Orzeczenie · 2026-01-29

II OSK 493/25Odmową zezwolenia na pobyt podrobiony dokument

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-29
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytpobyt czasowypodrobiony dokumentpełnomocnikodpowiedzialnośćprawo migracyjneNSApostępowanie administracyjne

Przedmiotem skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców był wyrok WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu odmawiającą obywatelowi Zimbabwe zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Cudzoziemiec złożył wniosek o zezwolenie na pobyt w celu studiów, przedkładając m.in. zaświadczenie bankowe. Straż Graniczna poinformowała o nieautentyczności tego zaświadczenia. Wojewoda odmówił zezwolenia, a Szef Urzędu utrzymał tę decyzję w mocy, powołując się na posłużenie się podrobionym dokumentem. WSA uchylił decyzję, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco, czy cudzoziemiec wiedział o podrobieniu dokumentu, i że jego późniejsza aktywność w postępowaniu odwoławczym mogła na to wskazywać. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną. Podkreślił, że art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o cudzoziemcach ma charakter zobiektywizowany – sam fakt użycia podrobionego dokumentu przez stronę lub jej pełnomocnika skutkuje odmową zezwolenia, a wiedza czy wina cudzoziemca nie mają znaczenia. NSA wskazał, że czynności pełnomocnika wywołują skutki bezpośrednio dla mocodawcy, a cudzoziemiec ponosi odpowiedzialność za działania pełnomocnika, zwłaszcza że sam brał udział w odpłatnym pozyskaniu dokumentu. Późniejsze złożenie innego zaświadczenia bankowego nie mogło sanować pierwotnego naruszenia. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zobiektywizowanego charakteru przesłanki odmowy zezwolenia na pobyt z powodu użycia podrobionego dokumentu przez pełnomocnika oraz zasady ponoszenia odpowiedzialności przez cudzoziemca za działania pełnomocnika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem cudzoziemców i użyciem podrobionych dokumentów w postępowaniu administracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy posłużenie się przez pełnomocnika cudzoziemca podrobionym dokumentem w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, bez wiedzy cudzoziemca, stanowi podstawę do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, posłużenie się podrobionym dokumentem przez pełnomocnika cudzoziemca, nawet bez wiedzy i świadomości samego cudzoziemca, stanowi samoistną i zobiektywizowaną podstawę do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Uzasadnienie

Przepis art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o cudzoziemcach ma charakter zobiektywizowany. Sam fakt użycia podrobionego dokumentu przez stronę lub jej pełnomocnika skutkuje odmową zezwolenia, a okoliczności faktyczne, wina, wola czy świadomość cudzoziemca nie mają znaczenia. Działania pełnomocnika wywołują skutki bezpośrednio dla mocodawcy.

Czy późniejsze złożenie przez cudzoziemca prawidłowego dokumentu może sanować wadliwe działanie pełnomocnika polegające na przedłożeniu dokumentu podrobionego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, późniejsze złożenie prawidłowego dokumentu nie może sanować skutków prawnych wynikających z pierwotnego złożenia podrobionego dokumentu.

Uzasadnienie

Skutek materialnoprawny wynikający z art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.c. wywarło pierwotne złożenie podrobionego zaświadczenia i nie mógł on być sanowany późniejszym złożeniem zaświadczenia odpowiadającego stanowi faktycznemu.

Czy cudzoziemiec ponosi odpowiedzialność za działania swojego pełnomocnika polegające na przedłożeniu podrobionego dokumentu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, cudzoziemiec ponosi pełną odpowiedzialność za działania swojego pełnomocnika, nawet jeśli były one niezgodne z jego wolą lub wiedzą.

Uzasadnienie

Pełnomocnictwo procesowe jest formą zastępstwa prawnego bezpośredniego, a czynności pełnomocnika wywołują bezpośredni skutek prawny w sferze prawnej mocodawcy. O zachowaniu należytej staranności decydują okoliczności mieszczące się w sferze działania pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę cudzoziemca.

Przepisy (10)

Główne

u.c. art. 100 § 1 pkt 5 lit. b

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy w postępowaniu podrobił lub przerobił dokument w celu użycia go jako autentycznego lub takiego dokumentu używał jako autentycznego. Przepis ma charakter zobiektywizowany.

Pomocnicze

u.c. art. 144 § 1 pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Przesłanka udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy związana z posiadaniem środków finansowych.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli NSA w postępowaniu kasacyjnym.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 32

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Instytucja pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 33

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Instytucja pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 207 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.c. ma charakter zobiektywizowany i nie wymaga badania wiedzy lub świadomości cudzoziemca. • Działania pełnomocnika wywołują skutki bezpośrednio dla mocodawcy, który ponosi odpowiedzialność za jego czyny. • Późniejsze złożenie prawidłowego dokumentu nie sanuje skutków pierwotnego użycia dokumentu podrobionego.

Odrzucone argumenty

Decyzja Szefa Urzędu została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, gdyż nie zbadano wiedzy cudzoziemca o podrobionym dokumencie. • Aktywność cudzoziemca w postępowaniu odwoławczym mogła wskazywać na brak jego świadomości co do działań pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.c. ... ma charakter zobiektywizowany • sam fakt użycia podrobionego dokumentu – zarówno przez samą stronę bądź jej pełnomocnika – jako autentycznego skutkuje odmową udzielenia zezwolenia • okoliczności faktyczne, wina, wola czy świadomość cudzoziemca co do wystąpienia tej przesłanki odmowy nie mają znaczenia • Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela (pełnomocnika) w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego • nie może budzić wątpliwości, że wzoruje się ona na konstrukcji pełnomocnictwa w prawie procesowym, jako szczególnego rodzaju przedstawicielstwa, którego źródłem jest oświadczenie woli reprezentowanego

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Paweł Dańczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zobiektywizowanego charakteru przesłanki odmowy zezwolenia na pobyt z powodu użycia podrobionego dokumentu przez pełnomocnika oraz zasady ponoszenia odpowiedzialności przez cudzoziemca za działania pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem cudzoziemców i użyciem podrobionych dokumentów w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa migracyjnego – odpowiedzialności cudzoziemca za działania pełnomocnika i konsekwencji użycia podrobionych dokumentów. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem cudzoziemców.

“Pełnomocnik podrobił dokument? Cudzoziemiec traci szansę na pobyt, nawet jeśli nie wiedział!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst