II OSK 320/24Oddalenie skargi kasacyjnej ochrona zabytków 9
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Nadleśnictwa od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na zarządzenie pokontrolne konserwatora zabytków. Nadleśnictwo zarzucało naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (u.o.z.) oraz przepisów postępowania administracyjnego (Kpa.) i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Skarżący twierdził, że zalecenia pokontrolne wykraczają poza kompetencje konserwatora i zostały wydane bez pełnego ustalenia stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że zalecenia pokontrolne (art. 40 ust. 1 u.o.z.) są właściwym środkiem w przypadku stwierdzenia "nieodpowiedniego" stanu zabytku, służącym bieżącemu utrzymaniu i zapobieganiu niszczeniu, w odróżnieniu od decyzji nakazującej prace konserwatorskie (art. 49 ust. 1 u.o.z.), stosowanej przy "zagrożeniu zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem". Sąd uznał, że stan zabytku opisany przez konserwatora uzasadniał wydanie zaleceń, a Sąd I instancji prawidłowo ocenił ich legalność, nie naruszając przepisów postępowania. Sąd podkreślił również, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie mogą służyć kwestionowaniu ustaleń faktycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu kompetencji konserwatora zabytków w zakresie wydawania zaleceń pokontrolnych oraz rozróżnienie między zaleceniami a decyzjami administracyjnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ochroną zabytków i procedurą kontrolną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zalecenia pokontrolne konserwatora zabytków, wydane na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, mogą obejmować kompleksowe badania konserwatorskie i opracowanie dokumentacji projektowej zabezpieczenia zabytku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zalecenia pokontrolne mogą obejmować takie działania, jeśli są niezbędne do zapewnienia bieżącego utrzymania zabytku i zapobiegania jego niszczeniu, zwłaszcza gdy jego stan jest "nieodpowiedni".
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił zalecenia pokontrolne (art. 40 u.o.z.) od decyzji nakazującej prace (art. 49 u.o.z.), wskazując, że te pierwsze służą bieżącej konserwacji i zapobieganiu niszczeniu, podczas gdy drugie stosuje się przy zagrożeniu zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem. Stan zabytku opisany jako "niezadowalający" uzasadniał zastosowanie art. 40 u.o.z.
Czy Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, wydając wyrok bez zapoznania się z kompletnymi aktami sprawy lub opierając się na wadliwych ustaleniach faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd I instancji prawidłowo oparł się na materiale zgromadzonym i przedłożonym przez organ, a zarzuty dotyczące wadliwych ustaleń faktycznych nie mogą być skutecznie podnoszone w ramach naruszenia prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza uwzględnienie materiału znajdującego się w aktach. Kwestionowanie ustaleń faktycznych nie może być dokonywane poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego, a zarzuty dotyczące przepisów postępowania zostały częściowo wadliwie sformułowane.
Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.) mają bezpośrednie zastosowanie do kontroli i zaleceń pokontrolnych konserwatora zabytków?
Odpowiedź sądu
Bezpośrednio nie, ale zasady ogólne Kpa. (np. prawdy obiektywnej, legalizmu) powinny być uwzględniane przy wydawaniu zaleceń.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zalecenia pokontrolne nie są wydawane w wyniku postępowania jurysdykcyjnego, jednak zasady ogólne Kpa. wyrażają standardy działania organów władzy publicznej i powinny być stosowane również przy wydawaniu zaleceń, aby zapewnić wyjaśnienie stanu faktycznego i podstaw rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.o.z. art. 40 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zalecenia pokontrolne jako narzędzie do zapewnienia bieżącego utrzymania zabytku i zapobiegania jego niszczeniu w przypadku "nieodpowiedniego" stanu zachowania.
Pomocnicze
u.o.z. art. 49 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Decyzja nakazująca prace konserwatorskie lub budowlane, stosowana gdy istnieje "zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem" zabytku.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu orzekania na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.
Kpa. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Kpa. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Kpa. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 38 i art. 40 ust. 1 u.o.z. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 151 p.p.s.a., art. 6, 11, 80 Kpa., art. 7 Konstytucji RP, art. 7 w zw. z art. 8 Kpa.)
Godne uwagi sformułowania
zalecenia pokontrolne stanowią więc podstawowe narzędzie służące zapewnieniu właściwej konserwacji zapobiegawczej obiektu • Pojęcie "nieodpowiedni stan zabytku" ma charakter nieostry i odnosi się do stanu zabytku w kontekście jego bieżącego utrzymania, nie zaś stanu docelowego, optymalnego z konserwatorskiego punktu widzenia. • Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy.
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący sprawozdawca
Anna Żak
sędzia
Marta Laskowska – Pietrzak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kompetencji konserwatora zabytków w zakresie wydawania zaleceń pokontrolnych oraz rozróżnienie między zaleceniami a decyzjami administracyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ochroną zabytków i procedurą kontrolną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony dziedzictwa narodowego i interpretacji przepisów prawa administracyjnego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy konserwator może nakazać badania zabytku? NSA wyjaśnia granice zaleceń pokontrolnych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.