II KK 392/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację prokuratora wniesioną na niekorzyść M. B., która została uniewinniona przez Sąd Okręgowy od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 160 § 3 k.k. (nieumyślne narażenie pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia). Sąd Rejonowy pierwotnie skazał pielęgniarkę za zaniechanie właściwego monitorowania stanu pacjenta A. S. i niepoinformowanie lekarza o pogarszającym się stanie chorego, co miało doprowadzić do jego śmierci. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację obrońcy, uniewinnił M. B., uznając, że objawy takie jak pobudzenie, brak logicznego kontaktu i pogorszenie stanu ogólnego pacjenta mogły być stwierdzone jedynie przez lekarza, a nie pielęgniarkę, która wykonała wszystkie zlecenia lekarskie. Sąd Najwyższy uznał jednak, że sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy postępowania (art. 4, 7, 410 k.p.k.) poprzez dowolną i jednostronną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy podkreślił, że pielęgniarka ma obowiązek samodzielnego rozpoznawania potrzeb zdrowotnych pacjenta i reagowania na pogarszający się stan, nawet bez bezpośredniego zlecenia lekarskiego, zgodnie z ustawą o zawodach pielęgniarki i położnej. Zignorowanie przez sąd odwoławczy zeznań świadków, opinii biegłego oraz zapisów w dokumentacji medycznej, a także błędna wykładnia kompetencji pielęgniarki, doprowadziły do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie zakresu obowiązków i odpowiedzialności pielęgniarki w kontekście narażenia pacjenta na niebezpieczeństwo utraty życia, interpretacja przepisów ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnego stanu prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pielęgniarka, wykonując swoje obowiązki dyżurne, może ponosić odpowiedzialność karną za nieumyślne narażenie pacjenta na niebezpieczeństwo utraty życia, jeśli nie podjęła działań diagnostycznych wykraczających poza zakres jej kompetencji, a jedynie zaleceń lekarskich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że pielęgniarka ma obowiązek samodzielnego rozpoznawania potrzeb zdrowotnych pacjenta i reagowania na pogarszający się stan, nawet bez bezpośredniego zlecenia lekarskiego, co może obejmować pewne czynności diagnostyczne i monitorujące, zgodnie z ustawą o zawodach pielęgniarki i położnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy błędnie zinterpretował obowiązki pielęgniarki, sprowadzając je jedynie do roli wykonawcy poleceń lekarza i czynności opiekuńczych, ignorując ustawowe uprawnienia do samodzielnego udzielania świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych i leczniczych oraz reagowania na pogarszający się stan pacjenta.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, uznając, że objawy pogorszenia stanu pacjenta mogły być stwierdzone jedynie przez lekarza, a nie pielęgniarkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy dokonał dowolnej i jednostronnej oceny dowodów, ignorując zeznania świadków, opinię biegłego oraz zapisy w dokumentacji medycznej, które wskazywały na możliwość rozpoznania pogorszenia stanu pacjenta przez pielęgniarkę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że objawy takie jak pobudzenie czy brak logicznego kontaktu mogły być rozpoznane przez syna pacjenta, a zatem również przez pielęgniarkę. Zignorowanie tej okoliczności oraz opinii biegłego, który wskazał na możliwość wykonania pewnych badań monitorujących w ramach standardowych czynności pielęgniarskich, stanowiło rażące naruszenie przepisów postępowania.
Czy zapis w raporcie pielęgniarskim o 'pogorszeniu stanu zdrowia pacjenta' powinien być interpretowany jako konstatacja zmiany stanu zdrowia dostrzeżona przez pielęgniarkę, czy jedynie jako uzasadnienie faktu zgonu?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uznał, że zapis ten, w kontekście wcześniejszych sygnałów o pogorszeniu stanu pacjenta, powinien być interpretowany jako konstatacja zmiany stanu zdrowia dostrzeżona przez pielęgniarkę, a nie jedynie jako uzasadnienie zgonu.
Uzasadnienie
Biorąc pod uwagę zgłoszenie niepokojących sygnałów przez syna pacjenta, zapis o pogorszeniu stanu zdrowia w raporcie pielęgniarskim nie mógł być traktowany jako neutralna obserwacja, lecz jako dowód na dostrzeżenie przez pielęgniarkę zmiany stanu pacjenta, co wymagało dalszej reakcji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| A. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| C. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| K. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. K. | osoba_fizyczna | świadek |
| R. C. | osoba_fizyczna | świadek |
| A. M. | osoba_fizyczna | świadek |
| R. R. | osoba_fizyczna | świadek |
| K. N. | osoba_fizyczna | świadek |
| L. G. | osoba_fizyczna | świadek |
| G. W. | osoba_fizyczna | biegły |
| Marek Zajkowski | osoba_fizyczna | prokurator |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 160 § 3
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 160 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
u.z.p.p. art. 4 § 1
Ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej
Samodzielne rozpoznawanie warunków i potrzeb zdrowotnych pacjenta oraz samodzielne udzielanie w określonym zakresie świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych oraz medycznych czynności ratunkowych.
u.z.p.p. art. 11
Ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej
Wymaga należytej staranności, postępowania zgodnego z zasadami etyki zawodowej, poszanowania praw pacjenta i dbałości o jego bezpieczeństwo oraz wykorzystywania wskazań aktualnej wiedzy medycznej.
u.z.p.p. art. 12 § 1
Ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej
Zobowiązuje do udzielenia pomocy, zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami, w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować stan nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy dokonał błędnej wykładni obowiązków pielęgniarki wynikających z ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. • Sąd odwoławczy dokonał jednostronnej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. • Objawy pogorszenia stanu pacjenta mogły być rozpoznane przez pielęgniarkę, a nie tylko przez lekarza. • Pielęgniarka miała obowiązek monitorowania stanu pacjenta i reagowania na jego pogorszenie, nawet bez bezpośredniego zlecenia lekarskiego.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób wyciągnąć obowiązku przeprowadzania tego rodzaju badań • objawy w postaci występowania okresów pobudzenia, braku logicznego kontaktu i pogorszenia się stanu ogólnego A. S. można było ujawnić wyłącznie w badaniu przedmiotowym i to przez osobę o kompetencjach lekarskich, a nie pielęgniarskich • już z zasad doświadczenia życiowego wynika, że tego rodzaju objawy można często rozpoznać po krótkiej rozmowie z chorym, a w razie ich nasilenia wręcz „na pierwszy rzut oka” • nie sposób jest nie zauważyć różnicy u człowieka, któremu zmieniła się twarz z powodu obecności powietrza • w sytuacji, gdy syn pokrzywdzonego powiadomił M. B. o tego rodzaju istotnych okolicznościach, to była ona zobowiązana do zainteresowania się stanem zdrowia pacjenta • w dokumentacji brak jest śladu o jakiejkolwiek reakcji ze strony oskarżonej • biegły zauważa, że objawy wskazujące na pogorszenie się stanu zdrowia A. S. narastały od ok. godz. 20.00 • zapis w raporcie pielęgniarskim z nocy 3 lipca 2017 r. […]
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący
Dariusz Kala
członek
Paweł Kołodziejski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zakresu obowiązków i odpowiedzialności pielęgniarki w kontekście narażenia pacjenta na niebezpieczeństwo utraty życia, interpretacja przepisów ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnego stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności zawodowej pielęgniarki i kluczowej kwestii zakresu jej obowiązków, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku medycznym i prawniczym, a także wśród pacjentów.
“Czy pielęgniarka zawsze musi czekać na lekarza? Sąd Najwyższy rozstrzyga o obowiązkach personelu medycznego.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.