II GW 116/25Wskazanie organu właściwego do świadczeń zdrowotnych 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Tczew a Wójtem Gminy Rewal w sprawie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla Pana K.Z. Prezydent Miasta Tczew wniósł o rozstrzygnięcie sporu, wskazując, że ostatnie znane miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy znajdowało się w Rewalu, co potwierdzała dokumentacja ośrodka pomocy społecznej oraz fakt stałego zameldowania. Strona przeciwna, Wójt Gminy Rewal, twierdziła, że właściwy jest Prezydent Miasta Tczew, argumentując, że świadczeniobiorca nie zamieszkuje pod adresem w Rewalu od kilku lat i nie korzysta tam z pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, który stanowi, że decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń wydaje wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, podkreślił, że przepis ten stanowi lex specialis. W sytuacji braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania, NSA, zgodnie z art. 21 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał, że właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy. Analizując pojęcie miejsca zamieszkania w kontekście art. 25 Kodeksu cywilnego (fakt przebywania z zamiarem stałego pobytu), Sąd stwierdził, że ostatnim znanym miejscem zamieszkania Pana K.Z. było Rewal, co potwierdzało zameldowanie na pobyt stały i brak dowodów na uznawanie Tczewa za centrum jego aktywności życiowej. W związku z tym, NSA wskazał Wójta Gminy Rewal jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie właściwości miejscowej organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, gdy miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy jest nieustalone lub sporne.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania, a nie ogólnych zasad ustalania właściwości.
Zagadnienia prawne (3)
Jak ustalić organ właściwy do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, gdy nie można jednoznacznie ustalić miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, właściwość miejscową organu ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, zgodnie z art. 21 KPA.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, wiążący właściwość z miejscem zamieszkania, stanowi lex specialis, ale nie reguluje sytuacji braku możliwości ustalenia tego miejsca. Wówczas stosuje się ogólne zasady KPA, w tym art. 21, który pozwala na ustalenie właściwości według ostatniego miejsca zamieszkania.
Czy art. 101 ustawy o pomocy społecznej ma zastosowanie do ustalania właściwości organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 101 ustawy o pomocy społecznej nie ma zastosowania do ustalania właściwości organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, nawet jeśli ustawa o świadczeniach odsyła do ustawy o pomocy społecznej w zakresie kryterium dochodowego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że odesłanie do ustawy o pomocy społecznej w art. 54 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej dotyczy jedynie kryterium dochodowego, a nie ogólnych zasad ustalania właściwości miejscowej.
Jak należy interpretować pojęcie 'miejsca zamieszkania' na potrzeby ustalenia właściwości organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Miejsce zamieszkania osoby fizycznej to miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, co wynika z faktu przebywania oraz zamiaru stałego pobytu, a nie tylko z samego zameldowania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 25 Kodeksu cywilnego, podkreślając, że o miejscu zamieszkania decydują czynniki zewnętrzne (przebywanie) i wewnętrzne (zamiar stałego pobytu), a zameldowanie na pobyt stały jest jedynie dowodem potwierdzającym ten zamiar.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między tymi organami a organami administracji rządowej.
k.p.a. art. 21 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólne zasady ustalania właściwości miejscowej organu administracji publicznej, stosowane w sytuacji braku przepisów szczególnych.
u.ś.o.z. art. 54 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa, że decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń wydaje wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy.
p.p.s.a. art. 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie rozstrzygania sporów o właściwość.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 54 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Wskazuje na konieczność stwierdzenia spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, przy wydawaniu decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń.
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wydania postanowienia w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu o właściwość.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej.
u.p.s. art. 101 § ust. 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
Reguluje właściwość miejscową gminy w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, ale nie ma zastosowania do ustalania właściwości w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostatnie znane miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy znajdowało się w Rewalu, co potwierdzało zameldowanie na pobyt stały i brak dowodów na uznawanie Tczewa za centrum aktywności życiowej. • W przypadku braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania, właściwość organu ustala się według ostatniego miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy, zgodnie z art. 21 KPA.
Odrzucone argumenty
Argument Wójta Gminy Rewal, że właściwy jest Prezydent Miasta Tczew, ponieważ świadczeniobiorca nie zamieszkuje pod adresem w Rewalu od kilku lat i nie korzysta tam z pomocy społecznej.
Godne uwagi sformułowania
art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi lex specialis w stosunku do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, jednakże nie reguluje kwestii właściwości organu w sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy. • W sytuacji, gdy na podstawie przepisów szczególnych nie można wskazać organu właściwego do rozpatrzenia sprawy, trzeba odwołać się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących ogólne zasady ustalania właściwości miejscowej organu administracji publicznej. • Biorąc pod uwagę treść oraz wszystkie konsekwencje wynikające z art. 21 § 1 i 2 k.p.a., należy przyjąć, że warunkiem prawidłowego stosowania art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. jest uwzględnienie tego, że art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wiąże właściwość miejscową organu wyłącznie z miejscem zamieszkania świadczeniobiorcy, nie zaś – jak stanowi przywołany przepis k.p.a. – ewentualnie także z miejscem pobytu strony. • W rozumieniu przywołanego przepisu [art. 25 KC] o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki, a mianowicie zewnętrzny (fakt przebywania) oraz wewnętrzny (zamiar stałego pobytu).
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący
Anna Ostrowska
sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach świadczeń opieki zdrowotnej, gdy miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy jest nieustalone lub sporne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania, a nie ogólnych zasad ustalania właściwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organów w sprawach socjalnych, co jest częstym zagadnieniem dla samorządów i obywateli.
“Gdzie mieszka pan K.Z.? Sąd rozstrzyga spór o to, kto ma zapewnić mu opiekę zdrowotną.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.