II OSK 1640/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję o zobowiązaniu obywatela Ukrainy do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wybuchu wojny w Ukrainie, która nastąpiła po wydaniu decyzji, powołując się na przepisy prawa unijnego i krajowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne orzekają według stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego aktu. NSA stwierdził, że przepisy prawa krajowego (art. 330 ust. 1 pkt 3 i art. 356 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) dają podstawę do uwzględnienia aktualnego stanu faktycznego w określonych sytuacjach, ale nie uzasadniają odstąpienia od zasady orzekania według stanu z chwili wydania decyzji w kontekście kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd wskazał również na brak wyraźnych podstaw w prawie UE do takiego odstępstwa w sprawach dotyczących powrotów cudzoziemców. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady orzekania przez sądy administracyjne według stanu faktycznego z chwili wydania zaskarżonego aktu, nawet w kontekście istotnych zmian stanu faktycznego po wydaniu decyzji (np. wybuch wojny).
Dotyczy spraw administracyjnych, w których sąd pierwszej instancji próbuje oprzeć rozstrzygnięcie na okolicznościach powstałych po wydaniu decyzji. Nie wyklucza możliwości wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego w oparciu o nowe fakty.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd administracyjny może uwzględnić skargę na decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, opierając się na okolicznościach faktycznych, które zaistniały po wydaniu tej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny orzeka według stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego aktu, a przepisy prawa krajowego i unijnego nie dają podstaw do odstąpienia od tej zasady w sprawach o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że podstawową zasadą jest orzekanie według stanu faktycznego z chwili wydania aktu. Choć istnieją przepisy krajowe pozwalające na uwzględnienie nowych okoliczności (np. art. 330 ust. 1 pkt 3 i art. 356 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach), nie uzasadniają one odstąpienia od tej zasady w ramach kontroli sądowoadministracyjnej. Prawo UE również nie dostarcza jednoznacznych podstaw do takiego odstępstwa w sprawach powrotowych.
Przepisy (32)
Główne
u.c. art. 302 § 1 pkt 16 lit. a
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 188
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 151
Ustawa o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.c. art. 330 § 1 pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 348 § pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 356 § 2 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 356 § ust. 5
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 356 § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 356 § ust. 2
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 1
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 2
Ustawa o cudzoziemcach
u.p.o.u. art. 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.u. art. 2
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1 zdanie pierwsze
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145aa § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145b § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie mógł oprzeć wyroku na okolicznościach faktycznych, które zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji. • Naruszenie przez WSA zasady orzekania według stanu faktycznego z chwili wydania aktu.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne orzekają według stanu faktycznego istniejącego w chwili podjęcia zaskarżonego aktu. • Przepisy prawa krajowego i Unii Europejskiej nie stanowią wyraźnej podstawy, aby odstąpić w sprawie o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu od tej zasady.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Zdzisław Kostka
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady orzekania przez sądy administracyjne według stanu faktycznego z chwili wydania zaskarżonego aktu, nawet w kontekście istotnych zmian stanu faktycznego po wydaniu decyzji (np. wybuch wojny)."
Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, w których sąd pierwszej instancji próbuje oprzeć rozstrzygnięcie na okolicznościach powstałych po wydaniu decyzji. Nie wyklucza możliwości wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego w oparciu o nowe fakty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalnych zasad postępowania sądowego, nawet w obliczu dramatycznych wydarzeń. Pokazuje też, że zmiana okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji nie zawsze może być podstawą do jej uchylenia przez sąd w trybie skargi administracyjnej.
“Wojna w Ukrainie nie wystarczyła do uchylenia decyzji o deportacji – NSA przypomina o zasadach postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.