II OSK 365/17Ograniczenie fermy drobiu plan miejscowy ochroną środowiska
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. i M. K. Sp.j. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy W. zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zmiana planu ograniczyła możliwość prowadzenia ferm hodowlanych do 210 DJP rocznie oraz wprowadziła ograniczenia w § 5 ust. 1 pkt 11. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa własności (art. 140 k.c., art. 64 ust. 3 Konstytucji RP), naruszenia przepisów KPA (art. 8, 9 k.p.a.) oraz istotnego naruszenia trybu sporządzania planu (brak dyskusji publicznej). Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca ma interes prawny, ale naruszenie mieści się w granicach prawa. Organy gminy nie nadużyły władztwa planistycznego, a ograniczenia były uzasadnione polityką gminy wspierającą małe gospodarstwa rolne i protestami mieszkańców przeciwko dużym fermom. Sąd uznał też, że nie doszło do naruszenia trybu sporządzania planu, gdyż mimo początkowych problemów z ogłoszeniem dyskusji, została ona ostatecznie przeprowadzona. Stwierdził również, że KPA nie ma zastosowania do procesu uchwalania planu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że plan miejscowy może zawierać przepisy ograniczające prawo własności, w tym zakazy dotyczące określonej działalności lub parametrów budynków. Ograniczenia te muszą być zgodne z Konstytucją RP (art. 31 ust. 3), czyli konieczne dla ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego, środowiska, zdrowia lub praw innych osób. NSA uznał, że ograniczenia wprowadzone zaskarżoną uchwałą były uzasadnione potrzebą ochrony mieszkańców przed uciążliwościami ferm drobiu oraz ochroną środowiska. Podkreślono, że ograniczenia działają na przyszłość i nie dotyczą istniejących ferm, a zatem nie naruszają istoty prawa własności. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności wprowadzania przez gminy ograniczeń w prawie własności w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście ochrony środowiska i praw innych osób.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu miejscowego i ograniczeń dotyczących hodowli zwierząt. Ocena proporcjonalności ograniczeń może być indywidualna dla każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ograniczenia w prawie własności dotyczące prowadzenia ferm hodowlanych, wprowadzone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, są dopuszczalne i zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ograniczenia te są dopuszczalne, jeśli są konieczne dla ochrony praw innych osób lub środowiska, a także proporcjonalne i nie naruszają istoty prawa własności.
Uzasadnienie
Plan miejscowy może wprowadzać ograniczenia w prawie własności, w tym zakazy określonej działalności lub parametry budynków, pod warunkiem, że są one uzasadnione konstytucyjnymi przesłankami (ochrona praw innych osób, środowiska) i są proporcjonalne.
Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) mają zastosowanie do procesu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy KPA nie mają zastosowania do procesu uchwalania planu miejscowego.
Uzasadnienie
Art. 1 KPA określa zakres stosowania przepisów KPA, a uchwalanie planu miejscowego nie jest jednym z postępowań tam wymienionych.
Czy naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, polegające na wadliwym zorganizowaniu dyskusji publicznej, skutkuje nieważnością uchwały?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli mimo wadliwości jednej z dyskusji, inne przewidziane procedury zostały przeprowadzone prawidłowo, a naruszenie nie jest istotne.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji ustalił, że mimo problemów z pierwszą datą dyskusji, druga dyskusja została przeprowadzona prawidłowo, co wykluczyło zarzut istotnego naruszenia trybu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Przepis ten określa granice prawa własności, które mogą być przedmiotem ograniczeń wynikających z przepisów prawa.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności podlega ochronie, ale może być ograniczane w sposób określony w art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
u.p.z.p. art. 17 § 9
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten określa obowiązki organów gminy w procesie sporządzania planu, w tym przeprowadzenie dyskusji publicznej.
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy może zawierać przepisy ograniczające prawo własności, w tym zakaz zabudowy lub określone parametry.
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Przepis ten określa zadania gminy, w tym kształtowanie polityki przestrzennej.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (granice skargi kasacyjnej).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy te nie mają zastosowania w procesie tworzenia planu miejscowego.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy te nie mają zastosowania w procesie tworzenia planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 36 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten przewiduje roszczenia odszkodowawcze w przypadku istotnego ograniczenia lub niemożliwości korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób w związku z uchwaleniem planu.
p.o.ś. art. 72
Prawo ochrony środowiska
Przepis ten dotyczy oceny oddziaływania na środowisko.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § 1
Określa przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, w tym dotyczące hodowli zwierząt, posługując się pojęciem dużych jednostek przeliczeniowych (DJP).
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenia w prawie własności wprowadzone w planie miejscowym były uzasadnione ochroną praw innych osób i środowiska. • Plan miejscowy może zawierać przepisy ograniczające prawo własności. • Ograniczenia nie naruszają istoty prawa własności, ponieważ dotyczą przyszłego sposobu korzystania z nieruchomości i nie dotyczą istniejących ferm. • Przepisy KPA nie mają zastosowania do procesu uchwalania planu miejscowego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności poprzez nadużycie władztwa planistycznego. • Istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego (nieprzeprowadzenie dyskusji publicznej). • Zastosowanie przepisów KPA do procesu uchwalania planu miejscowego. • Błędna wykładnia przepisów dotyczących planowania przestrzennego, ochrony środowiska i prawa własności.
Godne uwagi sformułowania
plan miejscowy co do zasady może zawierać przepisy, z których będzie wynikało ograniczenie prawa własności nieruchomości • ograniczenia w wykonywaniu prawa własności nieruchomości nie polegają na całkowitym zakazie prowadzenia ferm drobiu, tylko na ograniczeniu ich wielkości i nie dotyczą ferm już wybudowanych • ograniczenia te są konieczne dla ochrony praw innych osób oraz ochrony środowiska • zaskarżona uchwała jest zatem usprawiedliwioną próbą poszukiwania właściwego wyważenia interesów mieszkańców Gminy W. i skarżącej • przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się w postępowaniu w sprawie uchwalenia planu miejscowego
Skład orzekający
Zdzisław Kostka
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Marta Laskowska - Pietrzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wprowadzania przez gminy ograniczeń w prawie własności w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście ochrony środowiska i praw innych osób."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmiany planu miejscowego i ograniczeń dotyczących hodowli zwierząt. Ocena proporcjonalności ograniczeń może być indywidualna dla każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym (ochrona środowiska, prawa mieszkańców). Pokazuje, jak organy gminy mogą kształtować przestrzeń i jakie ograniczenia mogą nakładać na właścicieli nieruchomości.
“Czy gmina może ograniczyć Twoją fermę? NSA wyjaśnia granice planowania przestrzennego.”
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.