Orzeczenie · 2016-02-03

II KP 412/15

Sąd
Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie
Miejsce
Dzierżoniów
Data
2016-02-03
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚredniarejonowy
niealimentacjaalimentykodeks karnyart. 209 k.k.uporczywośćdochódbezrobociesytuacja materialnapostępowanie karnezażalenie

Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie, Wydział II Karny, rozpoznał zażalenie złożone przez S. P., przedstawicielkę ustawową małoletniego P. P., na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie o czyn z art. 209 § 1 k.k. (niealimentacja). Dochodzenie zostało umorzone z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych, błędną ocenę dowodów oraz nieprzeprowadzenie wszystkich wymaganych czynności procesowych, co miało skutkować przedwczesnym umorzeniem. Podniosła, że organy ścigania nie zweryfikowały zdolności finansowych T. P. i prowadziły postępowanie w sposób mało wnikliwy, ukierunkowany na umorzenie. Sąd, analizując akta sprawy i argumentację zażalenia, podzielił stanowisko Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dzierżoniowie, że nie ma podstaw do uwzględnienia środka zaskarżenia. Sąd stwierdził, że podjęto wszelkie możliwe czynności w celu zweryfikowania informacji, a zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza uporczywego uchylania się T. P. od obowiązku alimentacyjnego. Choć T. P. nie zawsze wpłacał pełną kwotę alimentów (500 zł miesięcznie), jego sytuacja materialna była trudna – był zarejestrowany jako bezrobotny, otrzymywał zasiłek dla bezrobotnych, a następnie stypendium, a później był bezrobotny bez prawa do zasiłku. Korzystał również z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a jego konkubina była głównym żywicielem rodziny. T. P. utrzymywał stały kontakt z synem, a syn przebywał u niego w okresach wolnych. Sąd podkreślił, że przestępstwo niealimentacji wymaga uporczywego uchylania się od obowiązku, co oznacza zachowanie długotrwałe, powtarzalne i nacechowane złą wolą, przy jednoczesnej obiektywnej możliwości jego wykonania. W przypadku T. P. obiektywna niemożność łożenia na utrzymanie, wynikająca z braku dochodów i trudnej sytuacji rodzinnej, wyłączała umyślność działania. Sąd uznał, że okresowe niepełne wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego nie jest równoznaczne z popełnieniem przestępstwa, a całościowa ocena okoliczności nie wykazała wypełnienia znamion art. 209 § 1 k.k. W związku z tym, sąd nie uwzględnił zażalenia i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu dochodzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

interpretację pojęcia "uporczywości" w kontekście przestępstwa niealimentacji, zwłaszcza w sytuacjach trudnej sytuacji materialnej zobowiązanego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga oceny indywidualnej sytuacji materialnej zobowiązanego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, w sytuacji trudnej sytuacji materialnej zobowiązanego, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 209 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli trudna sytuacja materialna obiektywnie uniemożliwia wykonanie obowiązku, co wyłącza umyślność działania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przestępstwo niealimentacji wymaga uporczywości, czyli długotrwałego, powtarzalnego uchylania się od obowiązku złą wolą, przy jednoczesnej obiektywnej możliwości jego wykonania. W przypadku T. P., jego trudna sytuacja materialna (bezrobocie, niskie dochody, pomoc MOPS) obiektywnie uniemożliwiała pełne wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego, co wykluczało umyślność i tym samym wypełnienie znamion przestępstwa.

Czy okresowe niepełne wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego automatycznie świadczy o popełnieniu przestępstwa z art. 209 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, konieczna jest całościowa ocena okoliczności, w tym obiektywnej możliwości wykonania obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że samo niewykonywanie lub częściowe wykonywanie obowiązku alimentacyjnego nie jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności karnej. Kluczowa jest ocena, czy zobowiązany miał obiektywną możliwość jego wykonania i czy uchylał się od niego złą wolą. W analizowanej sprawie, trudna sytuacja materialna T. P. wykluczyła taką możliwość.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględniono zażalenia
Strona wygrywająca
Prokuratura Rejonowa w Dzierżoniowie

Strony

NazwaTypRola
S. P.osoba_fizycznaprzedstawicielka ustawowa pokrzywdzonego
P. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
T. P.osoba_fizycznasprawca

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 465 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 329 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 209 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 327 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 300 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna zobowiązanego (bezrobocie, niskie dochody, pomoc MOPS) obiektywnie uniemożliwiała pełne wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego. • Brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. • Utrzymywanie kontaktu z dzieckiem i przyczynianie się do jego wychowania zaprzecza uporczywości w zaniechaniu. • Obiektywna niemożność łożenia na utrzymanie wyłącza umyślność działania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej o błędach w ustaleniach faktycznych i przedwczesnym umorzeniu dochodzenia. • Twierdzenie o braku wnikliwości organów ścigania i ukierunkowaniu postępowania na umorzenie.

Godne uwagi sformułowania

Warunkiem karalności niealimentacji nie jest samo niewykonywanie ciążącego na sprawcy obowiązku [...], lecz uporczywe uchylanie się od tego obowiązku. • Przez "uporczywość" rozumie się zachowanie długotrwałe, powtarzalne, nacechowane złą wolą i nieustępliwością. • W wypadku zaistnienia obiektywnej niemożności łożenia na utrzymanie, z oczywistego powodu wyłączone będzie przypisanie sprawcy winy, stanowiącej konieczny warunek odpowiedzialności karnej.

Skład orzekający

Krzysztof Jawor

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację pojęcia \"uporczywości\" w kontekście przestępstwa niealimentacji, zwłaszcza w sytuacjach trudnej sytuacji materialnej zobowiązanego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga oceny indywidualnej sytuacji materialnej zobowiązanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu niealimentacji, ale skupia się na niuansach prawnych związanych z definicją uporczywości i wpływem obiektywnej niemożności zarobkowania na odpowiedzialność karną.

Czy trudna sytuacja finansowa zwalnia z odpowiedzialności za niepłacenie alimentów? Sąd wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst