II KK 588/23Wyłączenie sędziego wadliwa nominacja sąd najwyższy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego A.R. od udziału w sprawie kasacyjnej II KK 588/23 został złożony przez obrońcę M.K. z powodu uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikających z wadliwej procedury jego powołania do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do uchwały trzech połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), która stwierdza, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd podkreślił, że brak transparentności i weryfikacji kompetencji w procesie powoływania tworzy stan niepewności i rodzi podejrzenia o polityczne motywacje, co wyklucza postrzeganie takich osób jako bezstronnych i niezawisłych. Ponadto, Sąd Najwyższy przywołał wyrok ETPCz w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, który wskazuje, że udział w procesie powoływania sędziów do organu takiego jak KRS, w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r., powoduje, że skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Sędzia A.R. został pierwotnie powołany do Izby Dyscyplinarnej, która nie miała statusu sądu konstytucyjnego, a jego przejście do Izby Karnej SN nastąpiło na mocy ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r., bez dochowania wymogów art. 179 Konstytucji RP. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego A.R. od udziału w sprawie, uznając, że jego udział obciążyłby postępowanie wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, naruszenia standardów niezależności i bezstronności sądu oraz interpretacja przepisów k.p.k. i EKPC w kontekście nominacji sędziowskich.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego, w szczególności tych powołanych do Izby Dyscyplinarnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze nominacyjnej ukształtowanej ustawą z 2017 r. może być uznany za niezawisłego i bezstronnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział w takiej procedurze nominacyjnej, w szczególności w przypadku sędziego powołanego do Izby Dyscyplinarnej, a następnie przeniesionego do Izby Karnej SN, podważa gwarancje niezależności i bezstronności sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały trzech Izb SN oraz wyroku ETPCz w sprawie Reczkowicz, wskazując, że wadliwa procedura nominacyjna, w tym brak transparentności i weryfikacji, skutkuje niemożnością uznania sędziego za niezawisłego i bezstronnego, co stanowi naruszenie standardów konstytucyjnych i konwencyjnych.
Czy sędzia powołany do orzekania w Izbie Dyscyplinarnej, która nie miała statusu sądu konstytucyjnego, może orzekać w Sądzie Najwyższym po przeniesieniu na mocy ustawy z 2022 r. bez dochowania procedury z art. 179 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie przeniesienie narusza wymogi konstytucyjne dotyczące powoływania sędziów Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że akty nominacji do Izby Dyscyplinarnej nie uprawniały do orzekania w Sądzie Najwyższym, a przejście do Izby Karnej SN wymagało dochowania procedury z art. 179 Konstytucji RP, co nie zostało spełnione.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| G.F. | osoba_fizyczna | inne |
| J.R. | osoba_fizyczna | inne |
| A.R. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wykładnia powinna zapewniać skuteczną ochronę prawa strony do niezależnego i bezstronnego sądu.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego wymaga określonych kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa oraz Prezydenta RP.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwa procedura nominacyjna sędziego A.R. do Sądu Najwyższego, naruszająca Konstytucję RP i standardy ETPCz. • Ryzyko naruszenia prawa do niezależnego i bezstronnego sądu (art. 6 EKPC) w przypadku orzekania przez sędziego powołanego w wadliwym trybie. • Uchwała trzech Izb SN oraz orzecznictwo ETPCz wskazujące na bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci nienależytej obsady sądu.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. • powołanie do Sądu Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. • Wykładni art. 41 § 1 k.p.k. należy dokonywać w taki sposób, aby zapewnić skuteczną ochronę prawa strony do rozpoznania konkretnej sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. • udział w procesie powoływania w Polsce sędziów takiego organu, jakim jest Krajowa Rada Sądownictwa, w składzie ukształtowanym nowelą z 2017 r. (...) powoduje, że skład orzekający, w który wchodzi osoba tak powołana na urząd sędziego, nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC.
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury nominacyjnej, naruszenia standardów niezależności i bezstronności sądu oraz interpretacja przepisów k.p.k. i EKPC w kontekście nominacji sędziowskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego, w szczególności tych powołanych do Izby Dyscyplinarnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedur nominacyjnych, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego: wadliwa nominacja podważa praworządność?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.