II GSK 30/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uwzględnił skargę M.M. na postanowienie DIAS o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Sąd I instancji uznał, że doręczenie decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego było nieskuteczne, ponieważ odebrał ją Ł.M., określony jako „dorosły domownik”, na adres prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd I instancji powołał się na art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wskazując, że doręczenie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej jest skuteczne tylko wobec adresata lub osoby upoważnionej przez pracodawcę, a nie „dorosłego domownika”. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 pkt 2 i art. 228 § 1 o.p., kwestionując wadliwość doręczenia i wskazując na skuteczność doręczenia na podstawie wydruku z systemu Poczty Polskiej S.A. oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru. Podniósł również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku wyczerpującej analizy przepisów dotyczących spółki cywilnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że warunkiem stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji. Analizując art. 148 § 2 pkt 2 o.p., NSA stwierdził, że doręczenie pisma na adres prowadzenia działalności gospodarczej jest skuteczne tylko wobec samego adresata lub osoby upoważnionej przez pracodawcę. W sytuacji, gdy przesyłkę odebrał brat skarżącego i wspólnik spółki cywilnej, Ł.M., określony jako „dorosły domownik”, a nie był on pracownikiem ani nie był upoważniony, doręczenie było wadliwe. Sąd uznał, że art. 149 o.p. (dotyczący dorosłego domownika) ma zastosowanie wyłącznie do doręczeń w miejscu zamieszkania, a nie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym, skoro decyzja nie została skutecznie doręczona, termin na wniesienie odwołania nie rozpoczął biegu, a postanowienie o uchybieniu terminowi było wadliwe. NSA uznał również, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie był zasadny, gdyż uzasadnienie Sądu I instancji było wystarczające, a analiza przepisów dotyczących spółki cywilnej nie była konieczna dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej skuteczności doręczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń pism administracyjnych na adres prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście spółek cywilnych i statusu osób odbierających korespondencję.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia decyzji podatkowej osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej. Może wymagać analizy w kontekście innych form prowadzenia działalności i innych rodzajów pism.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie decyzji administracyjnej na adres prowadzenia działalności gospodarczej wspólnikowi spółki cywilnej, który nie jest pracownikiem, przez osobę określoną jako „dorosły domownik”, jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie takie jest wadliwe i nieskuteczne.
Uzasadnienie
Przepis art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej dopuszcza doręczenie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej tylko adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę. Status wspólnika spółki cywilnej, który nie jest pracownikiem, nie uprawnia do odbioru pisma w tym trybie. Doręczenie przez „dorosłego domownika” jest możliwe tylko w miejscu zamieszkania (art. 149 o.p.), a nie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej.
Czy sąd administracyjny naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyczerpującą analizę przepisów dotyczących spółki cywilnej w kontekście skuteczności doręczenia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd I instancji prawidłowo ocenił, że analiza przepisów k.c. dotyczących spółki cywilnej nie była konieczna do rozstrzygnięcia sprawy o skuteczność doręczenia decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sfera praw i obowiązków wspólników w ramach spółki cywilnej (art. 865 i 866 k.c.) jest odrębna od relacji publicznoprawnej między stroną postępowania a organem administracji. Skoro art. 148 § 2 pkt 2 o.p. ograniczał krąg osób uprawnionych do odbioru pisma w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, badanie szczegółów relacji spółki cywilnej nie było wymagane.
Przepisy (13)
Główne
o.p. art. 228 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 148 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 149
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 144 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
k.c. art. 865
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
k.c. art. 866
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie decyzji administracyjnej na adres prowadzenia działalności gospodarczej wspólnikowi spółki cywilnej, który nie jest pracownikiem, przez osobę określoną jako „dorosły domownik”, jest wadliwe i nieskuteczne. • Termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu z powodu nieskutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. • Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji było wystarczające i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Doręczenie decyzji organu I instancji było skuteczne, co potwierdzają dokumenty Poczty Polskiej S.A. • Ł.M., jako wspólnik spółki cywilnej, był uprawniony do odbioru korespondencji na adres prowadzenia działalności gospodarczej. • Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak analizy przepisów dotyczących spółki cywilnej.
Godne uwagi sformułowania
Dorosłego domownika, jako odbierającego pismo przewidziano wyłącznie w art. 149 o.p. na wypadek gdyby adresata nie zastano ale pod adresem w miejscu zamieszkania. • Miejsce prowadzenia działalności w racjonalny sposób zostało przez ustawodawcę potraktowane jako miejsce, w którym nie przebywa żaden "domownik", bowiem nie jest miejscem zamieszkania przedsiębiorcy z art. 148 § 1 o.p. • Odrębnie bowiem ustawodawca uregulował sferę wzajemnych praw i obowiązków wspólników w ramach relacji cywilnej (stosunku spółki), i odrębnie - relację publicznoprawną między osobą fizyczną a organem administracji prowadzącym proces jurysdykcyjny.
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
przewodniczący
Wojciech Maciejko
sprawozdawca
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń pism administracyjnych na adres prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście spółek cywilnych i statusu osób odbierających korespondencję."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia decyzji podatkowej osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej. Może wymagać analizy w kontekście innych form prowadzenia działalności i innych rodzajów pism.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania administracyjnego – skuteczności doręczeń, co ma bezpośrednie przełożenie na terminy i prawa stron. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście spółek cywilnych jest istotna dla praktyków.
“Kto może odebrać pismo w firmie? Kluczowa pułapka w doręczeniach administracyjnych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.