Orzeczenie · 2026-05-20

II GSK 1829/25Oddalenie skargi kasacyjnej szczepienia ochronne 10

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
szczepienia ochronneegzekucja administracyjnainspekcja sanitarnaobowiązek szczepieńprawo administracyjnepostępowanie egzekucyjnezdrowie publicznechoroby zakaźneTrybunał Konstytucyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Inspektora Sanitarnego w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej niewykonania obowiązku szczepień ochronnych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kluczowe zarzuty dotyczyły wymagalności obowiązku szczepień przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego oraz wadliwości upomnienia, w tym braku numeru PESEL. NSA, powołując się na art. 153 i 170 ppsa, podkreślił związywanie sądu i organów oceną prawną wyrażoną w poprzednim, prawomocnym wyroku WSA w tej samej sprawie. Sąd wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 81/19 nie zakwestionował konstytucyjności obowiązku szczepień, a jedynie ramy jego realizacji, odraczając termin utraty mocy obowiązującej niektórych przepisów. NSA uznał, że obowiązek szczepień, skonkretyzowany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 2023 r., pozostaje wymagalny. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości upomnienia, wskazując, że brak PESEL nie dyskwalifikuje dokumentu, jeśli osiągnął on swój cel. Zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa) również uznano za nieuzasadnione z powodu braku dostatecznego sprecyzowania. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych pomimo odroczenia terminu utraty mocy przepisów przez TK oraz interpretacja przepisów dotyczących upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z egzekucją administracyjną obowiązku szczepień.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak numeru PESEL w upomnieniu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji dyskwalifikuje to upomnienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak numeru PESEL w upomnieniu nie dyskwalifikuje tego dokumentu, jeśli osiągnął on swój cel, jakim jest wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku.

Uzasadnienie

Upomnienie ma na celu przypomnienie o obowiązku i wezwanie do jego dobrowolnego wykonania. Nawet bez numeru PESEL, jeśli strona jest zidentyfikowana i otrzymała upomnienie, spełnia ono swoją funkcję.

Czy obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym jest nadal wymagalny po wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego ram jego realizacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek szczepień ochronnych jest nadal wymagalny, a przepisy dotyczące jego realizacji, choć poddane pewnym modyfikacjom, nadal zapewniają jego wykonanie.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował samej istoty obowiązku szczepień, a jedynie ramy jego realizacji, odraczając termin utraty mocy obowiązującej niektórych przepisów. Obowiązek ten jest zgodny z Konstytucją i służy ochronie zdrowia publicznego.

Czy naruszenie zasady dwuinstancyjności następuje, gdy organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie zarzutów strony?

Odpowiedź sądu

Naruszenie zasady dwuinstancyjności następuje, gdy organ odwoławczy nie przeprowadzi merytorycznego postępowania, pominie istotne okoliczności lub nie rozpozna całości sprawy.

Uzasadnienie

Zasada dwuinstancyjności wymaga, aby organ odwoławczy przeprowadził ponowną, merytoryczną analizę sprawy. W tej sprawie organ odwoławczy odniósł się do twierdzeń skarżącej i rozpoznał sprawę w całokształcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną S. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Przepisy (15)

Główne

u.z.z.ch.z art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

u.z.z.ch.z art. 17 § ust. 2, 4 i 5

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych § § 2, § 3 ust. 1

p.e.a. art. 33 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

ppsa art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.e.a. art. 15 § ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy I Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu § § 2 pkt 3

k.p.a. art. 15

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 uzzzchz przez błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, że brak wymagalności obowiązku wystąpił po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji. • Naruszenie art. 33 § 2 w zw. z art. 34 § 2 pkt 1 pea przez oddalenie zarzutów i oparcie rozstrzygnięcia na założeniach przyjętych przez organy obu instancji. • Naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 lit. c pea przez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i oparcie wymagalności obowiązku na § 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. • Brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e pea w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy I Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. • Brak tożsamości obowiązku określonego w upomnieniu i tytule wykonawczym. • Naruszenie art. 15 kpa przez naruszenie zasady dwuinstancyjności wskutek nierozpoznania przez organ drugiej instancji zarzutów skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. • Reguła wyrażona w art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący. • Brak PESEL strony zobowiązanej w treści upomnienia nie dyskwalifikuje tego dokumentu z punktu widzenia jego znaczenia w postępowaniu egzekucyjnym. • Trybunał Konstytucyjny nie podważył konstytucyjności rozwiązań nakładających obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, a jedynie ramy realizacji tego obowiązku. • Ochrona nadrzędnych chronionych konstytucyjnie wartości, takich jak ochrona zdrowia publicznego oraz zwalczanie chorób zakaźnych.

Skład orzekający

Dorota Dziedzic-Chojnacka

sprawozdawca

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

członek

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymagalności obowiązku szczepień ochronnych pomimo odroczenia terminu utraty mocy przepisów przez TK oraz interpretacja przepisów dotyczących upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z egzekucją administracyjną obowiązku szczepień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu szczepień ochronnych i ich egzekucji administracyjnej, a także interpretacji przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

“Czy brak PESEL w upomnieniu unieważnia egzekucję? NSA wyjaśnia w sprawie szczepień.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst