Orzeczenie · 2026-05-26

II KK 182/26Oddalenie kasacji w sprawie karnej

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-05-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
kasacjafałszywe zeznaniafałszywe oskarżeniepodrabianie dokumentówskarga uprawnionego oskarżycielaSąd Najwyższyprawo karnepostępowanie karne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M.P., który został skazany za przestępstwo z art. 234 k.k. w zb. z art. 233 § 1 k.k. na karę 120 stawek dziennych grzywny. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa. Głównym zarzutem w kasacji była obraz art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., polegająca na prowadzeniu postępowania bez skargi uprawnionego oskarżyciela. Skarżący argumentował, że pierwotne zawiadomienie o przestępstwie dotyczyło czynu z art. 296 § 1 k.k., a postępowanie zostało przeprowadzone w zakresie czynu z art. 270 k.k., który nie był objęty skargą. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że prokurator złożył akt oskarżenia, a sąd pierwszej instancji dokonał jedynie drobnej zmiany opisu czynu, mieszczącej się w granicach zdarzenia historycznego. Podkreślono, że zawiadomienie o przestępstwie jest jedynie okolicznością faktyczną inicjującą postępowanie, a nie skargą determinującą jego przedmiot. Sąd wyjaśnił również szersze znaczenie pojęcia „oskarżenie” w rozumieniu art. 234 k.k. oraz podkreślił, że ustalenia faktyczne nie podlegają kontroli kasacyjnej. W konsekwencji kasacja została oddalona, a skazany obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia „oskarżenie” w art. 234 k.k. oraz zasada skargowości w postępowaniu karnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w kasacji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postępowanie karne prowadzone w sprawie o czyn z art. 270 k.k. było dopuszczalne, jeśli pierwotne zawiadomienie o przestępstwie dotyczyło czynu z art. 296 § 1 k.k. i nie obejmowało zarzutu podrobienia dokumentów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie było dopuszczalne, ponieważ prokurator złożył akt oskarżenia, a sąd pierwszej instancji dokonał jedynie drobnej, redakcyjnej zmiany opisu czynu, mieszczącej się w granicach zdarzenia historycznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zawiadomienie o przestępstwie jest jedynie okolicznością faktyczną inicjującą postępowanie, a nie skargą determinującą jego przedmiot. Prokurator jako uprawniony oskarżyciel złożył akt oskarżenia, a sąd dokonał nieznacznej korekty opisu czynu, która nie naruszyła zasady skargowości.

Jakie jest znaczenie pojęcia „oskarżenie” w rozumieniu art. 234 k.k. i czy zeznania fałszywie oskarżające żonę o użycie podrobionych pełnomocnictw realizują znamiona tego przestępstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie „oskarżenie” w art. 234 k.k. ma szerszy zakres znaczeniowy niż formalna postać i obejmuje każdy akt zmierzający do spowodowania ścigania określonej osoby. Złożone przez skazanego zeznania realizują te znamiona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na doktrynę i orzecznictwo, wyjaśnił, że „oskarżenie” w rozumieniu art. 234 k.k. nie wymaga podania kwalifikacji prawnej, a jedynie takiego określenia czynu, które pozwala na identyfikację znamion typu czynu zabronionego. Zeznania skazanego, w których oskarżył żonę o użycie podrobionych pełnomocnictw, spełniają te kryteria.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
prokurator

Strony

NazwaTypRola
M.P.osoba_fizycznaskazany
M.1P.1osoba_fizycznaoskarżona (w zeznaniach)

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia oddalenie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.

k.k. art. 234

Kodeks karny

Przepis dotyczący fałszywego oskarżenia.

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący fałszywych zeznań.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające dopuszczalność postępowania, w tym brak skargi uprawnionego oskarżyciela (pkt 9).

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne przyczyny nieważności postępowania, w tym prowadzenie postępowania bez skargi uprawnionego oskarżyciela (pkt 9).

k.p.k. art. 14 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada skargowości.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zasada kumulatywnego zbiegu przepisów ustawy.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania.

Pomocnicze

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenie podstaw kasacyjnych w przypadku skazania na karę grzywny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prokurator złożył akt oskarżenia, co czyniło postępowanie dopuszczalnym. • Opis czynu przypisany skazanemu został nieznacznie zmieniony przez sąd pierwszej instancji, mieszcząc się w granicach zdarzenia historycznego. • Zawiadomienie o przestępstwie jest jedynie okolicznością faktyczną inicjującą postępowanie, a nie skargą determinującą jego przedmiot. • Pojęcie „oskarżenie” w art. 234 k.k. ma szerokie znaczenie i obejmuje każde działanie zmierzające do spowodowania ścigania. • Ustalenia faktyczne nie podlegają kontroli kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Postępowanie było prowadzone bez skargi uprawnionego oskarżyciela, ponieważ pierwotne zawiadomienie dotyczyło innego czynu niż ten, za który skazano. • Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego (innego niż określone w art. 439 k.p.k.) mógł być podniesiony w kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym • bezspornie bowiem w sprawie uprawniony oskarżyciel – prokurator złożył akt oskarżenia w ramach przysługujących mu uprawnień ustawowych • skarżący wadliwie przyjmuje, jakoby to treść złożonego przez M.P. pisemnego zawiadomienia o przestępstwie miałaby być w niniejszym postępowaniu „skargą” • „oskarżenie” w rozumieniu art. 234 k.k. ma szerszy zakres znaczeniowy od jego formalnej postaci

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „oskarżenie” w art. 234 k.k. oraz zasada skargowości w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych w prawie karnym, takich jak zasada skargowości i definicja fałszywego oskarżenia, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy zawiadomienie o przestępstwie to zawsze skarga? Kluczowa interpretacja zasady skargowości w sprawach karnych.”

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst