Orzeczenie · 2024-09-12

II GSK 893/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-09-12

NSAAdministracyjneWysokansa

prawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawo miejscoweuchwały rady gminyzezwolenie na sprzedaż alkoholustwierdzenie nieważnościskarga kasacyjnaNSAWSAProkurator

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę Prokuratora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (GKRPA) opiniującego wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Problem wynikał z faktu, że uchwały Rady Gminy, stanowiące podstawę prawną dla opinii GKRPA, zostały później stwierdzone przez WSA jako nieważne (ex tunc). Prokurator argumentował, że skoro uchwały były nieważne od początku, to opinia GKRPA została wydana bez podstawy prawnej i powinna być uznana za nieważną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Prokuratora, przyjmując, że brak podstawy prawnej odnosi się do prawa obowiązującego w dniu wydania aktu, a późniejsze stwierdzenie nieważności uchwały nie powoduje nieważności wydanej na jej podstawie opinii. Sąd podkreślił, że art. 147 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) przewiduje „wzruszenie” rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych, a nie ich nieważność, co odnosi się do trybu wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu I instancji. W uzasadnieniu NSA wskazał, że pojęcie „wzruszenia” w art. 147 § 2 PPSA nie obejmuje stwierdzenia nieważności, a jedynie tryby przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego (KPA) dotyczące wzruszalności aktów. Sąd odwołał się do własnego orzecznictwa, w tym uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. I OPS 2/12), która, choć dotyczyła innej sytuacji (stwierdzenie nieważności decyzji zależnej), podkreślała rozróżnienie między sankcją nieważności (art. 156 KPA) a sankcją wzruszalności (art. 145 KPA). NSA uznał, że późniejsze stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego wydanego na jego podstawie, gdyż prawo obowiązujące w dacie wydania aktu było przestrzegane. Skarga kasacyjna została oddalona jako bezzasadna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 147 § 2 PPSA w kontekście skutków stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego dla aktów indywidualnych wydanych na jego podstawie. Potwierdzenie zasady, że ocena legalności aktu indywidualnego odbywa się na podstawie prawa obowiązującego w dacie jego wydania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy akt prawa miejscowego został uznany za nieważny po wydaniu aktu indywidualnego na jego podstawie. Nie dotyczy sytuacji, gdy akt indywidualny był wadliwy sam w sobie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy (aktu prawa miejscowego) po wydaniu przez organ administracji publicznej aktu indywidualnego (np. opinii) na podstawie tej uchwały, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tego aktu indywidualnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy po wydaniu aktu indywidualnego na jej podstawie nie powoduje nieważności tego aktu indywidualnego. Brak podstawy prawnej odnosi się do prawa obowiązującego w dniu wydania aktu, a późniejsze stwierdzenie nieważności uchwały skutkuje jedynie możliwością „wzruszenia” aktu indywidualnego w trybie wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia jego nieważności.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny orzekający w przedmiocie aktu indywidualnego bada zgodność z prawem obowiązującym w dacie jego wydania. Późniejsze stwierdzenie nieważności aktu normatywnego, na podstawie którego wydano akt indywidualny, nie powoduje nieważności tego aktu indywidualnego. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) w art. 147 § 2 przewiduje „wzruszenie” takich aktów w trybie postępowania administracyjnego lub szczególnym (np. wznowienie postępowania), a nie stwierdzenie ich nieważności.

Jak należy interpretować pojęcie „wzruszenia” w art. 147 § 2 PPSA w kontekście rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych wydanych na podstawie uchwały lub aktu, których nieważność została stwierdzona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie „wzruszenia” w art. 147 § 2 PPSA należy interpretować jako możliwość podważenia aktu indywidualnego w trybie wznowienia postępowania administracyjnego lub innego postępowania szczególnego, a nie jako możliwość stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA).

Uzasadnienie

Ustawodawca rozróżnia sankcję nieważności (wady tkwiące w samym akcie) od sankcji wzruszalności (wady postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik). Art. 147 § 2 PPSA odsyła do trybów wzruszalności, a nie nieważności, co jest zgodne z ogólną logiką postępowania administracyjnego i nadzwyczajnych środków prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Prokuratora Okręgowego w Krakowie.

Przepisy (12)

Główne

ppsa art. 147 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 3a

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Pomocnicze

ppsa art. 3 § par. 2 pkt 5 i 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 147 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 156 § § 1 pkt 2