II GSK 973/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej rodziców R.M. i B.M. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił ich skargi na postanowienia Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych ich syna K.M. Rodzice kwestionowali istnienie i wymagalność obowiązku szczepień, argumentując, że wynika on jedynie z komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, a nie z aktu prawa powszechnie obowiązującego, co miało naruszać przepisy Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że obowiązek szczepień ochronnych wynika bezpośrednio z ustawy i jest wymagalny, a jego realizacja jest kluczowa dla ochrony zdrowia publicznego. Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność niektórych przepisów z Konstytucją, ale odroczył utratę ich mocy obowiązującej, NSA uznał, że w okresie przejściowym, do czasu wejścia w życie nowych regulacji, obowiązek szczepień nadal obowiązuje, aby zapewnić ciągłość realizacji programu szczepień. Sąd wskazał również, że ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi lex specialis w stosunku do ustawy o prawach pacjenta, co oznacza, że prawo pacjenta do odmowy świadczeń zdrowotnych nie ma zastosowania w przypadku obowiązkowych szczepień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych dzieci, nawet w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego odraczającego utratę mocy przepisów, oraz interpretacja relacji między ustawą o zwalczaniu chorób zakaźnych a ustawą o prawach pacjenta.
Orzeczenie dotyczy okresu przejściowego po wyroku TK i przed wejściem w życie nowych regulacji. Sąd wskazuje na odmienne poglądy w innych składach NSA.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, którego termin wymagalności i liczba dawek są określone w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego, jest obowiązkiem wynikającym z prawa powszechnie obowiązującego i czy jego egzekwowanie jest zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek szczepień ochronnych jest wymagalny i jego egzekwowanie jest zgodne z Konstytucją RP, nawet jeśli termin i liczba dawek są określone w komunikacie GIS, zwłaszcza w okresie odroczenia utraty mocy przepisów przez Trybunał Konstytucyjny.
Uzasadnienie
NSA uznał, że obowiązek szczepień wynika z ustawy, a komunikat GIS jest dokumentem technicznym precyzującym te obowiązki. Odroczenie utraty mocy przepisów przez TK miało na celu zapewnienie ciągłości realizacji szczepień, co jest nadrzędną wartością w ochronie zdrowia publicznego.
Czy art. 16 ustawy o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pozwala na odmowę wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi lex specialis w stosunku do ustawy o prawach pacjenta i nie przewiduje prawa do odmowy wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych.
Uzasadnienie
Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych nakłada obowiązek szczepień, co wyłącza możliwość skorzystania z prawa do odmowy świadczeń zdrowotnych na podstawie ustawy o prawach pacjenta, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Czy niespełnienie wymogów formalnych w tytule wykonawczym, określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może stanowić podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?
Odpowiedź sądu
Nie, w obecnym stanie prawnym niespełnienie wymogów formalnych w tytule wykonawczym nie może stanowić podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadnienie
Zmiana przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyeliminowała możliwość zgłoszenia takiego zarzutu.
Przepisy (27)
Główne
u.z.z.ch. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.ch. art. 17 § ust. 2 i 4
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.ch. art. 17 § ust. 10
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.ch. art. 17 § ust. 11
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego ogłaszający Program Szczepień Ochronnych nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, ale precyzuje obowiązki wynikające z ustawy. Wyrok TK SK 81/19 odroczył utratę mocy przepisów pozwalających na ustalenie terminu i liczby dawek szczepień na podstawie komunikatu GIS.
Pomocnicze
rozporządzenie z 2011 r.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
u.p.e.a. art. 27
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 10
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 2 § § 1 pkt 10
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 13
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta art. 16
Ustawa o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta art. 15
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 41
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 68 § ust. 1 i 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek szczepień ochronnych jest wymagalny i zgodny z Konstytucją RP. • Ciągłość realizacji szczepień ochronnych jest nadrzędną wartością dla zdrowia publicznego. • Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych jest lex specialis w stosunku do ustawy o prawach pacjenta.
Odrzucone argumenty
Obowiązek szczepień wynika jedynie z komunikatu GIS, a nie z prawa powszechnie obowiązującego. • Niespełnienie wymogów formalnych w tytule wykonawczym stanowi podstawę zarzutów. • Prawo pacjenta do odmowy świadczeń zdrowotnych obejmuje obowiązkowe szczepienia.
Godne uwagi sformułowania
komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy • konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku • zasadne jest określenie w wyroku innego terminu (6 miesięcy) utraty mocy obowiązującej przepisów jako niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych • Ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych stanowi lex specialis w zakresie możliwości odmowy poddania się szczepieniu ochronnemu w stosunku do ustawy o prawach pacjenta
Skład orzekający
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
sprawozdawca
Małgorzata Korycińska
przewodniczący
Mirosław Trzecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych dzieci, nawet w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego odraczającego utratę mocy przepisów, oraz interpretacja relacji między ustawą o zwalczaniu chorób zakaźnych a ustawą o prawach pacjenta."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy okresu przejściowego po wyroku TK i przed wejściem w życie nowych regulacji. Sąd wskazuje na odmienne poglądy w innych składach NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień ochronnych dzieci, co budzi duże zainteresowanie społeczne i prawne, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
“Obowiązek szczepień dzieci: NSA potwierdza, że ustawa i zdrowie publiczne są ważniejsze niż odroczenie wyroku TK.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.