Orzeczenie · 2024-09-24

II GSK 983/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-09-24

NSAubezpieczenia społeczneWysokansa

ubezpieczenie zdrowotneumowa o dziełoumowa o świadczenie usługumowa zlecenieNFZZUSwykładyszkoleniaprawo cywilneubezpieczenia społeczne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Spór dotyczył kwalifikacji umów zawieranych przez skarżącego (płatnika) z wykładowcą jako umów o dzieło (twierdzenie skarżącego) lub umów o świadczenie usług (stanowisko organu i WSA). Sąd I instancji uznał, że edukacyjny cel umów determinuje ich charakter jako umów o świadczenie usług, a nie umów o dzieło, ponieważ nie można z góry określić zindywidualizowanego dzieła, a rezultat w postaci zdobytej wiedzy przez słuchaczy nie jest zależny wyłącznie od wykładowcy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 627 KC (umowa o dzieło) oraz art. 734 i 750 KC (umowa zlecenia/świadczenie usług). Argumentował, że przedmiotem umów było autorskie opracowanie i przeprowadzenie wykładów, które stanowiły utwór w rozumieniu prawa autorskiego. Kwestionował również brak przesłuchania świadków. NSA oddalił skargę kasacyjną. Potwierdził, że kluczowe dla kwalifikacji umowy są jej rzeczywisty przedmiot i sposób wykonywania, a nie nazwa. Podkreślił, że przygotowanie i wygłoszenie wykładu, nawet z elementami twórczymi, zazwyczaj nie spełnia kryteriów umowy o dzieło, która wymaga określonego, samoistnego rezultatu. W tym przypadku, celem umów było przekazanie wiedzy, co kwalifikuje je jako umowy o świadczenie usług. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, wskazując, że ZUS jako wnioskodawca prawidłowo przedstawił dowody, a ocena charakteru prawnego umów należy do sfery prawa materialnego. Sąd uznał, że wykładów nie można traktować jako dzieła, chyba że mają one wyjątkowy, naukowy i niepowtarzalny charakter, co nie miało miejsca w tej sprawie. W związku z tym, uczestnik postępowania podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że umowy o prowadzenie wykładów i szkoleń, nawet z elementami twórczymi, co do zasady stanowią umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku umów o świadczenie usług edukacyjnych. W przypadkach, gdy wykładowi można przypisać cechy unikalnego, naukowego dzieła, kwalifikacja może być inna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umowy o autorskie opracowanie i przeprowadzenie zajęć szkoleniowych/wykładów, ze względu na ich cel edukacyjny i indywidualny charakter, stanowią umowy o dzieło, czy umowy o świadczenie usług?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Umowy o autorskie opracowanie i przeprowadzenie zajęć szkoleniowych/wykładów, ze względu na cel edukacyjny i brak możliwości zdefiniowania samoistnego dzieła, stanowią umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, a nie umowy o dzieło.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowy jest cel umów (edukacyjny) i brak możliwości zdefiniowania z góry konkretnego, samoistnego dzieła. Rezultat w postaci zdobytej wiedzy przez słuchaczy nie jest wyłącznie zależny od wykładowcy, co odróżnia te umowy od umów o dzieło.

Czy kwalifikacja prawna umowy jako umowy o świadczenie usług (a nie umowy o dzieło) skutkuje obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykonywanie pracy na podstawie umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, skutkuje obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Uzasadnienie

Przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) uśoz wprost stanowi, że osoby wykonujące pracę na podstawie umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa NFZ stwierdzającą podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Przepisy (24)

Główne

uśoz art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Pomocnicze

k.c. art. 627

Kodeks cywilny

k.c. art. 734 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

u.p.a.p.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 16

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.a.p.p. art. 17

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

uśoz art. 109 § ust. 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

uśoz art. 109 § ust. 3a

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c