Orzeczenie · 2024-12-03

II GSK 1868/23Niz waznosc aktow prawa miejscowego a rozstrzygnięcia indywidualne

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-12-03
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo administracyjneprawo alkoholoweuchwała rady gminystwierdzenie nieważnościakt prawa miejscowegorozstrzygnięcie administracyjnewzruszalnośćskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę Prokuratora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, które pozytywnie zaopiniowało wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Problem prawny wynikał z faktu, że uchwała Rady Gminy, stanowiąca podstawę prawną dla postanowienia komisji, została później stwierdzona przez WSA jako nieważna (wyrok III SA/Kr 857/21). Prokurator argumentował, że skoro uchwała była nieważna od początku (skutek ex tunc), to postanowienie wydane na jej podstawie również powinno być nieważne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, wskazując, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego. Sąd powołał się na art. 147 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), który stanowi, że rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych wydane na podstawie uchwały lub aktu, co do których stwierdzono nieważność, podlegają wzruszeniu w trybie postępowania administracyjnego lub szczególnym, a nie stwierdzeniu nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu I instancji. Sąd podkreślił, że art. 147 § 2 ppsa jasno rozróżnia nieważność aktu normatywnego od wzruszalności rozstrzygnięć indywidualnych. Wskazał, że wady postępowania mogą prowadzić do wznowienia postępowania (art. 145 kpa), a nie do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 kpa). Sąd odrzucił argumentację Prokuratora opartą na uchwale NSA z dnia 13 listopada 2012 r. (I OPS 2/12), wskazując, że dotyczyła ona innego zagadnienia prawnego i nie można jej stosować do interpretacji art. 147 § 2 ppsa. NSA potwierdził, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego przez sąd administracyjny nie skutkuje automatycznym stwierdzeniem nieważności wydanych na jego podstawie rozstrzygnięć indywidualnych, a jedynie otwiera drogę do ich wzruszenia w odpowiednim trybie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 147 § 2 ppsa dotycząca skutków stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego dla rozstrzygnięć indywidualnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy akt prawa miejscowego, będący podstawą rozstrzygnięcia administracyjnego, został uznany za nieważny.

Zagadnienia prawne (2)

Czy stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy przez sąd administracyjny powoduje automatycznie nieważność postanowienia wydanego na podstawie tej uchwały?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięć administracyjnych wydanych na jego podstawie, a jedynie ich wzruszalność w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym lub szczególnym.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, stwierdzając nieważność aktu prawa miejscowego, nie może automatycznie stwierdzić nieważności rozstrzygnięcia indywidualnego. Zgodnie z art. 147 § 2 ppsa, takie rozstrzygnięcia podlegają wzruszeniu w trybie postępowania administracyjnego lub szczególnym, co oznacza możliwość wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności.

Jak należy interpretować pojęcie 'wzruszenie' w art. 147 § 2 ppsa w kontekście stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'wzruszenie' w art. 147 § 2 ppsa należy interpretować jako możliwość wzruszenia rozstrzygnięcia w trybie postępowania administracyjnego lub szczególnym (np. wznowienie postępowania), a nie jako możliwość stwierdzenia jego nieważności.

Uzasadnienie

Ustawodawca rozróżnia sankcję nieważności (art. 156 kpa) od sankcji wzruszalności (art. 145 kpa i nast.). Art. 147 § 2 ppsa odnosi się do wzruszalności, co jest odmienne od stwierdzenia nieważności, i uwzględnia różnice między wadami decyzji a wadami postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Przepisy (13)

Główne

ppsa art. 147 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza ich nieważność lub stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, chyba że przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

ppsa art. 147 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.

u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 3a

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Przepis, na podstawie którego wydano postanowienie opiniujące wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, którego nieważność była przedmiotem sporu.

Pomocnicze

ppsa art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 3 § § 2 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 145a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 145aa § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 145b § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.w.t.p.a.

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w zw. z art. 147 § 1 ppsa i z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz z art. 18 ust. 3a u.w.t.p.a. - przyjęcie, że uchwała rady gminy nadal obowiązywała w momencie wydania postanowienia, mimo jej późniejszego stwierdzenia nieważności. • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w zw. z art. 147 § 2 ppsa - wąska interpretacja pojęcia 'wzruszenie' jako zmiany lub uchylenia, bez uwzględnienia stwierdzenia nieważności. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez bezzasadne oddalenie skargi na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w zw. z art. 151 ppsa i art. 147 § 2 ppsa, podczas gdy należało uchylić zaskarżone postanowienie z powodu stwierdzenia nieważności.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutek ex tunc • stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny aktu prawa miejscowego, stanowiącego podstawę prawną wskazaną w rozstrzygnięciu administracyjnym, nie stanowiło automatycznie o konieczności następczego stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia • rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1 (tzn. co do których sąd administracyjny stwierdził ich nieważność lub stwierdził, że zostały wydane z naruszeniem prawa) podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym • ustawodawca wyraźnie postanowił o skutkach stwierdzenia nieważności prawa miejscowego w takich sytuacjach • art. 147 § 2 ppsa jest przepisem szczególnym, który reguluje zasady wpływu na indywidualne rozstrzygnięcia wyeliminowania aktów prawnych z obrotu przez sąd administracyjny • uchwała ta w ogóle nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ nie dotyczy sytuacji regulowanej przepisem szczególnym (art. […]

Skład orzekający

Małgorzata Korycińska

przewodniczący-sprawozdawca

Marcin Kamiński

sędzia

Wojciech Sawczuk

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 147 § 2 ppsa dotycząca skutków stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego dla rozstrzygnięć indywidualnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy akt prawa miejscowego, będący podstawą rozstrzygnięcia administracyjnego, został uznany za nieważny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważne zagadnienie proceduralne dotyczące skutków stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego, co ma znaczenie praktyczne dla prawników administracyjnych i procesowych.

“Nieważna uchwała gminy – czy to automatycznie unieważnia zezwolenie na alkohol?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst