Orzeczenie · 2020-09-02

II KK 200/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-09-02
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
niegospodarnośćart. 296 k.k.oszustwoart. 286 k.k.spółka z o.o.kasacjaSąd Najwyższyzarzuty procesowewłaściwość sądunielegalne posiadanie broni

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionych przez obrońców skazanych O. B. P. i J. B. P. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 listopada 2019 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 grudnia 2018 r. Skazani zostali uznani za winnych popełnienia przestępstw z art. 296 § 3 k.k. (niegospodarność) oraz art. 286 § 1 k.k. (oszustwo), a także art. 263 § 2 k.k. (nielegalne posiadanie broni). Obrońcy zarzucali sądom niższych instancji m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. – orzekanie przez niewłaściwy sąd; art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. – wadliwe wyznaczenie sędziego), naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy (art. 433 § 1 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k., art. 434 § 1 k.p.k. – wyjście poza granice zaskarżenia, nierozpoznanie zarzutów apelacji), naruszenie prawa procesowego mogące mieć wpływ na treść wyroku (art. 458 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. – własne ustalenia faktyczne sądu II instancji), naruszenie prawa materialnego (art. 286 § 1 k.k. – niewłaściwe zastosowanie), a także rażące błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., uznał kasacje za oczywiście bezzasadne. Wskazał, że właściwym rzeczowo do rozpoznania sprawy był sąd rejonowy, a przepis art. 6 ustawy z dnia 29 marca 2007 r. nie regulował kwestii właściwości sądu w sposób wskazany przez skarżących. Podobnie odrzucono zarzut dotyczący wadliwego wyznaczenia sędziego, wskazując, że obraza art. 351 § 1 k.p.k. nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Sąd Najwyższy stwierdził również, że sąd odwoławczy nie wyszedł poza granice zaskarżenia, a zmiana daty końcowej czynu była zmianą na korzyść oskarżonych. Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego zostało uznane za wystarczające i odnosiło się do zarzutów apelacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą i nie służy weryfikacji ustaleń faktycznych ani współmierności kary. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasacje jako oczywiście bezzasadne i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących właściwości sądu w kontekście nowelizacji przepisów k.p.k. oraz stosowania zasady petryfikacji właściwości sądu. Wyjaśnienie zakresu kontroli kasacyjnej i dopuszczalności zarzutów błędów w ustaleniach faktycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych z przejściem przepisów k.p.k. i właściwością sądu w kontekście konkretnych dat nowelizacji.

Zagadnienia prawne (9)

Czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej sądu (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.) lub wadliwego wyznaczenia składu orzekającego (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) stanowią bezwzględne przyczyny odwoławcze, które sąd odwoławczy był zobowiązany uwzględnić z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie stanowią bezwzględnych przyczyn odwoławczych w okolicznościach tej sprawy. Właściwy rzeczowo był sąd rejonowy, a obraza art. 351 § 1 k.p.k. nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że właściwość sądu ustala się według przepisów obowiązujących w dniu wniesienia aktu oskarżenia, a reguła petryfikacji właściwości sądu oznacza, że sąd właściwy na początku postępowania zachowuje ją do jego zakończenia w danej instancji. Podkreślono, że obraza art. 351 § 1 k.p.k. nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Czy sąd odwoławczy, zmieniając datę końcową czynu przypisanego oskarżonym, wyszedł poza granice zaskarżenia i naruszył prawo procesowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana daty końcowej czynu była zmianą na korzyść oskarżonych, której sąd odwoławczy był uprawniony dokonać na podstawie art. 435 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wskazana zmiana była korzystna dla oskarżonych i mieściła się w granicach uprawnień sądu odwoławczego. Podkreślono, że nie można wszcząć postępowania karnego co do tego samego czynu tej samej osoby, gdy zostało ono prawomocnie zakończone (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.).

Czy sąd odwoławczy rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy wnikliwie rozpoznał zarzuty apelacji, odnosząc się do argumentów podniesionych przez strony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy szczegółowo odniósł się do argumentów apelacji, zarówno dotyczących czynów przypisanych J. P., jak i O. P. Podkreślono, że postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą i nie służy weryfikacji poprawności oceny dowodów czy ustaleń faktycznych.

Czy sąd odwoławczy dokonał własnych ustaleń faktycznych w sposób naruszający prawo procesowe i prowadzący do zaostrzenia kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, konstatacje sądu odwoławczego były zbieżne z ustaleniami sądu pierwszej instancji, a użyte sformułowania, choć dosadne, nie świadczyły o nowych ustaleniach ani braku bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenia sądu odwoławczego były spójne z ustaleniami sądu pierwszej instancji, a użyte określenia, takie jak 'nieuczciwość' czy 'cwaniactwo', były uzasadnione i wynikały z materiału dowodowego oraz ustaleń sądu niższej instancji.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zarzut rażącej niewspółmierności kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy odniósł się do zarzutów dotyczących kary, wyjaśniając powody nieuwzględnienia argumentów obrońcy i podtrzymania lub zaostrzenia kar.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy odniósł się do argumentów apelacji obrońcy, wyjaśniając, dlaczego nie podzielił twierdzeń o incydentalnym charakterze czynu i dlaczego uważał kary za zbyt niskie. Brak wyraźnego odniesienia do kwestii postawy pokrzywdzonych nie stanowił rażącego naruszenia prawa.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 286 § 1 k.k. i ocenił stronę podmiotową czynu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut obrazy prawa materialnego był w istocie zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych, który nie jest dopuszczalny w kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut obrazy art. 286 § 1 k.k. był w rzeczywistości zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych, a ponadto nie został podniesiony w apelacji obrońcy O. P. w zakresie kwestionującym ocenę prawną czynu.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody w kontekście zarzutów obrazy art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy wnikliwie rozpoznał zarzuty obrazy art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., odnosząc się do argumentów apelacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że argumentacja kasacji w dużej mierze powtarzała argumenty apelacyjne, a sąd odwoławczy szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co było wystarczające dla kontroli kasacyjnej.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zarzut naruszenia art. 193 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. poprzez niezasięgnięcie opinii biegłego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten był bezzasadny, ponieważ sąd pierwszej instancji uznał zestawienie należności za integralną część faktury, a sąd odwoławczy prawidłowo ocenił ten dowód bez potrzeby zasięgania dodatkowej opinii.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sąd pierwszej instancji uznał nadruk na fakturze za automatyczny wydruk zestawienia należności, a sąd odwoławczy prawidłowo ocenił ten dowód, analizując dane z rachunków bankowych i zasady zaliczania wpłat. Nie było podstaw do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

Czy sąd odwoławczy naruszył zasadę in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten był wadliwie sformułowany, ponieważ naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. jest możliwe tylko wtedy, gdy po prawidłowej ocenie dowodów pozostają nierozstrzygnięte wątpliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy nie powziął wątpliwości co do istotnych okoliczności, a jedynie chciał uzyskać dodatkowe informacje. Analiza danych z rachunków bankowych i zastosowanie art. 451 § 3 k.c. pozwoliły na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
SkarPaństwo

Strony

NazwaTypRola
O. B. P.osoba_fizycznaskazany
J. B. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (35)

Główne

k.k. art. 296 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 263 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 1, 2 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1 i § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 44 § § 6

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw z dnia 29 marca 2007 r. art. 6

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 6 § ust. 1

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 434 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 451 § § 3

Kodeks cywilny

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 193

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 633

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące właściwości sądu i wadliwego wyznaczenia składu orzekającego nie stanowią bezwzględnych przyczyn odwoławczych. • Zmiana daty końcowej czynu przez sąd odwoławczy była zmianą na korzyść oskarżonych i mieściła się w jego uprawnieniach. • Sąd odwoławczy wnikliwie rozpoznał zarzuty apelacji, a postępowanie kasacyjne nie jest ponowną kontrolą odwoławczą. • Ustalenia sądu odwoławczego były zbieżne z ustaleniami sądu pierwszej instancji, a użyte sformułowania były uzasadnione. • Zarzut obrazy prawa materialnego był w istocie zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych, niedopuszczalnym w kasacji. • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i nie było potrzeby dopuszczania dodatkowych opinii biegłych. • Nie doszło do naruszenia zasady in dubio pro reo.

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońców dotyczące naruszenia przepisów o właściwości sądu, wadliwego wyznaczenia sędziego, wyjścia poza granice zaskarżenia, nierozpoznania zarzutów apelacji, własnych ustaleń faktycznych sądu II instancji, niewłaściwego zastosowania art. 286 § 1 k.k., błędów w ustaleniach faktycznych, naruszenia art. 193 k.p.k., naruszenia art. 5 § 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

Kasacje okazały się oczywiście bezzasadne. • Postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. • Obraza przepisu art. 351 § 1 k.p.k. nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej. • Zmiana daty końcowej czynu przypisanego oskarżonym w punkcie I.2 wyroku sądu meriti poprzez ustalenie krótszego - niż przyjęty przez sąd pierwszej instancji - czasu popełnienia tego przestępstwa, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, może być traktowana wyłącznie jako zmiana na korzyść oskarżonych.

Skład orzekający

Dariusz Kala

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości sądu w kontekście nowelizacji przepisów k.p.k. oraz stosowania zasady petryfikacji właściwości sądu. Wyjaśnienie zakresu kontroli kasacyjnej i dopuszczalności zarzutów błędów w ustaleniach faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych z przejściem przepisów k.p.k. i właściwością sądu w kontekście konkretnych dat nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i zakresem kontroli kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczowe wątpliwości proceduralne: kiedy sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst