II OSK 380/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego. Sprawa dotyczyła pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego, udzielonego pierwotnie przez Starostę Kłodzkiego w 2012 roku. A. D. wniósł o wznowienie postępowania, argumentując, że nie został uznany za stronę, a inwestycja narusza przepisy prawa budowlanego, w tym odległości od granicy działki. Starosta wznowił postępowanie i stwierdził naruszenie prawa, ale nie mógł uchylić decyzji z powodu upływu 5-letniego terminu. Wojewoda utrzymał to stanowisko. WSA we Wrocławiu oddalił skargę A. D., uznając, że choć skarżący miał przymiot strony, to upływ terminu uniemożliwia uchylenie decyzji. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Wojewoda oraz WSA błędnie zinterpretowały art. 149 § 2 k.p.a. Postępowanie wznowieniowe powinno obejmować nie tylko przyczyny wznowienia, ale także rozstrzygnięcie istoty sprawy. Ograniczenie się jedynie do stwierdzenia naruszenia prawa bez rozpatrzenia meritum stanowi istotne naruszenie prawa procesowego. NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów niższych instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu postępowania wznowieniowego w kontekście upływu terminu uniemożliwiającego uchylenie decyzji oraz obowiązek rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Dotyczy specyfiki postępowania wznowieniowego w administracji i jego relacji z innymi trybami nadzwyczajnymi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając naruszenie prawa w decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania, może ograniczyć się jedynie do stwierdzenia tego naruszenia, jeśli upłynął 5-letni termin uniemożliwiający uchylenie decyzji, czy też jest zobowiązany do rozstrzygnięcia istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ administracji publicznej, po stwierdzeniu przesłanki wznowienia postępowania, jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie nie tylko co do przyczyn wznowienia, ale także co do istoty sprawy, nawet jeśli nie może uchylić decyzji z powodu upływu terminu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 149 § 2 k.p.a. nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia postępowania co do istoty sprawy. Ograniczenie się jedynie do stwierdzenia naruszenia prawa bez rozpatrzenia meritum stanowi istotne naruszenie prawa procesowego.
Czy w postępowaniu wznowieniowym organ jest związany wyłącznie podstawami wznowienia wskazanymi we wniosku strony, czy może badać inne przesłanki z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ jest związany podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku inicjującym postępowanie i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych w tym wniosku.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że podstawa wznowienia wskazana przez stronę we wniosku wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania.
Czy w ramach postępowania wznowieniowego organ może badać przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tryby nadzwyczajne (wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności) mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości i nie mogą być stosowane zamiennie.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że system weryfikacji decyzji oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, a uruchomienie trybu stwierdzenia nieważności i trybu wznowieniowego powoduje odmienne następstwa dla weryfikowanej decyzji.
Czy brak prawomocnego wyroku skazującego wyklucza możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (fałszywy dowód)?
Odpowiedź sądu
Nie, niemożność wszczęcia postępowania karnego (np. z powodu przedawnienia) nie stoi na przeszkodzie wznowieniu postępowania administracyjnego, przy czym brak wniosku o ściganie nie pozbawia przestępstwa cech oczywistości.
Uzasadnienie
Skarżący kasacyjnie argumentował, że brak prawomocnego wyroku skazującego nie jest przeszkodą do wznowienia postępowania, jeśli dowody okazały się fałszywe.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 34 § ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 8 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa interpretacja art. 149 § 2 k.p.a. przez WSA i Wojewodę, którzy ograniczyli postępowanie wznowieniowe do przyczyn wznowienia, pomijając rozstrzygnięcie istoty sprawy, mimo że nie można było uchylić decyzji z powodu upływu terminu. • Obowiązek organu administracji do rozstrzygnięcia istoty sprawy w postępowaniu wznowieniowym, nawet jeśli decyzja ostateczna nie może zostać uchylona z powodu upływu terminu.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. (stwierdzenie nieważności decyzji) w ramach postępowania wznowieniowego. • Argumenty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego (art. 34 ust. 3 pkt 1 p.b., § 4 ust. 1 rozporządzenia ws. opracowań geodezyjno-kartograficznych, § 8 ust. 1 rozporządzenia ws. projektu budowlanego) oraz warunków technicznych (rozdział § 12 rozporządzenia ws. warunków technicznych) w ramach postępowania wznowieniowego, które nie zostały rozpatrzone przez WSA. • Argumenty dotyczące innych przesłanek wznowienia postępowania niewskazanych we wniosku inicjującym postępowanie.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie wznowieniowe nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. • Organ jest związany podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku inicjującym postępowanie i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych w tym wniosku. • System weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności.
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania wznowieniowego w kontekście upływu terminu uniemożliwiającego uchylenie decyzji oraz obowiązek rozstrzygnięcia istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wznowieniowego w administracji i jego relacji z innymi trybami nadzwyczajnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym – zakresu postępowania wznowieniowego, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń.
“NSA: Postępowanie wznowieniowe to nie tylko szukanie błędów, ale też rozstrzyganie sprawy!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.