Orzeczenie · 2026-04-14

II KA 144/26

Sąd
Sąd Okręgowy w Siedlcach
Miejsce
Siedlce
Data
2026-04-14
SAOSKarnepostępowanie karneŚredniaokręgowy
postępowanie karneapelacjanaruszenie przepisówobrońca z urzęduobowiązkowy udział obrońcyuchylenie wyrokuponowne rozpoznanie

Sąd Okręgowy w Siedlcach, sygn. akt II Ka 144/26, rozpoznał sprawę B. T., oskarżonego z art. 223 § 1 kk i art. 226 § 1 kk, na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 25 listopada 2025 r. (sygn. akt II K 245/25). Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Węgrowie do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie wskazuje, że podstawą uchylenia było prowadzenie rozprawy przez Sąd Rejonowy pod nieobecność obrońcy oskarżonego, którego udział był obowiązkowy. Obrońca został wyznaczony z urzędu po wydaniu postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej, co zgodnie z art. 79 § 3 k.p.k. czyniło jego udział w rozprawie obowiązkowym. Sąd Rejonowy rozpoznał sprawę w terminach 30 września, 27 października i 13 listopada 2025 r. pod nieobecność obrońcy, który nie był zawiadamiany o tych terminach. Sąd Okręgowy podkreślił, że postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 13 listopada 2025 r., uznające udział obrońcy za nieobowiązkowy, nie działa wstecz i nie sanuje naruszeń popełnionych na wcześniejszych rozprawach. Sąd Okręgowy zalecił Sądowi Rejonowemu ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego, mając na uwadze, że udział obrońcy w dalszym toku postępowania nie będzie już obowiązkowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wskazanie na bezwzględne przyczyny odwoławcze, w szczególności dotyczące naruszenia prawa do obrony i obowiązkowego udziału obrońcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z obowiązkiem udziału obrońcy w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prowadzenie rozprawy pod nieobecność obrońcy, którego udział stał się obowiązkowy w toku postępowania, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą uchyleniem wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie rozprawy pod nieobecność obrońcy, którego udział był obowiązkowy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., skutkującą uchyleniem wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy rozpoznał sprawę pod nieobecność obrońcy z urzędu, którego udział stał się obowiązkowy po wyznaczeniu go w związku z opinią biegłego. Postanowienie sądu pierwszej instancji o braku obowiązku udziału obrońcy nie sanowało wcześniejszych naruszeń, gdyż nie działało wstecz.

Czy postanowienie sądu pierwszej instancji o uznaniu udziału obrońcy za nieobowiązkowy może sanować wcześniejsze naruszenie przepisów o obowiązkowym udziale obrońcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie sądu pierwszej instancji o uznaniu udziału obrońcy za nieobowiązkowy nie działa wstecz i nie sanuje naruszeń popełnionych na wcześniejszych rozprawach, gdy udział obrońcy był obowiązkowy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że nawet jeśli sąd pierwszej instancji wydał postanowienie o braku obowiązku udziału obrońcy, to nie może ono zniwelować skutków prawnych braku obecności obrońcy na poprzednich terminach rozprawy, kiedy jego udział był obowiązkowy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
B. T.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Wojciech Górskiorgan_państwowyprokurator

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 10

Kodeks postępowania karnego

Prowadzenie rozprawy pod nieobecność obrońcy, którego udział w rozprawie był obowiązkowy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą uchyleniem wyroku.

Pomocnicze

k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których należy wyznaczyć obrońcę z urzędu, w tym gdy zachodzi potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

k.p.k. art. 79 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Stanowi, że udział obrońcy wyznaczonego z urzędu w rozprawie jest obowiązkowy.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przypadków, gdy sąd odwoławczy uchyla wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

k.k. art. 223 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący czynu, z którego oskarżono B. T. (prawdopodobnie naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia).

k.k. art. 226 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący czynu, z którego oskarżono B. T. (prawdopodobnie znieważenie lub naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez prowadzenie rozprawy pod nieobecność obowiązkowego obrońcy.

Godne uwagi sformułowania

zaistniała w sprawie bezwzględna przyczyna odwoławcza skutkująca uchyleniem wyroku • postanowienie to nie działa wstecz i nie sanuje braku obecności obrońcy z urzędu na poprzednich terminach rozprawy

Skład orzekający

Agnieszka Karłowicz

przewodniczący

Paweł Mądry

sprawozdawca

Agata Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na bezwzględne przyczyny odwoławcze, w szczególności dotyczące naruszenia prawa do obrony i obowiązkowego udziału obrońcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z obowiązkiem udziału obrońcy w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady prawa do obrony w polskim procesie karnym i konsekwencje ich naruszenia, co jest istotne dla praktyków prawa.

Błąd proceduralny uchylił wyrok: dlaczego obecność obrońcy jest kluczowa?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst