia na pobyt stały, jeśli brakuje faktycznej więzi rodzinnej, wspólnego gospodarstwa domowego i innych więzi wskazujących na tworzenie rodziny. NSA stwierdził, że w interesie Rzeczypospolitej Polskiej jest ochrona jedynie takich małżeństw, które faktycznie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a przyznawanie cudzoziemcowi formalnie pozostającemu w związku małżeńskim tak dalekich uprawnień, jak zezwolenie na pobyt stały, może naruszać interes państwa. Sąd uchylił wyrok WSA i oddalił skargę N. O., uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., a istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Udzielanie zezwoleń na pobyt stały małżonkom obywateli polskich w sytuacji braku faktycznej więzi rodzinnej i wspólnego gospodarstwa domowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku faktycznej więzi małżeńskiej i oceny interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Interpretacja klauzuli generalnej z art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy formalne pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim jest wystarczającą przesłanką do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, nawet jeśli małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego i nie łączą ich faktyczne więzi rodzinne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, formalne pozostawanie w związku małżeńskim nie jest wystarczające, jeśli brakuje faktycznej więzi rodzinnej i wspólnego gospodarstwa domowego, co może naruszać interes Rzeczypospolitej Polskiej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że celem przepisu o zezwoleniu na pobyt stały dla małżonka obywatela polskiego jest ochrona rodziny i umożliwienie prowadzenia życia rodzinnego. Jeśli małżonkowie nie mieszkają razem, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego i nie łączą ich więzi, odpada cel udzielenia zezwolenia. W interesie RP jest ochrona jedynie takich małżeństw, które faktycznie prowadzą wspólne życie rodzinne.

Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo ocenił, że materiał dowodowy nie pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy co do istoty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie poczynił ustaleń co do wszystkich przesłanek negatywnych określonych w art. 197 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a zakres sprawy niezbędny do wyjaśnienia miał istotny wpływ na jej wynik.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ pierwszej instancji odmówił zezwolenia, a organ odwoławczy przyjął spełnienie przesłanki pozytywnej (art. 195 ust. 1 pkt 4). Rozpoznanie wniosku wymagało wyjaśnienia przesłanek negatywnych (art. 197 ust. 1). Ponieważ organ pierwszej instancji nie poczynił takich ustaleń, a ich zakres miał istotny wpływ na wynik sprawy, przekazanie do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione. Dodatkowo, wydanie decyzji o zezwoleniu na pobyt stały wymaga zasięgnięcia informacji od służb (Straż Graniczna, Policja, ABW), co nie zostało dokonane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę N. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Przepisy (16)

Główne

u.c. art. 195 § 1 pkt 4

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanka pozytywna do udzielenia zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, który pozostaje w związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku i bezpośrednio przed jego złożeniem przebywał nieprzerwanie na terytorium RP przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z tym małżeństwem.

Pomocnicze

u.c. art. 197 § 1 pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanka negatywna do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały, związana z tym, że małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia przepisów ustawy.

u.c. art. 197 § 1 pkt 5

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanka negatywna do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały, gdy udzielenie zezwolenia w obecnym stanie faktycznym nie pozostawałoby w sprzeczności z interesem Rzeczypospolitej Polskiej.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada reformationis in peius (zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się).

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c