II OSK 1859/20Odrzucenie skargi kasacyjnej zmiana celu pobytu cudzoziemca
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił sprzeciw skarżącego od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Decyzja ta uchyliła decyzję Wojewody Mazowieckiego i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 7 i 8 K.p.a.). Skarżący pierwotnie wnioskował o zezwolenie na pobyt czasowy w celu kontynuowania studiów. W trakcie postępowania odwoławczego przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców, do akt sprawy dołączono dokumenty wskazujące na podjęcie przez skarżącego pracy. Pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę celu wniosku na wykonywanie pracy (art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że zmiana okoliczności sprawy i nowe dokumenty wymagały ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, co uzasadniało wydanie decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że merytoryczne rozstrzygnięcie przez niego kwestii spełniania przesłanek z art. 114 ust. 1 ustawy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw skarżącego, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd uznał, że decyzja kasatoryjna była uzasadniona ze względu na istotną wadliwość postępowania przed organem I instancji, niemożliwą do uzupełnienia w postępowaniu odwoławczym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kontrola sądowoadministracyjna w przypadku decyzji kasatoryjnej ogranicza się do oceny podstaw jej wydania. NSA stwierdził, że zmiana celu pobytu z kontynuacji studiów na pracę, potwierdzona nowymi dokumentami, stanowiła istotną zmianę okoliczności faktycznych. Wymagało to ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. NSA odrzucił zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości i słusznego interesu strony, wskazując, że ponowne postępowanie ma na celu prawidłowe rozpatrzenie sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, wskazując na istotną różnicę między niniejszą sprawą a innymi, w których zapadały decyzje merytoryczne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 138 § 2 K.p.a. w kontekście istotnej zmiany okoliczności faktycznych i potencjalnej zmiany podstawy prawnej postępowania administracyjnego, a także granice postępowania odwoławczego i zasada dwuinstancyjności.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany celu pobytu cudzoziemca w trakcie postępowania administracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w sytuacji istotnej zmiany okoliczności faktycznych sprawy i potencjalnej zmiany podstawy prawnej postępowania, czy też powinien merytorycznie rozstrzygnąć sprawę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną, jeśli postępowanie przed organem pierwszej instancji było wadliwe pod względem przepisów procesowych, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zwłaszcza gdy zmiana okoliczności faktycznych i potencjalna zmiana podstawy prawnej wymaga przeprowadzenia nowego postępowania wyjaśniającego, co wykracza poza kompetencje organu odwoławczego w ramach art. 136 K.p.a. i naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Zmiana celu pobytu cudzoziemca z kontynuacji studiów na pracę, potwierdzona nowymi dokumentami, stanowi istotną zmianę okoliczności faktycznych. Wymaga to przeprowadzenia nowego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, co uzasadnia wydanie decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy nie może samodzielnie prowadzić takiego postępowania wyjaśniającego, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności.
Czy wydanie decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. narusza zasadę szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 K.p.a.) oraz słuszny interes strony?
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie decyzji kasatoryjnej, choć może przedłużyć postępowanie, jest uzasadnione, gdy służy prawidłowej ocenie sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami i rzeczywistym stanem faktycznym, co ostatecznie leży w interesie strony.
Uzasadnienie
Choć decyzja kasatoryjna wydłuża postępowanie, jest ona konieczna do prawidłowego rozpatrzenia sprawy w oparciu o aktualne okoliczności i właściwe przepisy. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, nawet po ponownym postępowaniu, jest zgodne ze słusznym interesem strony.
Czy organ administracji publicznej odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 8 § 2 K.p.a.), wydając decyzję kasatoryjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 8 § 2 K.p.a., ponieważ istotna zmiana stanu faktycznego połączona ze zmianą podstawy prawnej postępowania odróżnia tę sprawę od innych, w których organy wydawały decyzje merytoryczne lub gdzie WSA uwzględniał sprzeciwy od decyzji kasatoryjnych.
Uzasadnienie
W przeciwieństwie do innych spraw, w tej wystąpiła istotna zmiana stanu faktycznego i potencjalna zmiana podstawy prawnej, co wymagało ponownego postępowania wyjaśniającego. Nie można zatem mówić o odstąpieniu od utrwalonej praktyki w identycznym stanie faktycznym i prawnym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
u.o.c. art. 114 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 186 § 1 pkt 6
Ustawa o cudzoziemcach
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.o.c. art. 100 § 1 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.o.c. art. 144 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
K.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151a § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 2a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana okoliczności faktycznych sprawy (zmiana celu pobytu z kontynuacji studiów na pracę) uzasadnia wydanie decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ wymaga to ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, co wykracza poza kompetencje organu odwoławczego. • Wydanie decyzji kasatoryjnej nie narusza zasady dwuinstancyjności, jeśli jest konieczne do prawidłowego rozpatrzenia sprawy w oparciu o nowe okoliczności i przepisy. • W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasady utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw (art. 8 § 2 K.p.a.), gdyż istotna zmiana stanu faktycznego i potencjalna zmiana podstawy prawnej odróżnia ją od innych spraw.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a nie wydawać decyzję kasatoryjną. • Wydanie decyzji kasatoryjnej narusza zasadę szybkości postępowania i słuszny interes strony. • Organ odwoławczy odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w identycznym stanie faktycznym i prawnym.
Godne uwagi sformułowania
charakter i zakres zaskarżonej decyzji tj. decyzji kasatoryjnej, która powoduje przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji z uwagi na dostrzeżone uchybienia w jego postępowaniu wskazuje, że decyzja ta nie wypowiada się odnośnie do materialnoprawnych podstaw wydania decyzji. • Sąd ma ocenić czy zaistniały wskazane w art. 138 § 2 K.p.a. procesowe podstawy do wydania decyzji kasatoryjnej tj. czy postępowanie przed organem I instancji było wadliwe pod względem przepisów procesowych, które je regulują i czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma wpływ na jej rozstrzygnięcie. • Zmiana podstawy prawnej prowadzonego postępownia z art. 144 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach na inną (art. 114 ust. 1 czy art. 186 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach) wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego aby ustalić czy istotne, z uwagi na te nowe podstawy, przesłanki udzielenia pozwolenia na pobyt zostały spełnione. Takie działanie nie mieści się, zdaniem NSA, w uprawnieniach organu odwoławczego nadanych art. 136 K.p.a. • Nie jest to uzupełnianie toczącego się już postępowania o nowe dowody ale prowadzenie nowego postępowania na podstawie innej podstawy prawnej i na podstawie okoliczności faktycznych, istotnych z uwagi na tę nową podstawę prawnę.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 K.p.a. w kontekście istotnej zmiany okoliczności faktycznych i potencjalnej zmiany podstawy prawnej postępowania administracyjnego, a także granice postępowania odwoławczego i zasada dwuinstancyjności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany celu pobytu cudzoziemca w trakcie postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cudzoziemców, w tym stosowania decyzji kasatoryjnych i zasady dwuinstancyjności, co jest istotne dla prawników procesualistów.
“Decyzja kasatoryjna w sprawie pobytu cudzoziemca: kiedy sąd uchyla decyzję, a kiedy przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.