Orzeczenie · 2025-06-12

II OSK 2978/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-06-12

NSAAdministracyjneWysokansa

cudzoziemcypobyt czasowywizanielegalny pobytkontrola granicznapostępowanie administracyjneNSAprawo migracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. J., obywatela Turkmenistanu, od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że skarżący złożył wniosek w okresie nielegalnego pobytu w Polsce. Cudzoziemiec argumentował, że legalnie wjechał do kraju, co potwierdzał stempel w paszporcie, a przepisy covidowe przedłużały termin na złożenie wniosku. WSA w Warszawie uznał, że stempel przekroczenia granicy nie jest dowodem legalnego pobytu, a pobyt skarżącego w dacie złożenia wniosku był nielegalny. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że art. 32 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, który stanowi wyjątek od wymogu posiadania dokumentów uprawniających do wjazdu, wymaga dyskrecjonalnej decyzji organu, której w tej sprawie nie było. Faktyczne wpuszczenie cudzoziemca na terytorium RP, nawet jeśli nastąpiło z powodu trudnej sytuacji na granicy, nie mogło być interpretowane jako udzielenie zgody na wjazd lub pobyt. NSA uznał, że stempel w paszporcie jedynie potwierdza przekroczenie granicy, a nie legalność pobytu. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a wyrok WSA w Warszawie utrzymany w mocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu cudzoziemców, znaczenia stempla granicznego, a także stosowania przepisów covidowych w kontekście prawa migracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście prawa UE i krajowego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie istnieją jasne decyzje organów o wjeździe lub pobycie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy stempel przekroczenia granicy w paszporcie cudzoziemca może stanowić dowód legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stempel przekroczenia granicy jedynie poświadcza fakt przekroczenia granicy i nie jest dowodem legalnego pobytu ani tytułem do zezwolenia na pobyt.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy prawa, w tym kodeks graniczny Schengen i ustawa o cudzoziemcach, wymagają posiadania odpowiednich dokumentów lub uzyskania zgody organu na wjazd i pobyt. Stempel w paszporcie nie zastępuje tych formalnych zezwoleń.

Czy faktyczne wpuszczenie cudzoziemca na terytorium RP, pomimo braku wymaganych dokumentów, może być interpretowane jako udzielenie zgody na wjazd lub pobyt?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie okoliczności nie mogą być interpretowane jako udzielenie zgody na wjazd lub pobyt, zwłaszcza jeśli nie wydano formalnej decyzji w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wyjątki od generalnych zasad wjazdu i pobytu wymagają dyskrecjonalnej decyzji organu. Nawet jeśli wpuszczenie nastąpiło z powodu trudnej sytuacji na granicy, nie tworzy to automatycznie tytułu prawnego do pobytu.

Czy przepisy covidowe (art. 15z) mogły automatycznie przedłużyć termin na złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w sytuacji nielegalnego pobytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd uznał, że art. 15z ustawy covid nie określa samodzielnie przesłanek decydujących o dopuszczalności wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w sposób, który mógłby legalizować uprzednio nielegalny pobyt.

Uzasadnienie

WSA uznał, że art. 15z ustawy covid nie stanowi samodzielnej podstawy do przedłużenia terminu złożenia wniosku w sposób, który mógłby zmienić ocenę legalności pobytu w dacie złożenia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Przepisy (13)

Główne

u.o.c. art. 100 § 1 pkt 9

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na nielegalny pobyt cudzoziemca w RP.

Pomocnicze

u.o.c. art. 32 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Przepis dotyczący zgody na krótkotrwały wjazd ze szczególnych powodów, wymagający dyskrecjonalnej decyzji organu.

u.o.c. art. 23 § 1 pkt 2

Ustawa o cudzoziemcach

Wymóg posiadania ważnego dokumentu podróży, wizy lub innego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu.

u.o.c. art. 28 § 1 pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

Możliwość odmowy wjazdu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej.

u.o.c. art. 105 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Przepis dotyczący przedłużenia terminu do złożenia wniosku.

ustawa covid art. 15z § 1 i 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis dotyczący przedłużenia terminu do złożenia wniosku, który zdaniem sądu nie stanowi samodzielnej podstawy do legalizacji pobytu.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 141 § 4