Orzeczenie · 2026-07-30

II KK 276/26Oddalenie kasacji w sprawie jazdy po alkoholu 2

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-30
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
jazda pod wpływem alkoholuzakaz prowadzenia pojazdówkasacjaSąd Najwyższyśrodek karnyTKart. 178a k.k.art. 42 k.k.art. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego S.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu, który utrzymał w mocy orzeczony przez Sąd Rejonowy dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Obrońca zarzucił bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k., argumentując, że zakaz ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt SK 22/21), co czyniło go środkiem karnym nieznanym ustawie. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionował jedynie obligatoryjność stosowania zakazu, a nie samą możliwość jego orzekania, a nadto zakaz został orzeczony w przewidzianym ustawowo wymiarze. Sąd Najwyższy podkreślił, że oba sądy orzekające wykazały, dlaczego dożywotni zakaz jest uzasadniony w tej konkretnej sprawie, biorąc pod uwagę wcześniejszą karalność skazanego, prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz naruszenie wcześniejszych zakazów. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na przepisach k.p.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dotyczących środków karnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów po wyroku TK SK 22/21.

Zagadnienia prawne (2)

Czy orzeczenie dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego kwestionującym obligatoryjność tego środka karnego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. (środek karny nieznany ustawie)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionował jedynie obligatoryjność stosowania zakazu, a nie samą możliwość jego orzekania. Ponadto, zakaz został orzeczony w przewidzianym ustawowo wymiarze i indywidualnie uzasadniony, a nie zastosowany automatycznie. Nie doszło do orzeczenia środka karnego nieznanego ustawie.

Czy dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jest środkiem karnym znanym ustawie w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. po wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 22/21?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest środkiem znanym ustawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny zakwestionował zgodność z Konstytucją RP art. 42 § 3 k.k. wyłącznie w zakresie jego obligatoryjnego stosowania, a nie samą możliwość orzekania dożywotniego zakazu. Wskazał, że chodzi o nieprzewidziany w ustawie rodzaj represji, a nie sytuację, gdy zastosowano znany ustawie środek, ale w nieprzewidzianym przez nią rozmiarze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
S.K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 178a § § 4

Kodeks karny

k.k. art. 42 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie (art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.) w związku z wyrokiem TK SK 22/21.

Godne uwagi sformułowania

Nie można mówić o orzeczeniu kary lub środka karnego nieznanego ustawie w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k., jeżeli dojdzie do wymierzenia kary lub środka karnego rodzajowo znanych ustawie, ale w wymiarze nieznanym ustawie. • Trybunał Konstytucyjny zakwestionował zgodność z Konstytucją RP art. 42 § 3 k.k. wyłącznie w zakresie jego obligatoryjnego stosowania, natomiast nie stwierdził, że sama możliwość orzekania dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest niezgodna z Konstytucją RP.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dotyczących środków karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów po wyroku TK SK 22/21.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii wpływu orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na stosowanie przepisów Kodeksu karnego i postępowania karnego, a także interpretacji pojęcia 'środka karnego nieznanego ustawie'.

“Czy wyrok TK unieważnił dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst