II KK 79/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy, rozpoznając kasację obrońcy skazanej B. P., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Główną przyczyną uchylenia była stwierdzona bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., dotycząca nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy uznał, że sędzia J. D., zasiadający w składzie Sądu Apelacyjnego, został powołany w wadliwym procesie, co podważało standardy niezawisłości i bezstronności sądu. Analiza postępowania konkursowego wykazała szereg nieprawidłowości, w tym dotyczące opinii o kandydacie, wyników głosowań w organach samorządu sędziowskiego oraz procedury przed Krajową Radą Sądownictwa. Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. wciąż obowiązuje i stanowi podstawę do oceny takich sytuacji. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie, który ma uwzględnić wskazane zapatrywania prawne, w szczególności dotyczące składu orzekającego. W kwestii kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd Najwyższy oddalił wniosek obrońcy o zastosowanie stawek z wyboru, opierając się na obowiązujących przepisach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że nienależyta obsada sądu z powodu wadliwego powołania sędziego jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, a także kwestie związane z obowiązującą mocą uchwał SN i interpretacją przepisów dotyczących niezależności sądownictwa.
Konkretne ustalenia dotyczące wadliwości procesu powoływania sędziego J. D. mogą mieć ograniczoną możliwość bezpośredniego zastosowania w innych sprawach, ale zasady prawne są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sędzia powołany na urząd w wadliwym procesie, z naruszeniem standardów konstytucyjnych i konwencyjnych, może orzekać w sprawie, prowadząc do nienależytej obsady sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe powołanie sędziego, które podważa standardy niezawisłości i bezstronności, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., skutkującą uchyleniem wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia J. D. został powołany na urząd w wadliwym procesie, co narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu. Analiza postępowania konkursowego wykazała nieprawidłowości, które w kontekście orzecznictwa ETPCz i TSUE prowadzą do wniosku o nienależytej obsadzie sądu.
Czy uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) nadal obowiązuje w świetle orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała ta nadal obowiązuje i jest wiążąca dla wszystkich składów Sądu Najwyższego, pomimo orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy argumentuje, że orzeczenia TK dotyczące uchwały SN były wadliwe (np. z powodu wadliwego składu TK, wyjścia poza kompetencje) i nie unieważniły uchwały SN, która jest aktem wykładni prawa, a nie tworzenia prawa. Podkreślono również znaczenie prawa UE i orzecznictwa TSUE.
Jakie są zasady ustalania wynagrodzenia adwokata z urzędu w postępowaniu kasacyjnym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego?
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie adwokata z urzędu ustala się na podstawie obowiązujących przepisów, a nie na podstawie stawek z wyboru, nawet po wyrokach TK, które dotyczyły innych przepisów lub były wydane w innych sprawach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek obrońcy o zastosowanie stawek z wyboru, wskazując, że wyroki TK, na które powoływała się obrońca, dotyczyły nieobowiązujących już przepisów lub miały ograniczony zakres zastosowania, nie obejmując sporządzenia kasacji i obrony przed SN.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. P. | osoba_fizyczna | skazana |
| E. F. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| P. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| I. B. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
| Jerzy Engelking | osoba_fizyczna | prokurator Prokuratury Krajowej |
Przepisy (29)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za oszustwo.
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości.
k.k. art. 297 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za podrobienie dokumentów w celu uzyskania korzyści majątkowej.
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za fałszerstwo dokumentu.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Ciąg przestępstw.
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41 § 2
Kodeks karny
Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej.
k.k. art. 43 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za przywłaszczenie.
k.k. art. 18 § 2
Kodeks karny
Podżeganie.
k.k. art. 233 § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania za składanie fałszywych zeznań.
k.k. art. 18 § 3
Kodeks karny
Pomocnictwo.
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
Ciąg przestępstw.
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody.
ustawa o SN art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wiążąca moc uchwał Sądu Najwyższego.
Prawo o adwokaturze art. 29 § 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Podstawa do zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 193 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 452 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada Sądu Apelacyjnego w Lublinie z powodu wadliwego powołania sędziego J. D.
Odrzucone argumenty
Zarzuty obrońcy dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, ocenie dowodów i rażącej niewspółmierności kary (nie były rozpoznawane z uwagi na uchylenie wyroku z innej przyczyny).
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania • bezwzględnej przyczyny odwoławczej polegającej na nienależytej obsadzie Sądu Apelacyjnego • sędzia powołany na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie postanowieniem Prezydenta RP z dnia 4 października 2019 r. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • nie spełnia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu powołanych w pkt 2 uchwały z dnia 23 stycznia 2020 r. przepisów konstytucyjnych i konwencyjnych.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Grubba
członek
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że nienależyta obsada sądu z powodu wadliwego powołania sędziego jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, a także kwestie związane z obowiązującą mocą uchwał SN i interpretacją przepisów dotyczących niezależności sądownictwa."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia dotyczące wadliwości procesu powoływania sędziego J. D. mogą mieć ograniczoną możliwość bezpośredniego zastosowania w innych sprawach, ale zasady prawne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwego procesu nominacji sędziowskich, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu wadliwie powołanego sędziego – kluczowa decyzja dla praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.