Orzeczenie · 2023-06-06

II OSK 2198/22Odmowa pobytu stalego polskie pochodzenie związki z polskością

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2023-06-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
pobyt stałycudzoziemcypolskie pochodzeniezwiązki z polskościąustawa o cudzoziemcachustawa o repatriacjidowodyweryfikacja dokumentówprawo migracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. D., obywatela Ukrainy, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. R. D. ubiegał się o zezwolenie na pobyt stały, powołując się na polskie pochodzenie i zamiar osiedlenia się w Polsce. Organy administracji odmówiły udzielenia zezwolenia, uznając, że skarżący nie wykazał swojego polskiego pochodzenia ani związków z polskością. Jako dowody przedłożył współcześnie wydane dokumenty, w tym akty urodzenia i wypisy z rejestrów stanu cywilnego, które wskazywały na polską narodowość jego babki. Wojewoda Małopolski oraz Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznali te dowody za niewystarczające, wskazując na brak możliwości weryfikacji ich prawdziwości, brak oryginałów dokumentów źródłowych oraz brak wystarczających związków z polskością (język, tradycje, kultura). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. D., podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że dla udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: posiadanie polskiego pochodzenia (co najmniej jedno z rodziców, dziadków lub dwoje pradziadków narodowości polskiej) oraz wykazanie związku z polskością. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał żadnej z tych przesłanek. W odniesieniu do polskiego pochodzenia, sąd uznał, że współcześnie wydane dokumenty z ukraińskich rejestrów stanu cywilnego, zawierające wpisy o narodowości, nie są wystarczającym dowodem, zwłaszcza gdy brak jest dokumentów źródłowych i możliwości weryfikacji. W kwestii związków z polskością, NSA uznał, że wiedza skarżącego o historii Polski, choć obszerna, była wyuczona i nabyta na potrzeby postępowania, a nie wynikała z kultywowania polskiej kultury, języka czy tradycji w rodzinie. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za prawidłowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wykazywania polskiego pochodzenia i związków z polskością dla celów zezwolenia na pobyt stały, zwłaszcza w kontekście dokumentów z zagranicznych rejestrów stanu cywilnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest udowodnienie pochodzenia i związków z polskością na podstawie dostępnych dowodów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy współcześnie wydane dokumenty z zagranicznych rejestrów stanu cywilnego, zawierające wpisy o narodowości przodków, mogą stanowić wystarczający dowód polskiego pochodzenia dla celów uzyskania zezwolenia na pobyt stały?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie dokumenty, zwłaszcza bez oryginałów i możliwości weryfikacji, nie są wystarczającym dowodem, szczególnie gdy nie korzystają ze szczególnej mocy dowodowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dokumenty te nie są źródłem wiedzy historycznej i nie pozwalają na weryfikację danych, a wpisy o narodowości nie korzystają ze szczególnej mocy dowodowej aktów stanu cywilnego.

Jakie kryteria należy brać pod uwagę przy ocenie istnienia 'związków z polskością' w rozumieniu ustawy o repatriacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Związek z polskością to uzewnętrznione poczucie przynależności do Narodu Polskiego, wyrażające się w zainteresowaniu Polską, językiem, tradycjami, historią i kulturą, a nie tylko wiedza wyuczona na potrzeby postępowania.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że wiedza skarżącego była wyuczona, a brak kultywowania polskiej kultury, języka i tradycji w rodzinie, nawet w warunkach ZSRR, świadczy o braku takiego związku.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo sporządził uzasadnienie wyroku, odnosząc się do wszystkich zarzutów skargi?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie było wystarczające, ponieważ sąd odniósł się do istoty sprawy i wszystkich istotnych kwestii, nawet jeśli nie do każdego zarzutu szczegółowo.

Uzasadnienie

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga, aby wady uzasadnienia uniemożliwiały kontrolę kasacyjną; brak szczegółowego odniesienia do każdego zarzutu nie jest wystarczający do uwzględnienia skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (22)

Główne

u.c. art. 197 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa materialnoprawna odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały.

u.c. art. 195 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanka udzielenia zezwolenia na pobyt stały - osoba o polskim pochodzeniu zamierzająca osiedlić się na stałe.

u.rep. art. 5 § 1

Ustawa o repatriacji

Definiuje przesłanki polskiego pochodzenia: narodowość polska przodków i związki z polskością.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA.

Pomocnicze

u.c. art. 195 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

Odwołanie do przepisów ustawy o repatriacji w celu ustalenia polskiego pochodzenia.

u.rep. art. 6 § 1

Ustawa o repatriacji

Określa dokumenty mogące stanowić dowód polskiego pochodzenia.

u.rep. art. 6 § 2

Ustawa o repatriacji

Określa dokumenty mogące stanowić dowód polskiego pochodzenia.

u.K.P. art. 2 § 1

Ustawa o Karcie Polaka

Dotyczy definicji polskości.

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 76

Kodeks postępowania administracyjnego

Dokumenty urzędowe.

k.p.a. art. 76a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Poświadczanie zgodności odpisów dokumentów z oryginałem.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania.

k.p.a. art. 7a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.

Prawo o a.s.c. art. 3

Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego

Akty stanu cywilnego jako wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych.

Konstytucja RP art. 52 § 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do osiedlania się na terytorium RP.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 176 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 197 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez bezpodstawne uznanie, że zaistniały przesłanki do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały. • Naruszenie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżący nie jest osobą o polskim pochodzeniu. • Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji w zw. z art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach oraz w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Karcie Polaka poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał swojego związku z polskością. • Naruszenie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji w zw. z art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach oraz w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być wyłącznie dokumenty wymienione w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji. • Naruszenie art. 15 umowy między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą z dnia 24 maja 1993 r. poprzez kwestionowanie autentyczności i urzędowej mocy dokumentów wystawionych współcześnie przez właściwe organy Ukrainy. • Naruszenie art. 52 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie może osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. • Naruszenie art. 75 § 1, art. 76, art. 76a § 1, 2 i 4 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy o radcach prawnych poprzez ich niezastosowanie i wadliwe uznanie, że wymagane było złożenie dokumentów źródłowych w oryginale. • Naruszenie art. 6 k.p.a. […]

Godne uwagi sformułowania

dokumenty przedłożone w toku postępowania przez skarżącego nie są wystarczającym materiałem źródłowym do udzielenia przedmiotowego zezwolenia. • nie spełniają przesłanek zawartych w art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, gdyż zostały one wydane współcześnie przez władze ukraińskie, nie są one dokumentami, których prawdziwość Wojewoda Małopolski mógłby zweryfikować. • cudzoziemiec kilkukrotnie w czasie trwania przesłuchania musiał korzystać z pomocy uczestniczącego w tej czynności pełnomocnika w tłumaczeniu pytania na język ukraiński. • cudzoziemiec nie używał ani nie używa języka polskiego w domu rodzinnym, nie kultywował polskiej tradycji i zwyczajów. • brak oryginałów dokumentów źródłowych uniemożliwia weryfikację treści zapisów w okazanych dokumentach współczesnych. • współczesne dokumenty wystawione przez władze kraju pochodzenia skarżącego nie mogą stanowić wyłącznego i wystarczającego dowodu jego polskiego pochodzenia. • nie wykazał narodowości polskiej przodków (w szczególności babki, na której narodowość polską powoływał się) i swojego związku z polskością. • poprzez 'związek z polskością' należy rozumieć uzewnętrznione poczucie przynależności do Narodu Polskiego wyrażające się w zainteresowaniu Polską i polskością, w przywiązaniu do języka, do polskich tradycji, historii, kultury, czy obyczajów. • nauka tego języka cudzoziemiec rozpoczął nie w związku z chęcią porozumiewania się 'językiem przodków', lecz w związku z zamiarem przyjazdu do Polski. […]

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Wawrzyniak

sędzia

Anna Szymańska

sędzia del.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykazywania polskiego pochodzenia i związków z polskością dla celów zezwolenia na pobyt stały, zwłaszcza w kontekście dokumentów z zagranicznych rejestrów stanu cywilnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest udowodnienie pochodzenia i związków z polskością na podstawie dostępnych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu imigracji i prawa do pobytu, a także kwestii tożsamości narodowej i dowodów pochodzenia, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie migracyjnym i administracyjnym.

“Czy współczesne dokumenty wystarczą do udowodnienia polskiego pochodzenia? NSA rozstrzyga.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst