Orzeczenie · 2026-07-07

II KK 233/26Oddalenie kasacji w sprawie o zniewage 3

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-07
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
kasacjasąd najwyższynienależyta obsada sądukrajowa rada sądownictwaniezawisłość sędziowskabezstronnośćart. 439 k.p.k.koszty postępowania

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego P. G., który został uznany za winnego przestępstwa z art. 217 § 1 k.k., ale odstąpiono od wymierzenia kary. Głównym zarzutem kasacyjnym była bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegająca na rzekomej nienależytej obsadzie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, z uwagi na udział sędziego powołanego w procedurze ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Obrońca argumentował, że taki sędzia nie daje gwarancji niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za oczywiście bezzasadny. Wskazał, że moc wiążąca uchwały SN z 23 stycznia 2020 r. została uchylona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., a orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą. Podkreślono, że dla stwierdzenia nienależytej obsady sądu konieczne jest wykazanie in concreto, że sędzia nie gwarantuje minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a wadliwość procesu powołania miała wpływ na sposób rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie, potencjalne naruszenie standardu rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd powinno być rozpatrywane w kategoriach innego rażącego naruszenia prawa (względna przyczyna odwoławcza). Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia takich okoliczności, a zarzut nienależytej obsady nie może być traktowany jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, która wymaga obiektywnego i łatwo weryfikowalnego charakteru. W konsekwencji, kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Sąd zasądził od skazanego na rzecz oskarżyciela prywatnego zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 720 zł oraz obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia nienależytej obsady sądu jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej w kontekście zmian w procedurze powoływania sędziów oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podniesienia zarzutu nienależytej obsady sądu w kasacji, z uwzględnieniem orzecznictwa TK i SN.

Zagadnienia prawne (1)

Czy udział sędziego powołanego w procedurze ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu nienależytej obsady sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, udział sędziego powołanego w procedurze ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. nie stanowi automatycznie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Konieczne jest wykazanie in concreto, że sędzia nie gwarantuje minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a wadliwość procesu powołania miała wpływ na sposób rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które uchyliły moc wiążącą wcześniejsze uchwały SN w tej kwestii. Podkreślono, że dla stwierdzenia nienależytej obsady sądu wymagana jest indywidualna analiza sędziego i wykazanie konkretnych okoliczności naruszających jego niezawisłość i bezstronność, a nie opieranie się na samej wadliwości procedury nominacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
oskarżyciel prywatny

Strony

NazwaTypRola
P. G.osoba_fizycznaskazany
oskarżyciel prywatnyinneoskarżyciel prywatny

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 2 - nienależyta obsada sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Warunki wnoszenia kasacji.

k.p.k. art. 523 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie wpływu do SN.

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Wyjątek od ograniczenia wpływu do SN w przypadku bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. dotycząca procedury powoływania sędziów.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § ust. 4 pkt 2 i ust. 7

Ustalenie wysokości należności za zastępstwo adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut nienależytej obsady sądu jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie został skutecznie podniesiony, ponieważ nie wykazano in concreto naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego.

Odrzucone argumenty

Udział sędziego powołanego w procedurze ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu nienależytej obsady sądu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako oczywiście bezzasadna • bezwzględna przyczyna odwoławcza • nienależyta obsada sądu • nie daje on gwarancji niezawisłości i bezstronności • moc wiążąca przywołanej przez skarżącego uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt BSA I 4110 1/20 została uchylona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (dalej TK) z 20 kwietnia 2020 r. w sprawie U 2/20 (M.P.2020.376). • nie był nią związany • nie wystąpiła sugerowana przez obrońcę nienależyta obsada składu Sądu Okręgowego • dla udowodnienia zaistnienia nienależytej obsady sądu każdorazowo konieczne jest wykazanie in concreto • potencjalne naruszenie standardu rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd w konkretnej sprawie winno być rozpatrywane w kategoriach innego rażącego naruszenia prawa • sam zaś udział w tej procedurze wyklucza przyjęcie a priori nienależytej obsady sądu • bezwzględne przyczyny odwoławcze [...] wymagają, aby do tego grona zaliczać jedynie stany o obiektywnym i łatwo weryfikowalnym charakterze • próba oceny przeprowadzenia owej analizy pod kątem niezawisłości i bezstronności z punktu widzenia art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. w istocie zmierza do relatywizacji bezwzględnych przyczyn odwoławczych

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nienależytej obsady sądu jako bezwzględnej przyczyny odwoławczej w kontekście zmian w procedurze powoływania sędziów oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podniesienia zarzutu nienależytej obsady sądu w kasacji, z uwzględnieniem orzecznictwa TK i SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z niezawisłością sędziowską i procedurą nominacyjną, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

“Czy sędzia powołany po 2017 roku automatycznie oznacza wadliwy skład sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst