II GSK 365/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Decyzja ta stwierdzała, że A. S. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, nazwanych umowami o dzieło, zawartych ze skarżącym. Organ administracji uznał, że czynności wykonywane przez A. S. (spis informacji cenowych, dostępności produktów, promocji w hurtowniach/sklepach detalicznych, przesyłanie danych w Excelu) miały charakter powtarzalny, stały i narzucony, nie posiadały cech indywidualności ani samoistności, a ich rezultat nie zależał od wykonawcy, lecz od przestrzegania ustalonych reguł. W ocenie organu, były to umowy starannego działania, a więc umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Sąd I instancji podzielił to stanowisko, uznając, że materiał dowodowy był wystarczający, a ustalenia faktyczne i analiza prawna były prawidłowe. Sąd podkreślił, że czynności te nie wymagały indywidualizacji, a jedynie starannego działania, a ich rezultat był uzależniony od staranności wykonawcy, a nie od jego osobistych właściwości. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów k.p.a., Konstytucji RP oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną, stwierdzając, że zarzuty nie podważają prawidłowości stanowiska Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że organ dokonał wykładni umów, a nie ich unieważnienia, a kwalifikacja umów jako umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, była prawidłowa w świetle art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja charakteru umów cywilnoprawnych (umowa o dzieło vs umowa o świadczenie usług) w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie czynności polegały na zbieraniu danych cenowych i dostępności produktów. Kluczowa jest analiza charakteru tych czynności i ich rezultatu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynności polegające na spisie informacji cenowych, dostępności produktów i promocji w sklepach/hurtowniach, a następnie ich elektronicznym przekazaniu, stanowią umowę o dzieło, czy umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, w kontekście podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czynności te należy uznać za umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, a nie umowy o dzieło.
Uzasadnienie
Charakter wykonywanych czynności (spis informacji cenowych, dostępności produktów, promocji) był powtarzalny, stały i narzucony, nie posiadał cech indywidualności ani samoistności. Rezultat nie zależał od wykonawcy, lecz od przestrzegania ustalonych reguł. Wymagały jedynie starannego działania, a nie indywidualnie określonego rezultatu. Skarżący nie wykazał, aby umowy zawierały indywidualnie określone rezultaty lub kryteria ich weryfikacji. Twórcą bazy danych był skarżący, wykorzystujący pracę podwykonawców.
Czy decyzja organu administracji publicznej narusza art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego zamiany rodzaju umów cywilnoprawnych z umów o dzieło na umowy zlecenia?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd I instancji nie mógł naruszyć tego przepisu, ponieważ jest on przepisem normującym wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej, a nie sądu administracyjnego. Skarżący powinien był powiązać zarzut z przepisami procedury sądowoadministracyjnej.
Uzasadnienie
Art. 107 § 3 k.p.a. dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnej, a nie orzeczenia sądu administracyjnego. Sąd I instancji nie stosował tego przepisu. Skarżący kasacyjnie nie powiązał zarzutu z odpowiednimi przepisami procedury sądowoadministracyjnej.
Czy wydanie decyzji sprzecznej z przepisami prawa, w tym naruszenie zasad praworządności (art. 7 Konstytucji RP) i katalogu źródeł prawa (art. 87 Konstytucji RP), nastąpiło poprzez uznanie, że umowy cywilnoprawne stanowiły umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło?
Odpowiedź sądu
Nie, organ dokonując kwalifikacji prawnej umów nie unieważnił ich, a jedynie dokonał wykładni. Regulacje Konstytucji nie zostały naruszone.
Uzasadnienie
Organ dokonał wykładni zawartych umów, a nie ich unieważnienia. Kwalifikacja umów jako umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, była prawidłowa i nie naruszała przepisów Konstytucji.
Przepisy (26)
Główne
u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt 1 lit. e)
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.
u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt 1 lit. e)
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt 1 lit. e)
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.o.z. art. 102 § 7
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 109 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.c. art. 734 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 173 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1 lit. c)
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b)
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.o.z. art. 102 § 7
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 109 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego zamiany rodzaju umów. • Naruszenie art. 7 i art. 87 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji sprzecznej z przepisami prawa. • Naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach poprzez błędne uznanie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie umów o dzieło.
Godne uwagi sformułowania
organ dokonał wyłącznie wykładni zawartej pomiędzy skarżącym a uczestniczką umowy, a regulacje zawarte w Konstytucji nie zostały naruszone. • czynności faktyczne, polegające na "odnotowaniu cen" nie wymagały indywidualizacji, a tylko starannego działania. • rezultat pracy był uzależniony wyłącznie od jej starannego działania. • podejmowane czynności nie miały cech szczególnych, związanych z osobistymi właściwościami zainteresowanej.
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Kręcisz
członek
Wojciech Maciejko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru umów cywilnoprawnych (umowa o dzieło vs umowa o świadczenie usług) w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie czynności polegały na zbieraniu danych cenowych i dostępności produktów. Kluczowa jest analiza charakteru tych czynności i ich rezultatu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki ubezpieczeniowe. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców i wykonawców.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? Kluczowe rozróżnienie dla ubezpieczenia zdrowotnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.