II OSK 111/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie warunków zabudowy. Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla budowy siedmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Burmistrz pozostawił wniosek bez rozpoznania, wzywając wnioskodawcę do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając jej brak za brak formalny wniosku. Skarżący kwestionował tę ocenę, argumentując, że jego inwestycja nie wymaga takiej decyzji. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter materialnoprawny, a nie formalny, i jego ocena wymaga merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ. Stosowanie art. 64 § 2 k.p.a. (pozostawienie podania bez rozpoznania z powodu braków formalnych) było w tej sytuacji nieuzasadnione, ponieważ organ dokonał merytorycznej analizy wniosku i ocenił potrzebę uzyskania decyzji środowiskowej. Bezzasadne pozostawienie wniosku bez rozpoznania uniemożliwiło skarżącemu skorzystanie z drogi odwoławczej. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok, zobowiązał Burmistrza do rozpatrzenia wniosku w terminie 90 dni, stwierdził bezczynność organu, ale jednocześnie uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie przesądził ostatecznie o konieczności uzyskania decyzji środowiskowej, pozostawiając tę kwestię do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że brak decyzji środowiskowej, gdy jego zasadność jest sporna, nie jest brakiem formalnym wniosku o warunki zabudowy, a jego ocena wymaga merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ administracji. Podkreślenie zasad prawidłowego stosowania art. 64 § 2 k.p.a. i rozróżnienia braków formalnych od materialnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona kwestionuje potrzebę uzyskania decyzji środowiskowej. W przypadkach, gdy potrzeba uzyskania takiej decyzji jest oczywista i niepodważana, jej brak może być traktowany inaczej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do wniosku o ustalenie warunków zabudowy stanowi brak formalny, uzasadniający pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy jego zasadność jest kwestionowana przez stronę, ma charakter materialnoprawny, a nie formalny. Jego ocena wymaga merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ, a nie zastosowania art. 64 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy prawa materialnego określają wymogi wniosku, a ich spełnienie wymaga autorytatywnej konkretyzacji w postępowaniu zakończonym decyzją. Brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy strona kwestionuje potrzebę jej uzyskania, nie jest brakiem formalnym, który można usunąć w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Organ powinien merytorycznie rozpoznać sprawę, a w przypadku stwierdzenia, że decyzja środowiskowa jest wymagana, wydać decyzję merytoryczną (np. odmowną), umożliwiając stronie skorzystanie ze środków odwoławczych.
Czy Burmistrz dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o warunki zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Burmistrz dopuścił się bezczynności poprzez bezzasadne pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Bezczynność organu występuje nie tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, ale także gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, mylnie sądząc, że zachodzą okoliczności zwalniające go od tego obowiązku. Błędne zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. stanowiło podstawę do stwierdzenia bezczynności.
Czy bezczynność Burmistrza miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa wymaga znacznego przekroczenia terminów, które jest oczywiste i pozbawione racjonalnego uzasadnienia lub nacechowane ewidentnym niedbalstwem. W tej sprawie bezczynność była spowodowana błędnym przekonaniem o możliwości zastosowania art. 64 § 2 k.p.a., co nie spełnia kryteriów rażącego naruszenia prawa.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie może służyć merytorycznej ocenie wniosku ani pozostawieniu go bez rozpoznania, gdy kwestia wymaga analizy materialnoprawnej.
k.p.a. art. 149 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności oraz stwierdzenia bezczynności.
u.p.z.p. art. 52 § ust. 2a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Do wniosku o ustalenie warunków zabudowy dołącza się decyzje, których obowiązek dołączenia wynika z odrębnych przepisów, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Do wniosku o ustalenie warunków zabudowy dołącza się decyzje, których obowiązek dołączenia wynika z odrębnych przepisów.
u.i.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
u.i.o.ś. art. 72 § ust. 3
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest dołączana do wniosku o wydanie m.in. decyzji o warunkach zabudowy.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania aktu/dokonania czynności oraz stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
rozporządzenie art. § 3 § ust. 1 pkt 55 lit. b) tiret drugie
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Określa progi dla zabudowy mieszkaniowej jako przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.
rozporządzenie art. § 3 § ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Nakazuje sumowanie parametrów przedsięwzięć tego samego rodzaju, jeśli osiągną progi określone w ust. 1.
rozporządzenie art. § 1 § ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Definicja 'powierzchni zabudowy'.
Pomocnicze
k.p.a. art. 37 § § 1 i § 3 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa złożenia ponaglenia do organu wyższego stopnia.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest brakiem formalnym wniosku o warunki zabudowy, lecz kwestią materialnoprawną wymagającą merytorycznego rozpatrzenia. • Pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. było nieuzasadnione, co skutkowało bezczynnością organu.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące zasadności pozostawienia wniosku bez rozpoznania z powodu braku decyzji środowiskowej jako braku formalnego. • Argumenty organu o konieczności uzyskania decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia, które skarżący kwestionował.
Godne uwagi sformułowania
Przepis ten dotyczy wyłącznie formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie mu biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. • Stosowanie tego przepisu nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku, treść tego przepisu nie może też być wykładana szeroko. • Bezczynność organu występuje nie tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, ale także wówczas, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, mylnie sądząc, iż zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia wydaniem decyzji administracyjnej.
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stankowski
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak decyzji środowiskowej, gdy jego zasadność jest sporna, nie jest brakiem formalnym wniosku o warunki zabudowy, a jego ocena wymaga merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ administracji. Podkreślenie zasad prawidłowego stosowania art. 64 § 2 k.p.a. i rozróżnienia braków formalnych od materialnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona kwestionuje potrzebę uzyskania decyzji środowiskowej. W przypadkach, gdy potrzeba uzyskania takiej decyzji jest oczywista i niepodważana, jej brak może być traktowany inaczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście planowania przestrzennego i ochrony środowiska, pokazując, jak organy administracji mogą błędnie stosować przepisy, co prowadzi do sporów sądowych i opóźnień w inwestycjach.
“Błąd proceduralny organu wstrzymał inwestycję: NSA wyjaśnia, kiedy decyzja środowiskowa jest naprawdę potrzebna.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.