II GSK 2107/22Kwarantanna czynność materialnotechniczna vs decyzja administracyjna
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę małoletniej D. L. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r. w przedmiocie objęcia kwarantanną. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił sądowi naruszenie prawa materialnego (art. 34 ust. 2 ustawy) poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP). Głównym argumentem RPO było twierdzenie, że obowiązek kwarantanny powinien być nałożony w drodze decyzji administracyjnej, a nie czynności materialnotechnicznej, co miało wynikać z interpretacji art. 34 ust. 2 ustawy oraz naruszać konstytucyjne prawo do sądu i zasady tworzenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 27 października 2025 r. (sygn. akt II GPS 1/25), uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd wyjaśnił, że choć art. 33 ust. 1 ustawy wyraźnie przewiduje formę decyzji administracyjnej, to w przypadku art. 34 ust. 2 ustawy, ze względu na jego prewencyjny i zapobiegawczy charakter oraz masowość spraw, dopuszczalne jest nałożenie obowiązku kwarantanny w formie czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że nawet w takim przypadku organ jest zobowiązany do przeprowadzenia uproszczonego postępowania wyjaśniającego, ustalenia przesłanek faktycznych i prawnych oraz poinformowania strony o zastosowanej czynności. NSA stwierdził, że w niniejszej sprawie istniały uzasadnione podstawy faktyczne do nałożenia kwarantanny na małoletnią, a zarzut dotyczący § 5 ust. 1 rozporządzenia RM miał znaczenie wtórne wobec uchwały NSA. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności stosowania kwarantanny w formie czynności materialnotechnicznej, a nie tylko decyzji administracyjnej, w sytuacjach określonych w art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu zakażeniom.
Orzeczenie opiera się na uchwale NSA, która rozstrzygnęła istniejący wcześniej dysonans orzeczniczy. Dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i przepisów z nią związanych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obowiązek poddania się kwarantannie, wynikający z art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, powinien być nałożony w drodze decyzji administracyjnej, czy też dopuszczalne jest jego nałożenie w formie czynności z zakresu administracji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dopuszczalne jest nałożenie obowiązku kwarantanny w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
NSA, opierając się na uchwale siedmiu sędziów, stwierdził, że ze względu na prewencyjny charakter, masowość i powtarzalność spraw związanych z kwarantanną, a także potrzebę ochrony zdrowia publicznego, dopuszczalne jest zastosowanie formy czynności materialnotechnicznej, która aktualizuje potencjalne obowiązki poddania się kwarantannie. Podkreślono, że nawet w takim przypadku organ musi przeprowadzić uproszczone postępowanie wyjaśniające i zapewnić stronie możliwość ochrony prawnej.
Czy § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, który przewidywał brak wydawania decyzji w przedmiocie kwarantanny, był zgodny z prawem i Konstytucją RP?
Odpowiedź sądu
Kwestia konstytucyjności i zakresu zastosowania § 5 ust. 1 rozporządzenia RM ma znaczenie wtórne wobec uchwały NSA rozstrzygającej problem dopuszczalności czynności materialnotechnicznej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że rozporządzenie to stanowiło regulację szczególną względem art. 34 ust. 2 ustawy, a jego zgodność z prawem lub Konstytucją nie była kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle uchwały NSA dotyczącej formy nałożenia kwarantanny.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
ustawa art. 34 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa nałożenia obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego na osoby narażone lub pozostające w styczności ze źródłem czynnika chorobotwórczego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w tym przepisie, mogą być przedmiotem kontroli sądowej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie poglądem prawnym wyrażonym w uchwale NSA.
ustawa art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Definicja dochodzenia epidemiologicznego.
ustawa art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. f
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Obowiązek poddania się kwarantannie.
ustawa art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa jurysdykcyjna do konkretyzacji obowiązku kwarantanny decyzją administracyjną.
ustawa art. 33 § ust. 5 w zw. z ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa art. 35 § ust. 5 w zw. z ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
ustawa COVID-19 art. 25 § pkt 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zmiana brzmienia art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu zakażeniom.
ustawa COVID-19 art. 46a
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa wydania rozporządzenia wykonawczego.
ustawa COVID-19 art. 46b
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zakres upoważnienia do wydania rozporządzenia wykonawczego.
rozporządzenie RM art. 5 § ust. 1 zd. drugie
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Stwierdzenie, że decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przesłanki ograniczenia praw i wolności.
Konstytucja RP art. 52
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność przemieszczania się.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres upoważnienia do wydawania rozporządzeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwarantanna nałożona na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu zakażeniom może być realizowana w formie czynności z zakresu administracji publicznej, a niekoniecznie w formie decyzji administracyjnej. • Uchwała NSA II GPS 1/25 rozstrzygnęła dysonans orzeczniczy w kwestii formy prawnej nałożenia kwarantanny.
Odrzucone argumenty
Obowiązek kwarantanny powinien być zawsze nakładany w drodze decyzji administracyjnej, a nie czynności materialnotechnicznej. • § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. był niezgodny z ustawą i Konstytucją RP, gdyż wykraczał poza zakres upoważnienia ustawowego.
Godne uwagi sformułowania
Konkretyzacja i indywidualizacja obowiązku poddania się kwarantannie [...] następuje w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy [...] - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. • Celem nowelizacji art. 34 ust. 2 ustawy było zatem przyznanie organom inspekcji sanitarnej jeszcze szerszej, niż dotychczasowa, kompetencji do stosowania prewencyjnej kwarantanny [...] względem bardzo licznych grup podmiotów, które [...] uległy mającemu charakter faktyczny i realny narażeniu klinicznemu [...] lub potencjalnemu narażeniu epidemiologicznemu.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności stosowania kwarantanny w formie czynności materialnotechnicznej, a nie tylko decyzji administracyjnej, w sytuacjach określonych w art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu zakażeniom."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale NSA, która rozstrzygnęła istniejący wcześniej dysonans orzeczniczy. Dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i przepisów z nią związanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kwarantanną podczas pandemii, które miało wpływ na prawa obywatelskie i było przedmiotem sporów prawnych.
“Kwarantanna bez decyzji? NSA wyjaśnia, kiedy wystarczy czynność urzędnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.