Orzeczenie · 2026-09-17

II KK 285/26Ponowne skazanie za ten sam czyn umorzenie postępowania

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-09-17
SNKarneprawo karne procesoweŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższypowaga rzeczy osądzonejne bis in idemart. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.samouwolnieniepodwójne skazanie

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego W.S. od wyroku Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 19 marca 2025 r. Kasacja dotyczyła punktu II zaskarżonego wyroku, w którym Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 242 § 1 k.k. (samouwolnienie z miejsca pracy podczas odbywania kary pozbawienia wolności). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., wskazując, że oskarżony został skazany za ten sam czyn dwukrotnie. Wskazano, że Sąd Rejonowy w Grójcu wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2024 r. (sygn. akt II K 497/24) prawomocnie skazał W.S. za czyn z art. 242 § 1a k.k., który dotyczył tożsamego zachowania. Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione w kasacji uchybienie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił punkt II zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzył postępowanie karne w tym zakresie. Uchylenie tego punktu spowodowało również rozwiązanie węzła kary łącznej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących powagi rzeczy osądzonej (ne bis in idem) w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście podwójnego skazania za ten sam czyn.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego skazania za czyn z art. 242 § 1 k.k. przez różne sądy, ale zasada jest ogólna.

Zagadnienia prawne (1)

Czy ponowne skazanie oskarżonego za czyn, za który został już prawomocnie skazany, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne skazanie za ten sam czyn stanowi rażące naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy w Pruszkowie skazał oskarżonego W.S. za czyn z art. 242 § 1 k.k., który był tożsamy z czynem z art. 242 § 1a k.k., za który oskarżony został już prawomocnie skazany przez Sąd Rejonowy w Grójcu. Naruszenie to jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, skutkującą uchyleniem wyroku i umorzeniem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie i umorzenie postępowania w części
Strona wygrywająca
oskarżony W.S.

Strony

NazwaTypRola
W.S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakazuje wszczynania postępowania, a wszczęte nakazuje umorzyć, gdy postępowanie co do tego samego czynu oskarżonego zostało prawomocnie zakończone.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym pkt 8 – ponowne skazanie za ten sam czyn.

Pomocnicze

k.k. art. 242 § 1

Kodeks karny

Dotyczy samouwolnienia się osoby pozbawionej wolności.

k.k. art. 242 § 1a

Kodeks karny

Dotyczy samouwolnienia się osoby pozbawionej wolności podczas wykonywania pracy poza jednostką penitencjarną.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

Dotyczy ciągu przestępstw.

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

Dotyczy recydywy.

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

Dotyczy instytucji ciągu przestępstw.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Reguluje rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponowne skazanie oskarżonego za ten sam czyn, który został już prawomocnie osądzony, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). • Zaistnienie powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do czynu z art. 242 § 1 k.k. jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego • bezwzględna przyczyna odwoławcza • tożsamość zachowania oskarżonego • funkcjonują niezależnie od siebie dwa prawomocne wyroki dotyczące tego samego czynu, tej samej osoby

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący

Piotr Mirek

członek

Paweł Wiliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących powagi rzeczy osądzonej (ne bis in idem) w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście podwójnego skazania za ten sam czyn."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego skazania za czyn z art. 242 § 1 k.k. przez różne sądy, ale zasada jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną ne bis in idem i pokazuje, jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to istotne dla prawników procesowych.

“Dwukrotnie skazany za to samo? Sąd Najwyższy koryguje błąd proceduralny.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst