Orzeczenie · 2025-04-11

II KO 45/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-04-11
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniakasacjaSąd Najwyższyskład orzekającyniezależność sądownictwaprawomocnośćkpk

W odpowiedzi na pismo skazanej I.N. sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2024 roku, sygn. akt II KK 608/23, w którym oddalono jej kasację, Sąd Najwyższy w Izbie Karnej stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu. Skazana podnosiła, że w składzie orzekającym w sprawie kasacyjnej zasiadał sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy przypomniał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, a pismo sygnalizacyjne nie rodzi obowiązku jego rozpoznania jako wniosku. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko, że postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania (art. 540 § 1 k.p.k. w zw. z art. 544 § 2 k.p.k.). Takim orzeczeniem jest jedynie wyrok kończący postępowanie merytoryczne, np. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2023 roku, sygn. akt X K 1054/22, od którego obrońca wniósł kasację. Oddalenie kasacji oznacza jedynie orzeczenie o niezasadności skargi kasacyjnej, a nie rozstrzygnięcie o zasadności oskarżenia. Dlatego też, stwierdzając niemożność poddania badaniu w trybie wznowieniowym sygnalizowanego uchybienia, Sąd Najwyższy orzekł niedopuszczalność wznowienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji, nawet w przypadku podnoszenia wadliwości składu orzekającego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji oddalenia kasacji, a nie uchylenia wyroku i wydania orzeczenia następczego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postanowienie o oddaleniu kasacji jedynie orzeka o niezasadności środka zaskarżenia, nie wkraczając w sferę prawomocności wyroku kończącego postępowanie merytoryczne. Orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu jest jedynie orzeczenie następcze wydane po uchyleniu wyroku w wyniku kasacji.

Czy pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. może być traktowane jako wniosek o wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pismo sygnalizacyjne nie implikuje po stronie sądu prawa ani obowiązku jego rozpoznania jako wniosku o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że pismo sygnalizacyjne może być jedynie potraktowane jako sygnalizacja potrzeby wznowienia postępowania z urzędu i w takim trybie ocenione, ale nie może być traktowane jako formalny wniosek strony.

Czy wadliwy skład Sądu Najwyższego przy oddalaniu kasacji stanowi podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postanowienie o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu.

Uzasadnienie

Ponieważ postanowienie o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu, podniesiona przez stronę kwestia wadliwego składu orzekającego przy oddalaniu kasacji nie mogła stanowić podstawy do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu

Strony

NazwaTypRola
I. N.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wznowienie postępowania jest niedopuszczalne, gdy dotyczy orzeczenia Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji, gdyż nie jest to orzeczenie kończące postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymieniona jako potencjalna przyczyna odwoławcza, ale nie mogła być podstawą wznowienia z uwagi na charakter orzeczenia.

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

Reguluje możliwość wznowienia postępowania z urzędu w związku z ujawnieniem się uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy pisma sygnalizacyjnego, które nie rodzi obowiązku rozpoznania jako wniosek.

k.p.k. art. 544 § 2

Kodeks postępowania karnego

Definiuje orzeczenie kończące postępowanie, do którego odnosi się art. 540 § 1 k.p.k.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o oddaleniu kasacji nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania. • Pismo sygnalizacyjne nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Wada składu orzekającego przy oddalaniu kasacji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i powinna skutkować wznowieniem postępowania.

Godne uwagi sformułowania

oddalenie kasacji jest jakościowo czymś zupełnie odmiennym niż utrzymanie zaskarżonego orzeczenia w mocy • nie jest też ono postępowaniem zmierzającym do rozstrzygnięcia 'o zasadności oskarżenia wniesionego w sprawie karnej' • niedopuszczalny z mocy ustawy jest wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego

Skład orzekający

Adam Roch

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji, nawet w przypadku podnoszenia wadliwości składu orzekającego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oddalenia kasacji, a nie uchylenia wyroku i wydania orzeczenia następczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawomocnością orzeczeń i możliwością wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, a także porusza temat wadliwości składu orzekającego w kontekście reformy sądownictwa.

Czy można wznowić postępowanie, jeśli kasację oddalono z powodu wadliwego składu sędziowskiego? SN odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst