Orzeczenie · 2026-04-09

II GW 118/25Wskazanie organu właściwego świadczenia zdrowotne 4

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-09
NSAUbezpieczenia społeczneWysokansa
świadczenia opieki zdrowotnejwłaściwość miejscowaspór kompetencyjnyKodeks postępowania administracyjnegoustawa o świadczeniach opieki zdrowotnejmiejsce zamieszkaniaorgan właściwy

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór kompetencyjny pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej dla J. N. Wójt Gminy, jako wnioskodawca, argumentował, że art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie stanowi odesłania do ustawy o pomocy społecznej w zakresie ustalania właściwości organu. Wskazał, że w przypadku braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów szczególnych, należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Prezydent Miasta nie uznał się za właściwego, powołując się na brak możliwości ustalenia miejsca zamieszkania J. N. oraz brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając ugruntowane orzecznictwo, stwierdził, że art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest przepisem szczególnym, ale nie reguluje sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy. W takiej sytuacji, na zasadzie subsydiarności, należy odwołać się do przepisów KPA, w szczególności art. 21 § 1 i 2 KPA. Sąd uznał, że właściwość miejscową należy ustalać według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego. W analizowanej sprawie, ostatnim znanym miejscem zamieszkania było [...] w gminie D. W związku z tym, NSA wskazał Wójta Gminy [...] jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, gdy miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy jest nieznane lub trudne do ustalenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy.

Zagadnienia prawne (2)

Jak ustalić organ właściwy miejscowo do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, gdy miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy nie jest znane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy na podstawie przepisów szczególnych, właściwość miejscową organu należy ustalać według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, stosując subsydiarnie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, choć jest przepisem szczególnym, nie reguluje sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania. W takiej sytuacji stosuje się subsydiarnie art. 21 KPA, a właściwość ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania, zgodnie z art. 25 KC.

Czy art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi odesłanie do przepisów ustawy o pomocy społecznej w zakresie ustalania właściwości organu?

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie stanowi odesłania do ustawy o pomocy społecznej w zakresie, który można by uznać za pomocny do ustalenia właściwości organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że treść przepisu nie daje podstaw do wnioskowania o dalej idących konsekwencjach niż te wyraźnie wynikające, a odnosi się on do właściwości organów w sprawach świadczeń z pomocy społecznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.o.z. art. 54 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

k.p.a. art. 21 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 21 § § 1 pkt 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 21 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 25

Ustawa - Kodeks cywilny

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 54 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.p.s. art. 8

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 6

Ustawa o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość miejscową organu należy ustalać według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, gdy nie można ustalić aktualnego miejsca zamieszkania, stosując subsydiarnie przepisy KPA. • Art. 54 ust. 3 pkt 3 u.ś.o.z. nie stanowi odesłania do ustawy o pomocy społecznej w zakresie ustalania właściwości organu.

Odrzucone argumenty

Prezydent Miasta jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o świadczenia zdrowotne. • Możliwość stosowania przepisów ustawy o pomocy społecznej do ustalenia właściwości organu w sprawie świadczeń zdrowotnych.

Godne uwagi sformułowania

ustalanie właściwości miejscowej organu następuje poprzez subsydiarne zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego • art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a., jednakże nie reguluje kwestii właściwości organu w sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy • za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że przywołany przepis nie stanowi odesłania do ustawy o pomocy społecznej w zakresie, który można byłoby uznać za pomocny do ustalenia właściwości organu • właściwość miejscową organu należało ustalić – stosownie do art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. – według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy w kraju

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący

Andrzej Skoczylas

sędzia

Dariusz Zalewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, gdy miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy jest nieznane lub trudne do ustalenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów w sytuacjach, gdy dane osoby są niepełne, co ma znaczenie dla dostępu do świadczeń zdrowotnych.

Gdzie szukać pomocy medycznej, gdy nie wiadomo, gdzie mieszka pacjent? NSA rozstrzyga spór o właściwość.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst