II OSK 2570/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika wodnego. Sprawa wywodziła się z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nakazał rozbiórkę zbiornika zlokalizowanego na działkach oznaczonych jako tereny rolnicze, na osuwisku okresowo aktywnym. Organ uznał, że budowa zbiornika, którego powierzchnia przekraczała 50 m² i nie miał on charakteru przydomowego oczka wodnego ani obiektu małej architektury, wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. WSA w Krakowie, a następnie NSA, potwierdziły prawidłowość tej kwalifikacji prawnej. NSA podkreślił, że ocena prawna wyrażona w poprzednim wyroku WSA w tej samej sprawie (sygn. akt II SA/Kr 1206/19) wiązała sąd i organy, a zarzuty dotyczące zakresu kognicji sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej zostały uznane za niezasadne. Sąd uznał, że nawet w postępowaniu ze sprzeciwu sąd musi brać pod uwagę przepisy prawa materialnego, a ocena prawna dotycząca charakteru obiektu była wiążąca. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kwalifikacji obiektów budowlanych (zbiorników wodnych), samowoli budowlanej oraz znaczenia prawomocnych orzeczeń sądowych w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy zbiornika wodnego na terenach rolnych, ale zasady dotyczące samowoli budowlanej i związania orzeczeniami są powszechne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy samowolnie wybudowany zbiornik wodny na terenie rolnym, o powierzchni przekraczającej 50 m², może być zakwalifikowany jako przydomowe oczko wodne lub obiekt małej architektury, czy też stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zbiornik wodny o opisanych parametrach i lokalizacji nie może być traktowany jako przydomowe oczko wodne ani obiekt małej architektury, lecz jako budowla wymagająca pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji "przydomowego" oczka wodnego oraz cechach obiektów małej architektury, wskazując, że sporny zbiornik nie spełnia tych kryteriów ze względu na jego wielkość, lokalizację na terenach rolnych i brak funkcji ozdobnej czy przydomowej.
Jaki jest zakres związania sądu administracyjnego oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie, zwłaszcza w kontekście postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą zarówno organy, jak i sądy w tej samej sprawie, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił bezwzględnie obowiązujący charakter art. 153 p.p.s.a., wskazując, że sąd rozpoznający sprawę nie może formułować ocen sprzecznych z wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem, nawet jeśli dotyczyło ono postępowania ze sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, o ile nie nastąpiła zmiana stanu prawnego.
Czy budowa zbiornika wodnego na terenach rolnych, służącego celom rolniczym, może być zakwalifikowana jako urządzenie melioracji wodnej podlegające procedurze zgłoszeniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zbiornik nie służy polepszeniu zdolności produkcyjnych gleby, ułatwieniu jej uprawy lub ochronie przed powodziami, nie można go traktować jako urządzenia melioracji wodnej.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji melioracji wodnych z Prawa wodnego, wskazując, że muszą one służyć celom rolniczym w sposób określony w ustawie. W tej sprawie brak było dowodów na takie przeznaczenie zbiornika, a jego charakter i lokalizacja wskazywały na budowlę.
Przepisy (11)
Główne
P.b. art. 48 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę.
P.b. art. 48 § 4
Ustawa Prawo budowlane
Obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki w przypadku nieprzedłożenia przez inwestora wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie.
Pomocnicze
P.b. art. 29 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m².
P.b. art. 3 § 3
Ustawa Prawo budowlane
Definicja budowli, do której zaliczono zbiornik.
P.b. art. 3 § 4
Ustawa Prawo budowlane
Definicja obiektu małej architektury, do którego sporny obiekt nie został zakwalifikowany.
Prawo wodne art. 195
Ustawa Prawo wodne
Definicja melioracji wodnych, które nie obejmują spornego zbiornika.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądu w postępowaniu dotyczącym sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna podstawa rozstrzygania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbiornik wodny o opisanych parametrach i lokalizacji stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. • Budowa bez wymaganego pozwolenia uzasadnia zastosowanie trybu samowoli budowlanej (art. 48 P.b.). • Ocena prawna wyrażona w prawomocnym wyroku WSA w tej samej sprawie jest wiążąca dla sądu i organów.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja obiektu jako urządzenia melioracji wodnej. • Brak związania sądu I instancji poprzednim wyrokiem WSA ze względu na specyfikę postępowania ze sprzeciwu. • Niewłaściwa kontrola legalności działalności administracji przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy • nie można traktować jako przydomowego, a co za tym idzie jego budowa wymagała uzyskania stosownego pozwolenia na budowę • nie stanowi obiektu małej architektury • nie można zakwalifikować jako oczka wodnego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 15 P.b.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kwalifikacji obiektów budowlanych (zbiorników wodnych), samowoli budowlanej oraz znaczenia prawomocnych orzeczeń sądowych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy zbiornika wodnego na terenach rolnych, ale zasady dotyczące samowoli budowlanej i związania orzeczeniami są powszechne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, a także ważnej kwestii związania orzeczeniami sądów. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.
“Samowolnie wybudowany zbiornik wodny – czy zawsze wymaga pozwolenia na budowę?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.