Orzeczenie · 2026-07-09

II OSK 2108/25Oddalenie skargi kasacyjnej samowolna budowa murow

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-09
NSABudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowolna budowamur oporowywstrzymanie robótskarga kasacyjnapostępowanie administracyjnenadzór budowlanyzasada dwuinstancyjności

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.C. i M.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił ich skargę na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące roboty budowlane polegające na samowolnej budowie muru oporowego. Strony zarzucały sądowi I instancji niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, dowolność ustaleń oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak należytego uzasadnienia) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. (naruszenie zasady dwuinstancyjności). NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że uzasadnienie wyroku sądu I instancji było prawidłowe i pozwalało na kontrolę kasacyjną. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności, gdyż zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, a organ II instancji nie miał obowiązku powielania wszystkich czynności dowodowych. NSA uznał również, że tryb postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego był prawidłowy, ponieważ mur oporowy powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd nie stwierdził również nieważności postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie prawidłowości stosowania art. 48 Prawa budowlanego w przypadku samowolnej budowy oraz interpretacja zasady dwuinstancyjności w kontekście postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego samowolnej budowy muru oporowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, dokonując dowolnej i sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego, co skutkowało przyjęciem, że zasadne jest wstrzymanie robót budowlanych polegających na samowolnej budowie muru oporowego?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania w tym zakresie. Uzasadnienie wyroku zawierało ocenę materiału dowodowego i podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ uzasadnienie wyroku sądu I instancji było wystarczające do kontroli kasacyjnej i zawierało wyjaśnienie powodów oddalenia skargi. Sąd wskazał, że analiza szkicu i zdjęć potwierdzała dominującą funkcję muru oporowego jako zabezpieczenia przed osuwaniem się mas ziemi.

Czy sąd I instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo że organ II instancji nie dokonał merytorycznego dwukrotnego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd I instancji nie naruszył zasady dwuinstancyjności. Organ odwoławczy nie ma obowiązku powielania wszystkich czynności dowodowych, jeśli zgromadzony materiał jest kompletny.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zasada dwuinstancyjności polega na obowiązku dwukrotnego, merytorycznego rozpoznania sprawy, ale nie oznacza konieczności powielania wszystkich czynności dowodowych przez organ odwoławczy. Jeśli organ II instancji, po własnej ocenie materiału, dochodzi do tych samych wniosków co organ I instancji, utrzymanie w mocy decyzji nie narusza tej zasady. Postępowanie dowodowe było wystarczające, a kluczowe fakty zostały bezspornie ustalone.

Czy tryb postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego był prawidłowy w przypadku budowy muru oporowego bez wymaganego pozwolenia na budowę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, tryb postępowania był prawidłowy.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że przyjęty przez organy nadzoru budowlanego i zaaprobowany przez sąd I instancji tryb postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego był prawidłowy, ponieważ budowla w postaci muru oporowego powstała bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych.

Przepisy (7)

Główne

P.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zastosowanie w przypadku budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Pomocnicze

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość zastosowania art. 48 Prawa budowlanego w przypadku samowolnej budowy. • Wystarczający materiał dowodowy i prawidłowe zastosowanie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy. • Prawidłowość uzasadnienia wyroku sądu I instancji.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa, pobieżna, dowolna i sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego ocena materiału dowodowego przez sąd I instancji. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) przez organ II instancji.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. • Istota zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) polega na obowiązku dwukrotnego, merytorycznego rozpoznania sprawy przez dwa różne organy. • Nie oznacza to jednak, że organ odwoławczy (zażaleniowy) ma obowiązek powielania wszystkich czynności dowodowych przeprowadzonych przez organ I instancji, jeżeli zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny i pozwala na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. • Budowla w postaci muru oporowego powstała bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Wojciech Mazur

sprawozdawca

Anna Szymańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości stosowania art. 48 Prawa budowlanego w przypadku samowolnej budowy oraz interpretacja zasady dwuinstancyjności w kontekście postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego samowolnej budowy muru oporowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego problemu samowolnej budowy i wstrzymania robót, co jest częste w praktyce. Orzeczenie potwierdza ugruntowane zasady interpretacji przepisów, ale nie wnosi niczego rewolucyjnego.

Samowolna budowa muru: kiedy sąd wstrzyma prace i jakie są konsekwencje?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst