Orzeczenie · 2025-11-25

II GZ 117/22Oddalenie zazalen koszty postępowania lotniczego

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
koszty sądowezwrot kosztówpostępowanie administracyjnesądy administracyjnezażaleniewspółuczestnictwo formalnewynagrodzenie adwokatarozporządzenie 261/2004

Sprawa dotyczyła zażaleń na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania. Zarówno skarżący, jak i organ wnieśli zażalenia na to rozstrzygnięcie. Skarżący domagali się zwiększenia zasądzonej kwoty, argumentując, że sprawa dotyczyła należności pieniężnej, co powinno skutkować zastosowaniem innych stawek opłat za czynności adwokackie. Organ z kolei kwestionował wysokość zasądzonych kosztów, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów dotyczących rozliczania kosztów w przypadku współuczestnictwa formalnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił oba zażalenia. Sąd wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, dotyczącej naruszenia przepisów rozporządzenia nr 261/2004 w sprawie praw pasażerów, nie było wartości przedmiotu sporu, a skarga podlegała wpisowi stałemu. W związku z tym, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował stałe koszty sądowe, w tym wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Odnosząc się do zażalenia organu, NSA podkreślił, że w przypadku współuczestnictwa formalnego, zwrot kosztów przysługuje każdemu ze skarżących odpowiednio do udziału w sprawie, zgodnie z art. 202 § 1 p.p.s.a. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i NSA, wskazując, że wspólność uprawnień skarżących, skutkująca solidarnym zwrotem kosztów, dotyczy współuczestnictwa materialnego, a nie formalnego. NSA odrzucił również argumentację organu dotyczącą miarkowania kosztów na podstawie art. 206 p.p.s.a., wskazując, że przepis ten daje sądowi jedynie możliwość, a nie obowiązek, odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji w zakresie kosztów postępowania jest w pełni prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie kosztów postępowania w sprawach ze współuczestnictwem formalnym, zwłaszcza w kontekście praw pasażerów lotniczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczania kosztów w sprawach administracyjnych ze współuczestnictwem formalnym.

Zagadnienia prawne (3)

Jak należy rozliczyć koszty zastępstwa procesowego w sprawie ze współuczestnictwem formalnym, gdy sąd pierwszej instancji uchylił decyzję organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Koszty zastępstwa procesowego w sprawach ze współuczestnictwem formalnym należy rozliczać odrębnie w stosunku do każdego współuczestnika, a nie solidarnie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wspólność uprawnień skarżących, skutkująca solidarnym zwrotem kosztów, dotyczy współuczestnictwa materialnego. W przypadku współuczestnictwa formalnego, zwrot kosztów przysługuje każdemu ze skarżących odpowiednio do udziału w sprawie. Sąd powołał się na uchwałę SN III CZP 29/15.

Czy w sprawie dotyczącej naruszenia przepisów rozporządzenia nr 261/2004, w której organ umorzył postępowanie, należy stosować stawki opłat za czynności adwokackie przewidziane dla spraw z należnościami pieniężnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku gdy decyzja organu ma czysto formalny i procesowy charakter, a nie przyznano żadnego odszkodowania ani nie nałożono kary pieniężnej, nie stosuje się stawek dla spraw z należnościami pieniężnymi, lecz stałe koszty sądowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro przedmiotem sprawy było umorzenie postępowania w przedmiocie naruszenia przepisów rozporządzenia nr 261/2004, a nie przyznanie odszkodowania czy nałożenie kary, to brak było wartości przedmiotu sporu. W związku z tym, skarga podlegała wpisowi stałemu, a koszty należało ustalić na podstawie stałych stawek, a nie stawek dla spraw z należnościami pieniężnymi.

Czy sąd ma obowiązek zastosować miarkowanie kosztów postępowania na podstawie art. 206 p.p.s.a. w przypadku współuczestnictwa formalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 206 p.p.s.a. daje sądowi jedynie możliwość, a nie obowiązek, odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że sformułowanie 'sąd może' w art. 206 p.p.s.a. oznacza, że zastosowanie tej instytucji zależy od uznania sądu i nie stanowi reguły działania. W związku z tym, nie można skutecznie zarzucać sądowi naruszenia tego przepisu poprzez jego niezastosowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono zażalenia
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz skarżących dotyczące rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 202 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 206

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Stosowane do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika w sprawach bez wartości przedmiotu sporu.

Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 7 § ust. 1 lit. b

Podstawa do ubiegania się o odszkodowanie przez pasażera.

Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 6 § ust.1

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Nie stosowane w sprawach bez wartości przedmiotu sporu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § ust. 3

Nie stosowane w sprawach bez wartości przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 72 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy współuczestnictwa formalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie przepisów o kosztach postępowania w sprawach ze współuczestnictwem formalnym. • Brak podstaw do stosowania stawek dla spraw z należnościami pieniężnymi w sytuacji braku wartości przedmiotu sporu. • Art. 206 p.p.s.a. jako uprawnienie sądu, a nie obowiązek.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżących o konieczności zastosowania stawek dla spraw z należnościami pieniężnymi. • Argumentacja organu o konieczności solidarności zwrotu kosztów w przypadku współuczestnictwa formalnego. • Zarzut naruszenia art. 206 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

W przedmiotowej sprawie sąd I instancji kontrolował zgodność z prawem decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ze skargi na naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 261/2004. • Wspólność uprawnień lub obowiązków skarżących, w wyniku której zwrot kosztów następuje solidarnie dotyczy sytuacji współuczestnictwa materialnego, zaś zasada rozdzielnego zwrotu kosztów ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa formalnego. • Przepis ten dopuszcza możliwość miarkowania kosztów postępowania na rzecz skarżących od organu i może znaleźć zastosowanie w przypadku występowania w sprawie współuczestników formalnych reprezentowanych przez jednego pełnomocnika, jak w niniejszej sprawie, ale jego zastosowanie zależy od uznania sądu ('sąd może').

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący

Małgorzata Kowalska

sprawozdawca

Marcin Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów postępowania w sprawach ze współuczestnictwem formalnym, zwłaszcza w kontekście praw pasażerów lotniczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczania kosztów w sprawach administracyjnych ze współuczestnictwem formalnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie zasad rozliczania kosztów w specyficznych sytuacjach procesowych.

“Współuczestnictwo formalne a zwrot kosztów: NSA wyjaśnia zasady rozliczeń.”

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst