II OSK 2010/23Oddalenie skargi kasacyjnej przywrócenie sposobu użytkowania budynku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który uchylił decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego. WSA w Białymstoku uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób wystarczający, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na wielorodzinny lub zamieszkania zbiorowego, a także nie zbadały kwestii ewentualnej przebudowy obiektu. Sąd administracyjny pierwszej instancji wskazał na potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia definicji prawnych oraz stanu faktycznego sprawy. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła m.in. naruszenie prawa materialnego (art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego) oraz przepisów postępowania, twierdząc, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania nieruchomości i że postępowania powinny zostać umorzone. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, oddalił skargę. Sąd uznał, że wyrok WSA, mimo pewnych błędów w uzasadnieniu, odpowiada prawu, ponieważ nie przesądza on ostatecznie o zmianie sposobu użytkowania, a jedynie wskazuje na konieczność prawidłowego wyjaśnienia tej kwestii przez organy administracji. NSA podkreślił, że sprawa dotyczy zmiany sposobu użytkowania, a nie samowolnego wykonania robót budowlanych, co było jednym z zarzutów skargi kasacyjnej. W związku z tym, organy nadzoru budowlanego powinny ponownie zbadać, czy sposób użytkowania budynku uległ zmianie i jak obecnie jest on użytkowany. Wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego przez uczestniczkę postępowania został oddalony na podstawie przepisów P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, definicji budynku mieszkalnego wielorodzinnego i zamieszkania zbiorowego, a także kwalifikacji robót budowlanych jako przebudowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia kontekstu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekształcenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego poprzez wyodrębnienie 13 lokali mieszkalnych przeznaczonych na wynajem stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie działanie, nawet jeśli intencją było czasowe zamieszkiwanie licznej rodziny, a lokale nie są samodzielne, stanowi zmianę sposobu użytkowania, która może wpływać na warunki bezpieczeństwa pożarowego i higieniczno-sanitarne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wyodrębnienie lokali mieszkalnych na wynajem w budynku jednorodzinnym, nawet jeśli nie spełniają one kryteriów samodzielności, kwalifikuje się jako zmiana sposobu użytkowania, która wymaga spełnienia surowszych wymogów bezpieczeństwa.
Czy wykonanie nowych otworów drzwiowych i likwidacja bramy garażowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym stanowi przebudowę w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonanie nowych otworów lub likwidacja otworów okiennych, w tym zmiana funkcji garażowej na mieszkalną, może być kwalifikowane jako przebudowa obiektu budowlanego, zmieniająca jego parametry użytkowe lub techniczne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny zbadać, czy wykonane roboty budowlane, takie jak likwidacja bramy garażowej i wykonanie drzwi wejściowych do pomieszczenia, stanowią przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, co wymagałoby wyjaśnienia.
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły kwalifikację prawną zmiany sposobu użytkowania budynku, nie wyjaśniając wystarczająco definicji budynku mieszkalnego wielorodzinnego i zamieszkania zbiorowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wypowiedziały się w sposób wyczerpujący na temat legalnych definicji zawartych w Prawie budowlanym i rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie wyjaśniły, dlaczego budynek nie spełnia standardów budynku zamieszkania zbiorowego ani jakie cechy normatywne przesądzają o jego kwalifikacji jako budynku mieszkalnego wielorodzinnego, co było istotne dla oceny zmiany sposobu użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
p.b. art. 71 § 1
Prawo budowlane
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi nadzoru budowlanego. Zgłoszenia dokonuje się w celu uzyskania zgody na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
p.b. art. 3 § 7a
Prawo budowlane
Przez przebudowę obiektu budowlanego, rozumie się wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego, innych niż parametry charakteryzujące budynek, w tym zmianę powierzchni użytkowej, zmianę wysokości, zmianę liczby kondygnacji, zmianę długości lub szerokości obiektu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozważenie zebranego materiału dowodowego, ocenę prawną faktów, uzasadnienie prawne decyzji oraz wskazanie, czy decyzja została wydana na podstawie ustawy, rozporządzenia, czy decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, z zastrzeżeniem art. 184.
p.p.s.a. art. 134 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że orzeka w przedmiocie środków ochrony prawnej.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej orzeczenia oraz rozważenie zebranego materiału dowodowego, a także ocenę prawną faktów.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli w toku postępowania administracyjnego wystąpiły okoliczności powodujące jego umorzenie, sąd uchyla decyzję w całości lub w części i orzeka o umorzeniu postępowania.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu jest wiążąca dla sądu, który ponownie rozpozna sprawę.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
p.p.s.a. art. 199
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
p.p.s.a. art. 204
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie oddalenia skargi kasacyjnej, zwrotowi podlegają niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ lub skarżącego.
r.w.t. art. 3 § 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury
Definicja budynku zamieszkania zbiorowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 71 ust. 1 p.b. poprzez przyjęcie, że doszło do zmiany sposobu użytkowania nieruchomości. • Naruszenie art. 145 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. poprzez nie orzeczenie o umorzeniu postępowań administracyjnych. • Naruszenie art. 134 § 2 w zw. z art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie ocen prawnych i wskazań na niekorzyść skarżącej, naruszając zasadę reformationis in peius. • Naruszenie art. 134 § 1 w zw. z art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wskazanie organom na zasadność dokonania oceny czy nie dokonano przebudowy i samowoli budowlanej. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wskazanie organom nadzoru, iż decyzja organu powinna szczegółowo wyjaśniać jakie prace ma wykonać skarżąca w celu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozważenie, czy organ I instancji miał podstawy do wydania postanowienia z dnia 20 kwietnia 2022 r. • Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że skarżąca zmieniła sposób użytkowania nieruchomości, w sytuacji gdy brak dokumentacji projektowej. • Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, że skarżąca świadczy usługi najmu, w sytuacji gdy zamieszkują uchodźcy z Ukrainy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd stwierdził, iż co do zasady trafna była ocena WINB wyrażona w zaskarżonej decyzji, że wyodrębnienie w przedmiotowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym 13 lokali mieszkalnych (...) i ostatecznie przeznaczonych na wynajem skutkowało zmianą sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego • Podmiot, który legalnie przygotowuje obiekt, lub jego część do zamieszkania większej ilości osób, musi bowiem spełnić o wiele surowsze wymagania związane z bezpiecznym jego użytkowaniem, niż właściciel budynku jednorodzinnego. • Sąd wskazał, że brak wyczerpujących rozważań w odniesieniu do legalnych definicji zawartych w Prawie budowlanym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (...) jest naruszeniem przepisów prawa procesowego (art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego; dalej k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Sąd stwierdził, że w obu decyzjach ograniczono się do wskazania, że roboty budowlane wykonane w przedmiotowym budynku wymagały jedynie zgłoszenia, czego organy w ogóle nie uzasadniły. • Sąd wskazał, że wykonanie nowych otworów lub likwidacja otworów okiennych w orzecznictwie sądów administracyjnych kwalifikowana była jako przebudowa obiektu w świetle art. 3 ust. 7a p.b., albowiem następstwem tych robót jest zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, definicji budynku mieszkalnego wielorodzinnego i zamieszkania zbiorowego, a także kwalifikacji robót budowlanych jako przebudowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia kontekstu prawnego obowiązującego w czasie wydania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych problemów związanych z adaptacją budynków mieszkalnych jednorodzinnych na cele wynajmu, co jest częstym zjawiskiem. Wskazuje na pułapki prawne i proceduralne, z którymi mogą się spotkać właściciele nieruchomości.
“Wynajem mieszkań w domu jednorodzinnym – kiedy to już nielegalna zmiana sposobu użytkowania?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.