II KK 515/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego P.N. o wyłączenie sędziów Stanisława Stankiewicza i Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania sprawy kasacyjnej sygn. akt II KK 515/24. Obrońca powołał się na uzasadnioną wątpliwość co do instytucjonalnej bezstronności sędziów, związaną z trybem ich nominacji na stanowisko Sędziego Sądu Najwyższego, który odbył się na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do orzecznictwa ETPC i TSUE, a także uchwał własnych, uznał, że orzeczenie wydane przez skład sądu z udziałem osób powołanych w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez wadliwie ukształtowaną KRS, jest obciążone wadą traktowaną jako naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC. Podkreślono, że już sam udział w takiej procedurze może prowadzić do nienależytej obsady sądu. W konsekwencji, aby zapobiec negatywnemu odbiorowi społecznemu i zapewnić zgodność z prawem do rzetelnego procesu, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć wskazanych sędziów od rozpoznania sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego ze względu na procedurę nominacyjną.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sędziowie Sądu Najwyższego, powołani w procedurze nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., mogą orzekać w sprawie, budząc tym uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o wyłączenie takich sędziów zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadnienie
Udział sędziów powołanych w procedurze nominacyjnej z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS może naruszać standardy niezależności i bezstronności sądu gwarantowane przez Konstytucję RP, EKPC i Kartę Praw Podstawowych UE, co uzasadnia ich wyłączenie dla zapewnienia rzetelnego procesu i uniknięcia negatywnego odbioru społecznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. N. | osoba_fizyczna | skazany |
| A.P. | inne | obrońca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
u.SN art. 29 § § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wnioski o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. kształtująca skład KRS.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza związana z nienależytą obsadą sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura nominacyjna sędziów SN z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. może naruszać standardy niezależności i bezstronności sądu. • Udział sędziów powołanych w takiej procedurze może prowadzić do nienależytej obsady sądu. • Wykładnia powinna uwzględniać stanowisko ETPC i TSUE w zakresie prawa do rzetelnego procesu. • W interesie systemu wymiaru sprawiedliwości jest zapobieganie negatywnemu odbiorowi społecznemu dotyczącemu bezstronności sądu.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • orzeczenie wydane przez sąd z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na podstawie w/w ustawy, jest obciążone wadą traktowaną przez ETPC jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności • już sam udział w procedurze powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami w/w ustawy prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • W interesie systemu wymiaru sprawiedliwości jest nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie.
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
Stanisław Stankiewicz
sędzia-sprawozdawca
Paweł Kołodziejski
sędzia
Dariusz Kala
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego ze względu na procedurę nominacyjną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do rzetelnego procesu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziów. Czy procedura nominacyjna podważa bezstronność sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.