II GSK 986/22Oddalenie skargi kasacyjnej egzamin radcowski
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości o negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego skarżącego. Sąd I instancji uznał, że uchwała została wydana prawidłowo, a negatywny wynik z części trzeciej egzaminu (prawo gospodarcze) był uzasadniony. Skarżący popełnił błędy w zadaniu dotyczącym umowy najmu nieruchomości, pomijając wymóg zgody drugiego małżonka na obciążenie nieruchomości, oraz w zadaniu dotyczącym art. 230 KSH, nie uwzględniając konieczności uchwały wspólników przy rozporządzeniach przekraczających dwukrotność kapitału zakładowego. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego. Sąd podkreślił, że rolą sądów administracyjnych nie jest ocena merytoryczna odpowiedzi egzaminacyjnych kandydata, lecz kontrola legalności uchwał organów. Stwierdzono, że Komisja Egzaminacyjna prawidłowo oceniła, iż błędy popełnione przez skarżącego świadczyły o braku przygotowania do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w szczególności w zakresie ochrony interesów reprezentowanych stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących egzaminu radcowskiego, rola sądów administracyjnych w kontroli uchwał egzaminacyjnych, wymogi stawiane kandydatom na radców prawnych w zakresie prawa gospodarczego, ochrony interesów klienta.
Dotyczy specyficznej sytuacji oceny egzaminu radcowskiego; ogólne zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy błędy w zadaniu z prawa gospodarczego na egzaminie radcowskim, dotyczące wymogu zgody małżonka na najem nieruchomości i konieczności uchwały wspólników przy rozporządzeniach spółki, uzasadniają negatywny wynik egzaminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, błędy te są istotne i świadczą o braku przygotowania do zawodu, uzasadniając negatywny wynik egzaminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kandydat powinien prawidłowo zastosować przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu spółek handlowych, uwzględniając interes strony. Pominięcie wymogu zgody małżonka na obciążenie nieruchomości oraz konieczności uchwały wspólników przy rozporządzeniach spółki stanowiło istotne uchybienie.
Czy sąd administracyjny jest uprawniony do oceny merytorycznej poprawności odpowiedzi kandydata na egzaminie radcowskim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność uchwał organów, a nie poziom przygotowania kandydata.
Uzasadnienie
Rolą sądu jest ocena, czy uchwały stwierdzające wynik egzaminu odpowiadają wymogom prawa, a nie badanie, czy odpowiedzi kandydata są merytorycznie poprawne lub czy poziom jego przygotowania jest wystarczający.
Czy kandydat na radcę prawnego może modyfikować stan faktyczny zadania egzaminacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tylko jeśli tekst zadania zawiera wyraźne pouczenie o takiej możliwości.
Uzasadnienie
Zadanie egzaminacyjne wymaga oparcia się na przedstawionym stanie faktycznym. Kandydat nie jest uprawniony do modyfikacji ani uzupełniania okoliczności faktycznych, chyba że tekst zadania na to zezwala.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (29)
Główne
u.r.p. art. 36 § 4 ust. 7
Ustawa o radcach prawnych
u.r.p. art. 36 § 5 ust. 4 pkt 1 i pkt 2
Ustawa o radcach prawnych
u.r.p. art. 364 § ust. 1
Ustawa o radcach prawnych
Egzamin radcowski sprawdza przygotowanie do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu.
u.r.p. art. 364 § ust. 7
Ustawa o radcach prawnych
Część trzecia egzaminu obejmuje rozwiązanie zadania z prawa gospodarczego (umowa, pozew, opinia prawna).
u.r.p. art. 365 § ust. 2
Ustawa o radcach prawnych
Kryteria oceny: wymogi formalne, zastosowanie przepisów, umiejętność interpretacji, poprawność rozwiązania z uwzględnieniem interesu strony.
u.r.p. art. 365 § ust. 4 pkt 1
Ustawa o radcach prawnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana prawidłowo.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.r.o. art. 37 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do obciążenia nieruchomości.
k.s.h. art. 230
Kodeks spółek handlowych
Rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania o wartości dwukrotnie przewyższającej kapitał zakładowy wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa stanowi inaczej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.r.o. art. 37 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 37 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.s.h. art. 157 § § 1 pkt 3
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 166 § § 1 pkt 3
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 293 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 368 ust. 12 u.r.p.) poprzez akceptację przez Sąd I instancji pominięcia w uzasadnieniu uchwały Komisji II instancji niektórych zarzutów odwołania oraz przyjęcie, że skarżący nie mógł korzystać z możliwości uzupełniania stanu faktycznego zadania. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 365 ust. 2 u.r.p.) poprzez wydanie oceny niedostatecznej z części trzeciej egzaminu, pomimo tego, że błąd w zadaniu związanym z prawem gospodarczym nie prowadził do nieważności projektowanej umowy. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 364 ust. 10 i art. 365 ust. 4 u.r.p.) poprzez niezastosowanie "stopniowalności ocen", skoro praca opierała się na odmiennym poglądzie prawnym od prezentowanego przez Komisję. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 364 ust. 1 u.r.p.) poprzez wystawienie oceny niedostatecznej, choć zaliczenie części egzaminu z prawa gospodarczego spełniało wymogi potwierdzające posiadania przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny nie jest kolejną instancją badającą prawidłowość odpowiedzi egzaminacyjnych kandydata na radcę prawnego • rolą Sądu I instancji, a następnie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyłącznie ocena tego, czy uchwały stwierdzające wynik egzaminu radcowskiego odpowiadały wymogom prawa powszechnie obowiązującego • nie jest rolą sądu dokonywanie wyboru jednej z wielu możliwych polityk, o ile tylko ta zaprezentowana przez organy w badanej sprawie, jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, odpowiada wymogom prawa • nie zabezpieczył interesów reprezentowanych stron, zgodnie z wymogami stawianymi przyszłemu radcy prawnemu • zadaniem zdającego było sporządzenie umowy najmu nieruchomości przewidującej uzyskanie takiej zgody, czego skarżący nie uczynił • pominięcie uchwały wymaganej przez art. 230 k.s.h. narażało więc członków zarządu spółki na odpowiedzialność odszkodowawczą
Skład orzekający
Wojciech Maciejko
przewodniczący sprawozdawca
Anna Ostrowska
członek
Monika Krzyżaniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzaminu radcowskiego, rola sądów administracyjnych w kontroli uchwał egzaminacyjnych, wymogi stawiane kandydatom na radców prawnych w zakresie prawa gospodarczego, ochrony interesów klienta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oceny egzaminu radcowskiego; ogólne zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy egzaminu na prestiżowy zawód prawniczy i pokazuje, jak drobne błędy formalne mogą prowadzić do negatywnego wyniku, co jest interesujące dla prawników i aplikantów.
“Błąd w umowie najmu i spółce kosztował aplikanta upragniony tytuł radcy prawnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.