Orzeczenie · 2026-01-14

II OSK 431/25Oddalenie skargi kasacyjnej wojewody zezwole na pobyt

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-14
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobyt czasowyzezwolenie na pobytbezczynność organuskarga kasacyjnaustawa o pomocy obywatelom Ukrainyustawa o cudzoziemcachterminy postępowaniaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi Nepalu. Wojewoda zarzucił sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. zastosowanie przepisów o pomocy obywatelom Ukrainy do sprawy obywatela Nepalu oraz sposób oceny terminowości postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując zarzuty, uznał, że choć przepisy dotyczące pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d u.p.o.u.) nie mają bezpośredniego zastosowania do obywatela Nepalu, to jednak bezczynność organu po 30 czerwca 2024 r. nie była uzasadniona. Sąd podkreślił, że przedłużenie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. po tym terminie, wprowadzone ustawą z dnia 15 maja 2024 r., narusza zasadę proporcjonalności, gdyż władze publiczne miały ponad dwa lata na dostosowanie służb migracyjnych. Sąd uznał, że sposób prowadzenia postępowania przez organ po tej dacie, nawet jeśli wniosek miał braki formalne, mógł być kwalifikowany jako przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), co uzasadniało stwierdzenie bezczynności. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów w sprawach zezwoleń na pobyt cudzoziemców po zmianach wprowadzonych w związku z wojną na Ukrainie, zwłaszcza po 30 czerwca 2024 r., oraz ocena proporcjonalności przedłużania nadzwyczajnych rozwiązań prawnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej przedłużeniem, ale zawiera ogólne zasady dotyczące oceny bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy dotyczące pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d u.p.o.u.) mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do wysiedleńców z Ukrainy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy te stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich narodowości i powodu pobytu w Polsce.

Uzasadnienie

NSA podtrzymał swoje dotychczasowe orzecznictwo, zgodnie z którym przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców.

Czy przedłużenie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. po 30 czerwca 2024 r. jest zgodne z zasadą proporcjonalności i konstytucyjnymi prawami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przedłużenie obowiązywania przepisu po ponad dwóch latach od wybuchu wojny, bez wykazania niezbędności, narusza zasadę proporcjonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że władze publiczne miały wystarczająco dużo czasu na dostosowanie służb migracyjnych, a dalsze ograniczanie możliwości dochodzenia praw przez cudzoziemców jest nieproporcjonalne.

Czy bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy po 30 czerwca 2024 r. jest uzasadniona, jeśli wniosek miał braki formalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nawet jeśli wniosek miał braki formalne, nadmierna zwłoka organu w prowadzeniu postępowania po 30 czerwca 2024 r. może być kwalifikowana jako przewlekłe prowadzenie postępowania, co uzasadnia zarzut bezczynności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działania organu cechujące się niewystarczającą efektywnością po tej dacie mogą być równoważne stanowi przewlekłości postępowania, co nie różnicuje dopuszczalności zarzutu bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (33)

Główne

u.p.o.u. art. 100a § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.p.o.u. art. 100c § 1-4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.p.o.u. art. 100d § 1-4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.c. art. 112a § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 112a § 2

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 112a § 3

Ustawa o cudzoziemcach

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Niewystarczająca efektywność działań organu może być kwalifikowana jako przewlekłe prowadzenie postępowania.

Pomocnicze

u.p.o.u. art. 1 § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.p.o.u. art. 100d § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r., może naruszać zasadę proporcjonalności po 30 czerwca 2024 r.

u.c. art. 3 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 1-3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 52 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 8 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedłużenie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. po 30 czerwca 2024 r. narusza zasadę proporcjonalności. • Nadmierna zwłoka organu w prowadzeniu postępowania po 30 czerwca 2024 r. może być kwalifikowana jako przewlekłe prowadzenie postępowania.

Odrzucone argumenty

Przepisy dotyczące pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d u.p.o.u.) mają zastosowanie wyłącznie do wysiedleńców z Ukrainy. • Wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy był dotknięty brakami formalnymi, co uniemożliwiało stwierdzenie bezczynności organu. • Czas trwania postępowania był usprawiedliwiony stanem epidemii, wojną na Ukrainie, niedoborami kadrowymi oraz skomplikowanym charakterem sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Okres ponad dwóch lat jest czasem, w jakim władze publiczne zobowiązane były dostosować potencjał kadrowy oraz organizacyjny służb migracyjnych celem realizacji zasady szybkości postępowania. • Niespełnienie warunku niezbędności ograniczenia nakazuje rozwiązanie przyjęte w art. 100d ust. 1 u.p.o.u. w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez art. 1 pkt 3 cyt. ustawy traktować jako naruszające zasadę proporcjonalności. • Działania organu cechujące się niewystarczającą efektywnością uznać trzeba za równoważne stanowi opisanemu w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. (przewlekłe prowadzenie postępowania).

Skład orzekający

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Jerzy Siegień

przewodniczący

Paweł Miładowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów w sprawach zezwoleń na pobyt cudzoziemców po zmianach wprowadzonych w związku z wojną na Ukrainie, zwłaszcza po 30 czerwca 2024 r., oraz ocena proporcjonalności przedłużania nadzwyczajnych rozwiązań prawnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej przedłużeniem, ale zawiera ogólne zasady dotyczące oceny bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legalizacji pobytu cudzoziemców i bezczynności organów, z odniesieniem do przepisów wprowadzonych w związku z wojną na Ukrainie, co jest aktualne i istotne dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym.

“Bezczynność urzędu w sprawie pobytu? NSA wyjaśnia, kiedy zwłoka staje się naruszeniem prawa, nawet po zmianach przepisów.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst