Orzeczenie · 2026-07-21

II KK 250/26Oddalenie kasacji przesłuchanie świadka zakaz prowadzenia pojazdów

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-21
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karneprzesłuchanie świadkazakaz prowadzenia pojazdówart. 178a k.k.art. 42 k.k.Trybunał Konstytucyjny

Sąd Najwyższy w składzie sędziowskim Jerzego Grubby rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A.S. od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie skazujący skazanego za przestępstwa z art. 178a§1 i §4 k.k. Kasacja podnosiła zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym art. 433§2 k.p.k. w zw. z art. 457§3 k.p.k. poprzez oddalenie zarzutu apelacji dotyczącego obrazy art. 170§1 pkt 4 i 5 k.p.k. w zw. z art. 586§1 i §2 k.p.k. i art. 177§1a k.p.k. w zakresie przesłuchania świadka P.S. jako zgłoszonego dla zwłoki, mimo braku prób przesłuchania go w trybie zdalnym przez Sąd I instancji. Drugi zarzut dotyczył naruszenia art. 170§1 pkt 4 i 5 k.p.k. poprzez uznanie wniosku o przesłuchanie świadka za zgłoszony dla zwłoki po jednokrotnej próbie przesłuchania w trybie zdalnym przez Sąd II instancji. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za bezzasadne, szczegółowo analizując działania obu instancji w zakresie prób przesłuchania świadka P.S., w tym międzynarodowej pomocy prawnej i braku skutecznego wywiązywania się stron z zobowiązań. Stwierdzono, że sądy wykazały się wieloletnimi staraniami, które okazały się bezskuteczne z powodu postawy świadka. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie złożono wniosku o przesłuchanie świadka w trybie zdalnym na etapie apelacyjnym, a próby kontaktu przez Sąd II instancji również nie przyniosły rezultatu. Sąd Odwoławczy nie stosował art. 170 k.p.k. w sposób, który mógłby naruszyć prawo. Kolejny zarzut kasacji dotyczył kary dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z naruszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 22/21. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za bezzasadny, wskazując, że Sąd Okręgowy nie stosował bezpośrednio przepisów prawa materialnego, a problematyka ta nie była przedmiotem zarzutów apelacyjnych. Sąd Najwyższy zaznaczył, że choć Sąd Rejonowy mógł błędnie uznać instytucję z art. 42§3 k.k. za obligatoryjną, to uzasadnił zasadność zastosowania surowego środka karnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu i zwolnił skazanego od kosztów sądowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przesłuchania świadków w postępowaniu karnym, ocena wniosków dowodowych oraz stosowanie środków karnych w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z niemożnością przesłuchania świadka i zarzutami dotyczącymi kary.

Zagadnienia prawne (2)

Czy naruszeniem prawa procesowego jest oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka, gdy sąd niższej instancji nie podjął próby przesłuchania go w trybie zdalnym, a sąd odwoławczy uznał, że wniosek był zgłoszony dla zwłoki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka było uzasadnione, biorąc pod uwagę wieloletnie, bezskuteczne próby jego przesłuchania, postawę samego świadka oraz brak wniosku o przesłuchanie w trybie zdalnym ze strony stron postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy obu instancji podjęły liczne próby przesłuchania świadka, które okazały się bezskuteczne z przyczyn leżących po stronie świadka. Brak było wniosku o przesłuchanie w trybie zdalnym, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.

Czy Sąd Odwoławczy mógł naruszyć art. 42§3 k.k. poprzez utrzymanie w mocy wyroku skazującego na dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, niezgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Odwoławczy nie naruszył art. 42§3 k.k., ponieważ nie stosował bezpośrednio przepisów prawa materialnego, a problematyka ta nie była przedmiotem zarzutów apelacyjnych. Sąd Najwyższy nie mógł rozstrzygnąć tej kwestii poza granicami kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Odwoławczy nie stosował bezpośrednio przepisów prawa materialnego, a zarzuty kasacji nie dotyczyły naruszenia art. 440 k.p.k., co uniemożliwiło szersze rozważania. Jedynie na marginesie zaznaczono, że choć Sąd Rejonowy mógł błędnie uznać przepis za obligatoryjny, to uzasadnił zasadność zastosowania surowego środka karnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A.S.osoba_fizycznaskazany
adw. P.H. – Kancelaria Adwokacka w W.inneobrońca wyznaczony z urzędu

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 535 § §3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 178a § §1 i §4

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § §2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § §3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § §1 pkt 4 i 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 586 § §1 i §2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 177 § §1a

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 42 § §3

Kodeks karny

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena niemożności przesłuchania świadka P.S. przez sądy niższych instancji. • Wystarczający materiał dowodowy do rozstrzygnięcia sprawy bez zeznań świadka P.S. • Brak naruszenia prawa procesowego przez Sąd Odwoławczy w zakresie oddalenia wniosku dowodowego. • Brak podstaw do ingerencji Sądu Najwyższego w kwestii kary dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa procesowego przez Sąd Odwoławczy w zakresie oddalenia wniosku o przesłuchanie świadka P.S. • Naruszenie art. 170§1 pkt 4 i 5 k.p.k. przez Sąd Odwoławczy. • Niezgodne z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zastosowanie art. 42§3 k.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym • przesłuchanie świadka nie jest możliwe, a przedłużanie przedsiębranych starań w tym zakresie prowadzić będzie wyłącznie do nieuzasadnionego przedłużania postępowania • nie wykazał bowiem, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakiegokolwiek uchybienia o charakterze rażącego naruszenia prawa

Skład orzekający

Jerzy Grubba

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przesłuchania świadków w postępowaniu karnym, ocena wniosków dowodowych oraz stosowanie środków karnych w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z niemożnością przesłuchania świadka i zarzutami dotyczącymi kary.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych związanych z przesłuchaniem świadków i stosowaniem kar, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy o przesłuchaniu świadka: kiedy wniosek jest tylko dla zwłoki?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst