II GSK 2107/22

II GSK 2107/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Małgorzata Korycińska /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
III SA/Kr 137/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-06-06
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2020 poz 1845
art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f), art. 33 ust. 1, art. 33 ust. , art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 2 w zw. z art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 1, art. 35 ust. 5, art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 25 pkt 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Korycińska sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 137/22 w sprawie ze skargi małoletniej D. L. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego L.L. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2021 r. w przedmiocie objęcia kwarantanną oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
I.
W dniu 30 listopada 2021 r. Dyrektor Ogólnokształcącej Szkoły [...] przy ul. [...] w K., za pośrednictwem systemu [...], przekazał rodzicom uczniów klasy [...], w tym L. L., przedstawicielowi ustawowemu małoletniej D. L. (skarżąca), wiadomość o objęciu małoletniej kwarantanną nałożoną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie.
II.
Wyrokiem z 6 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 137/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę małoletniej D. L., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego L. L..
Z akt administracyjnych wynika, że dyrektor szkoły, do której uczęszczała małoletnia, zgłosił (ID zgłoszenia nr [...]) właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej dane osoby (uczeń) zakażonej koronawirusem z datą kontaktu ([...] listopada 2021 r.) i osobami mającymi kontakt z zakażonym uczniem. Organ nałożył więc kwarantannę informując o tym fakcie elektronicznie dyrektora szkoły. Z kolei skarżący otrzymał za pośrednictwem stosowanego w szkole dziennika elektronicznego ([...]) informację o nałożeniu kwarantanny. Z akt wynika również, że dane o kwarantannie zostały umieszczone w systemie EWP (kwarantanna "ze styczności" w okresie od 30 listopada 2021 r. do 6 grudnia 2021 r.). W aktach znajdują się również dane dotyczące wykonanego testu na obecność wirusa SARS-CoV-2 u zakażonego ucznia z informacjami kiedy i jakie laboratorium pobrało próbkę, jaki uzyskało wynik (pozytywny). Organ oświadczył, że wskazane laboratorium wykonało test zgodnie z procedurami przewidzianymi w art. 29 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 974 ze zm. - dalej jako ustawa).
WSA uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła wskazywanego w skardze braku kontaktu z zakażonym uczniem. Znajdujące się w aktach dane roku urodzenia (2011) zakażonego ucznia są zbieżne z rokiem urodzenia córki skarżącego, co świadczy pośrednio o tożsamości klasy tej samej szkoły. Dodatkowo skoro dyrektor szkoły dokonywał zgłoszenia to z dużym prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, można przyjąć, że zgłoszenie zostało oparte na rzetelnych informacjach o obecności zgłaszanych uczniów w tej samej klasie w dniu 26 listopada 2021 r. (wtedy miało dojść do kontaktu z zakażoną osobą).
Przyjęcie przez organ, w wyniku dochodzenia epidemiologicznego, przeprowadzonego na zasadzie kryterium wiedzy medycznej określonej w art. 32 ust. 1 ustawy, że małoletnia była narażona na kontakt z chorobotwórczym, wysoce zaraźliwym patogenem w postaci wirusa SARS-CoV-2, z uwagi na fakt przebywania w pomieszczeniu z osobą, u której stwierdzono zakażenie tym wirusem, a w konsekwencji skierowanie od 30 listopada 2021 r. na kwarantannę, nastąpiło w granicach przewidzianych przez art. 34 ust. 2 ustawy.
WSA w konsekwencji uznał, że i w przypadku ujawnionego w systemie EWP pozytywnego testu na obecność Sars-CoV-2 wykonanego przez certyfikowane, a więc uprawnione do tego, laboratorium, organ nadzoru sanitarnego dokonał prawidłowej weryfikacji danych i nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 32 ustawy.
Odnosząc się do podstawy nałożonego obowiązku WSA wyjaśnił, że porównanie zakresów norm ujętych w art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 2 ustawy wskazuje, że drugi z wymienionych przepisów ma charakter regulacji szczególnej w stosunku do przepisu pierwszego tzn. stanowi lex specialis wobec normy generalnej zawartej w art. 33 ust. 1. Przepis art. 33 ust. 1 odnosi się bowiem ogólnie do wszystkich obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1, natomiast art. 34 ust. 2 dotyczy jedynie kwarantanny. Obowiązki, które może nałożyć właściwy organ w trybie art. 33 ust. 1, polegają na poddaniu się na zasadach określonych w ustawie: zabiegom sanitarnym, szczepieniom ochronnym, poekspozycyjnemu profilaktycznemu stosowaniu leków, badaniom sanitarno-epidemiologicznym, w tym również postępowaniu mającemu na celu pobranie lub dostarczenie materiału do tych badań, nadzorowi epidemiologicznemu, kwarantannie, leczeniu, hospitalizacji, izolacji, izolacji w warunkach domowych. Ponadto, w przeciwieństwie do art. 34 ust. 2 ustawy, wydając decyzję w trybie art. 33 ust. 1, właściwy organ może, ale nie musi, nałożyć jeden z obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1. Wydanie decyzji ma w tym przypadku charakter konstytutywny, a więc kreuje określone obowiązki wobec podmiotu, do którego decyzja jest skierowana. O tym, czy i który obowiązek, o jakim mowa w art. 5 ust. 1, zostaje nałożony, decyduje w formie władczego rozstrzygnięcia państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny. Natomiast art. 34 ust. 2 ustawy zawierający regulację o charakterze materialnoprawnym nakłada na określone podmioty, w sytuacjach opisanych w tym przepisie, obowiązek poddania się kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu. Uznanie organu ogranicza się tylko do wyboru jednego z tych dwóch środków, natomiast sam obowiązek ukonstytuowany został wprost w ustawie, co oznacza, że nie ma podstaw prawnych, aby go konkretyzować w formie decyzji administracyjnej.
Z podanych wyżej przyczyn w sprawie nie znajduje zastosowania art. 33 ust. 3a ustawy, będący jedynie rozwinięciem procesowym normy generalnej zawartej w art. 33 ust. 1 w stosunku do podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób. Regulacja z ust. 3a zawarta została w jednej z jednostek redakcyjnych art. 33 i w swojej treści odnosi się do ust. 1, co oznacza, że przewidziany w tym przepisie szczególny tryb wydania decyzji administracyjnej znajduje zastosowanie w przypadkach, w których organ w sposób władczy decyduje o wyborze jednego z obowiązków przewidzianych w art. 5 ust. 1.
Obowiązek kwarantanny, o jakiej mowa w art. 34 ust. 2 ustawy, wynika wprost z tego przepisu. Tym samym nie zostają ograniczone w sposób sprzeczny z Konstytucją RP prawa i wolności obywatelskie, gdyż źródło tych ograniczeń znajduje się w ustawie, a nie w aktach niższego rzędu, tzn. w rozporządzeniach.
Zdaniem WSA nie było również podstaw do odmowy zastosowania § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. 2021 r. poz. 861 - dalej jako rozporządzenie RM). Nałożenie obowiązku kwarantanny stanowi jedną z form ograniczenia chronionej konstytucyjnie wolności przemieszczania się obywateli, o jakiej mowa w art. 52 Konstytucji RP. W związku z tym może być wprowadzony do porządku prawnego wyłącznie w drodze ustawy, przy uwzględnieniu przesłanek, o jakich mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie nie narusza standardów konstytucyjnych. Obowiązek kwarantanny dla osób mających kontakt z osobą zakażoną SARS-CoV-2 wynika bowiem wprost z art. 34 ust. 2 ustawy, a nie z rozporządzenia. Natomiast brak formy decyzyjnej w przypadku kwarantanny w takim przypadku nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej, o jakiej mowa w art. 46a pkt 2 ustawy. Ponadto, skoro w przypadkach określonych w art. 34 ust. 2 ustawy obowiązek kwarantanny wynika z mocy samego prawa, to nie ma potrzeby jego konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej.
W konsekwencji zasadnie skierowano małoletnią skarżącą na kwarantannę, prawidłowo określając jej termin.
III.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł na rzecz małoletniej skarżącej Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił wydanie:
1. z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 34 ust. 2 ustawy w wyniku dokonania przez sąd błędnej wykładni przedmiotowego przepisu,
2. z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 5 ust. 1 zd. drugie rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie.
Uzasadniając zarzuty sformułowane w środku odwoławczym Rzecznik wyjaśnił, że z treści art. 34 ust. 2 ustawy wynika, że w przypadku ustalenia, że określona osoba miała kontakt z nosicielem biologicznego czynnika chorobotwórczego (np. wirusa SARS-CoV-2), osoba taka podlega obowiązkowi odbycia kwarantanny lub nadzorowi epidemiologicznemu, jeżeli decyzję o nałożeniu kwarantanny lub podleganiu nadzorowi epidemiologicznemu podejmie organ inspekcji sanitarnej. Za taką wykładnią przedmiotowego przepisu przemawia okoliczność użycia przez ustawodawcę zwrotu "jeżeli tak postanowią organy", który należy rozumieć "pod warunkiem, że taką decyzję podejmą organy". Spójnik "jeżeli" pełni w języku polskim m.in. funkcję polegającą na wprowadzeniu zdania podrzędnego określającego okoliczności, w jakich zachodzi stan rzeczy, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym. Z kolei słowo "postanowić" oznacza w języku polskim "podjąć jakąś decyzję". Powstanie obowiązku odbycia kwarantanny lub podlegania nadzorowi epidemiologicznemu, o których mowa w art. 34 ust. 2 ustawy, jest zatem uzależnione od wydania przez organ inspekcji sanitarnej decyzji administracyjnej zawierającej rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia jednego z tych obowiązków.
Nieprawidłowe jest zatem stanowisko WSA w Krakowie, zgodnie z którym organ inspekcji sanitarnej nie jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej nakładającej obowiązek odbycia kwarantanny na osobę, co do której stwierdzono, że była narażona na chorobę zakaźną lub pozostawała w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, zaś procesowa forma objęcia kwarantanną osoby poprzez podjęcie przez właściwy organ stosownej czynności materialnotechnicznej jest zgodna z prawem.
Rzecznik zwrócił również uwagę, że decyzja administracyjna oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa to formy działalności administracji publicznej, które różnią się od siebie pod pewnym względem. Decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa, tzn. wyprowadzenia z niego normy jednostkowej i konkretnej, która wyznacza sytuację prawną adresata. Jest to konkretyzacja prawa w odniesieniu do indywidualnego podmiotu w określonym stanie faktycznym, będąca przejawem woli organu administracji dotyczącym istnienia czy powstania określonych stosunków prawnych. Natomiast akty wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. sprowadzają się do wykonania prawa - urzeczywistnienia (realizacji) dyspozycji normy prawnej. Są to głównie działania materialnotechniczne, wywołujące określone skutki drogą faktów. Wspomniane akty mogą mieć również charakter władczy, z tym, że nie są to rozstrzygnięcia władcze, gdyż wówczas mamy do czynienia z decyzją administracyjną (uchwała NSA z 8 września 2003 r. sygn. akt OPS 2/03).
Uzasadniając zarzut naruszenia § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. Rzecznik wskazał, że w zakresie, w jakim zwolnił organy inspekcji sanitarnej z obowiązku wydania decyzji o skierowaniu na kwarantannę, wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego określonego w art. 46a i art. 46b ustawy, naruszając tym samym zarówno powołane wyżej przepisy ustawowe, jak i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Wprowadzone w powołanym rozporządzeniu odstępstwo od ustawowej zasady nakładania obowiązku poddania się kwarantannie na podstawie decyzji administracyjnej nie mieści się w zakresie pojęcia "ustanowienie obowiązku poddania się kwarantannie" użytego w art. 46b pkt 5 ustawy. Dodając przepisy art. 46a i art. 46b ustawy prawodawca nie upoważnił Rady Ministrów do uregulowania w wydanym na ich podstawie rozporządzeniu kwarantanny w sposób odrębny od konstrukcji ustawowych, a więc w szczególności wymagających wydania przez właściwy organ sanitarny decyzji administracyjnej.
Zastosowanie przez organ inspekcji sanitarnej względem skarżącej niekonstytucyjnego § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. skutkowało nieuprawnionym odstąpieniem przez ten organ od obowiązku przeprowadzenia postępowania uregulowanego w k.p.a. (z modyfikacjami wynikającymi z przepisów ustawy) i niewydaniem rozstrzygnięcia w sprawie nałożenia obowiązku kwarantanny w formie decyzji administracyjnej, która zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.
Organ - wbrew treści ustawowych unormowań regulujących kwestię formy nałożenia kwarantanny - załatwił sprawę obowiązkowej kwarantanny małoletniej w drodze czynności materialnotechnicznej.
IV.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie, działając osobiście, wniósł o oddalenie skargi oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.
Podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
V.
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje każdą sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie przesłanki enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa.
W niniejszej sprawie nie stwierdzono wad nieważności postępowania pierwszoinstancyjnego.
VI.
Rozpatrując zarzuty skargi kasacyjnej należy zwrócić przede wszystkim uwagę na fakt, że problem prawny podniesiony przez Rzecznika Praw Obywatelskich (a więc postulowane nakładanie kwarantanny wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej) był dotychczas w orzecznictwie sądów administracyjnych różnie postrzegany i rozstrzygany. Powstały dysonans orzeczniczy rozstrzygnęła dopiero jednoznacznie uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2025 r. sygn. akt II GPS 1/25, wskazując że "Konkretyzacja i indywidualizacja obowiązku poddania się kwarantannie osób, o których mowa w art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. 2020 r., poz. 1845 ze zm.), następuje w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2023 r., poz. 1634)."
Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, jest nie tylko związany poglądem prawnym wyrażonym w powołanej uchwale (por. art. 269 § 1 p.p.s.a.), ale także go akceptuje.
Przytaczając w niezbędnym zakresie stanowisko wyrażone w przywołanej uchwale, co stanowić będzie zarazem odpowiedź na zarzuty skargi kasacyjnej, należy przede wszystkim wskazać, że ustawowo przewidziany obowiązek kwarantanny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy, jest doprecyzowywany w dalszych przepisach ustawy. Obowiązek ten podlega zatem konkretyzacji za pośrednictwem aktu konkretyzacji jurysdykcyjnej (decyzji administracyjnej) lub aktu (czynności) konkretyzacji niejurysdykcyjnej.
Szczególne podstawy materialnoprawne i kompetencyjne konkretyzacji obowiązku wymienionego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy wynikają z art. 33 ust. 1, art. 33 ust. 5 w zw. z art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 2 w zw. z art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 1 oraz art. 35 ust. 5 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy.
Jak jednak wskazuje analiza przepisów ustawy, jedynie w art. 33 ust. 1 oraz w art. 33 ust. 5 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy, wyraźnie określono formę prawną konkretyzacji ustawowego obowiązku kwarantanny decyzją administracyjną. Natomiast w art. 34 ust. 2 i art. 35 ust. 1 ustawy forma prawna konkretyzacji tego obowiązku nie została wprost wskazana.
Regulacja art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 2 ustawy ustanawiają zatem odrębne podstawy kompetencyjne oraz przesłanki materialnoprawne działania organów inspekcji sanitarnej, co musi mieć istotny wpływ na sposób i rezultat wykładni w zakresie ustalenia formy prawnej oraz procedury konkretyzacji ogólnego obowiązku ustawowego poddania się kwarantannie.
Podkreślenia wymaga, że art. 33 ust. 1 ustawy stanowi podstawę jurysdykcyjnej konkretyzacji i indywidualizacji obowiązku poddania się kwarantannie względem tych podmiotów, które są już zakażone (zob. art. 2 pkt 32) lub chore na chorobę zakaźną (zob. art. 2 pkt 3-4) albo są podejrzane o zakażenie lub chorobę zakaźną (zob. art. 2 pkt 20 i 21) lub co najmniej miały styczność (zob. art. 2 pkt 25) ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego (art. 2 pkt 2), a więc bezpośredni lub udokumentowany pośredni kontakt ze źródłami czynników biologicznych, które posiadają zdolność wywoływania co najmniej objawów choroby zakaźnej. Cechą wiodącą wymienionych sytuacji, jest wystąpienie stwierdzonego przez właściwy organ administracji sanitarnej, w toku postępowania administracyjnego, stanu choroby zakaźnej, zakażenia, podejrzenia choroby zakaźnej, podejrzenia zakażenia lub stanu, który z racji faktycznej styczności ze źródłem czynnika zakaźnego może uzasadniać podejrzenie zakażenia.
Inny (w istocie szerszy i zapobiegawczy) zakres ma natomiast art. 34 ust. 2 ustawy, który znajduje zastosowanie do tych podmiotów, co do których prawdopodobieństwo zakażenia jest odpowiednio niższe w porównaniu z podmiotami, o których mowa w art. 33 ust. 1, jednak ze względu na obowiązek prewencyjnego i zabezpieczającego oddziaływania przeciwepidemicznego w celu ochrony zdrowia publicznego organy inspekcji sanitarnej zostały wyposażone w dodatkowe i wysoce uznaniowe kompetencje w zakresie stosowania środków w postaci nadzoru epidemiologicznego lub kwarantanny (tylko tych dwóch, z gamy środków przewidzianych w art. 5 ust. 1 ustawy).
Idąc dalej zauważyć wypada, że jakkolwiek w okresie od 8 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r. (zob. art. 25 pkt 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - w brzmieniu z tego przedziału czasowego Dz.U. z 2020 r. poz. 374), art. 34 ust. 2 ustawy obejmował swoim zakresem podmiotowym "osoby zdrowe, które pozostawały w styczności z osobami chorymi na choroby zakaźne", o tyle od 1 kwietnia 2020 r. (zob. art. 8 pkt 8 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 - Dz.U. z 2020 r. poz. 567) objął on "osoby, które były narażone na chorobę zakaźną lub pozostawały w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, a nie wykazują objawów chorobowych".
Wskazana zmiana ustawowa spowodowała istotne rozszerzenie zakresu podmiotowego ustawowego obowiązku poddania się kwarantannie nie tylko na osoby, które pozostawały w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego (w tym z osobami chorymi na choroby zakaźne) i nadal nie wykazują objawów zakażenia lub choroby zakaźnej, lecz także na osoby, które nie pozostawały w faktycznej styczności ze źródłem czynnika zakaźnego, jednak zgodnie z prewencyjną oceną organów inspekcji sanitarnej zostały narażone, w sensie epidemiologicznym, na zakażenie (zob. zwrot "były narażone na chorobę zakaźną").
Celem nowelizacji art. 34 ust. 2 ustawy było zatem przyznanie organom inspekcji sanitarnej jeszcze szerszej, niż dotychczasowa, kompetencji do stosowania prewencyjnej kwarantanny (lub prewencyjnego nadzoru epidemiologicznego) względem bardzo licznych grup podmiotów, które - co wyraźnie podkreślono w uchwale NSA - uległy mającemu charakter faktyczny i realny narażeniu klinicznemu (przez styczność z osobą chorą lub innym źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego) lub potencjalnemu narażeniu epidemiologicznemu (np. przez przebywanie w miejscu obecności nosicieli lub podejrzanym o ich przebywanie). W tych stanach faktycznych - co wymaga silnego wyeksponowania - ustalenia oraz oceny organów inspekcji sanitarnej opierają się na uogólnionej, standaryzowanej i prognostycznej ocenie stopnia zagrożenia epidemiologicznego w zakresie danej jednostki choroby zakaźnej, co eliminuje potrzebę dokonywania szczegółowych i skrupulatnych ustaleń faktycznych oraz prowadzenia typowego dla sprawy rozstrzyganej jurysdykcyjnie, postępowania wyjaśniającego i dowodowego, gdyż sama potencjalność narażenia (np. w wyniku obecności w miejscach zakażenia lub za takie uznawanych) jest faktem możliwym do ustalenia w sposób co do zasady odformalizowany, a jego ustalenie może nastąpić już w toku dochodzenia epidemiologicznego.
W konsekwencji powyższych wyjaśnień, ze względu na charakter, treść oraz cele normy materialnej wynikającej z art. 34 ust. 2 w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy, w tym cele prewencyjne i zabezpieczające w sferze ochrony zdrowia publicznego, masowość i powtarzalność spraw jednostek poddanych co najmniej narażeniu epidemiologicznemu w warunkach pandemii np. poprzez korzystanie ze środków masowego przemieszczania się z terenów wyjętych spod jurysdykcji polskich służb sanitarnych, minimalność potrzeby przeprowadzania czynności dowodowych oraz szczegółowego postępowania wyjaśniającego oraz brak zagrożenia dla zapewnienia jednostce konstytucyjnego prawa do sądu na tle zakresu właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i kontrolowalności także niejurysdykcyjnych aktów lub czynności administracyjnych, w sprawach, o których mowa w tych przepisach, podejmowane są władcze czynności konwencjonalne o charakterze niejurysdykcyjnym, które aktualizują względem indywidualnego podmiotu potencjalne dotąd obowiązki poddania się kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu - art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W odniesieniu natomiast do niejednokrotnie podnoszonych w przestrzeni publicznej, w tym także w rozpatrywanej skardze kasacyjnej, argumentów, że stosowanie wobec określonych osób kwarantanny wymaga decyzyjnej formy rozstrzygnięcia, przy czym w tle takiego wnioskowania pozostają twierdzenia o braku konstytucyjności niedecyzyjnych form jej nakładania, zarówno wobec ingerencji w ten sposób w wolności obywatelskie, jak i w potrzebę zapewnienia prawa do sądu, należy wyjaśnić, że pomimo uznania, że kwarantanna, o której mowa w art. 34 ust. 2 w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to standard ochrony prawnej obywatela nie doznaje uszczerbku. Właściwy organ administracji sanitarnej jest bowiem zobowiązany do przeprowadzenia wprawdzie uproszczonego i dalece odformalizowanego postępowania wyjaśniającego, jednakże czynić to musi w celu ustalenia i wykazania przesłanek, o których mowa w art. 34 ust. 1 i 2 ustawy, utrwalenia uzyskanego materiału dowodowego oraz podania do wiadomości adresata treści wydanego aktu (dokonanej czynności) wraz z informacją o przesłankach jego wydania. W tym zakresie istotne znaczenie ma wynikająca z art. 32 ust. 1 ustawy ogólna norma, która - w przypadku uzyskania danych lub innych informacji o podejrzeniach lub przypadkach zakażeń, zachorowań lub zgonów z powodu choroby zakaźnej (także na zasadzie wiedzy z tzw. założenia i wyspecjalizowanego doświadczenia organów inspekcji sanitarnej) - nakazuje właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu przeprowadzenie weryfikacji uzyskanych informacji i dochodzenia epidemiologicznego (rozumianego zgodnie z art. 2 pkt 8 jako: "wykrywanie zachorowań, czynnika etiologicznego oraz określanie przyczyn, źródeł, rezerwuarów i mechanizmów szerzenia się choroby zakaźnej lub zakażenia"), a następnie, w razie potrzeby, podjęcie czynności mających na celu zapobieganie oraz zwalczanie szerzenia się zakażeń i zachorowań na daną chorobę zakaźną, w tym dokonanie indywidualizacji podmiotów, które były narażone na chorobę zakaźną lub pozostawały w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, a nie wykazują objawów chorobowych. Z przepisu tego wynika zatem, że ustalenia, oceny oraz działania organów administracji sanitarnej nigdy nie mogą być dowolne lub arbitralne, a także nie mogą być pozbawione należytej podstawy faktycznej wynikającej z utrwalonych materiałów urzędowych, stanowiących podstawę do indywidualnego zastosowania normy materialnoprawnej w formie niejurysdykcyjnej. Nie oznacza to jednak, że mają w swej istocie odpowiadać (odwzorowywać) standard istniejący w postępowaniu jurysdykcyjnym.
W niniejszej sprawie, jak wskazano w ramach opisu stanu faktycznego i okoliczności relewantnych dla rozstrzygnięcia, małoletnia skarżąca mogła mieć styczność z osobą zakażoną wirusem w szkole (fakt zakażenia osoby w wieku skarżącej został potwierdzony, jest wiarygodny i pozostaje niepodważony). Sygnalizowana zatem przez stronę niepewność tego rodzaju ustaleń nie ma decydującego znaczenia, bowiem nie chodzi w tym przypadku o 100% pewność, a o na tyle prawdopodobny i wysoce realistyczny scenariusz, w którym możliwość zakażenia mogła realnie zaistnieć, choć nie musiała. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt skierowania na kwarantannę w drodze czynności z zakresu administracji publicznej nie oznacza, że będzie ona trwała przez okres wskazany przy jej nakładaniu, bowiem w razie zmiany okoliczności, np. uzyskania wiarygodnego, negatywnego testu na COVID-19, kwarantanna może zostać uchylona.
W konsekwencji nie ma wątpliwości, że w odniesieniu do skarżącej organ inspekcji sanitarnej wystosował czynność z zakresu administracji publicznej. Posiadała ona dostateczne podstawy faktyczne oraz umotywowana była stwierdzonym zakażeniem innego dziecka wirusem SARS-Cov-2. Tym samym zarzut kasacyjny nr 1 jest nieuzasadniony. Istniały uzasadnione podstawy faktyczne i ziściły się przesłanki materialnoprawne do nałożenia kwarantanny.
Nie jest także uzasadniony zarzut nr 2, dotyczący § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. Powołane rozporządzenie wykonawcze (obowiązujące w dniach od 8 maja 2021 r. do 27 lutego 2022 r.) zostało wydane na podstawie art. 46a i art. 46b pkt 1-6 i 8-13 ustawy oraz stanowiło regulację szczególną - aczkolwiek częściowo komplementarną - względem art. 34 ust. 2 (zob. § 2 ust. 3, § 4 ust. 3, § 4 ust. 6-7b i § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia). W związku z tym, zawarte w § 5 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. stwierdzenie, że decyzji organu inspekcji sanitarnej "nie wydaje się", niezależnie od zagadnienia konstytucyjności tej regulacji oraz zakresu jej zastosowania, nie jest istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma bowiem znaczenie wyłącznie wtórne wobec zakresu podjętej uchwały, wyjaśniającej wątpliwości w orzecznictwie.
Reasumując, skarga kasacyjna, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na zasadzie art.184 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał przy tym o kosztach postępowania żądanych przez PPIS w Krakowie od Rzecznika. Po pierwsze, organ nie wykazał poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z jego udziałem w sprawie. Po drugie, Rzecznik Praw Obywatelskich, jako organ ochrony prawa działający w interesie ogólnym, nie jest obciążany kosztami związanymi z udziałem w sprawie innych podmiotów.