Orzeczenie · 2025-01-14

II GSK 1693/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-14
NSAtransportoweWysokansa
ustawa SENTkara pieniężnamonitorowanie przewozukontrola celno-skarbowadane geolokalizacyjneskarga kasacyjnatransport drogowyprzewóz towarów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną przewoźnika U. T. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o nałożeniu kary pieniężnej. Kara została nałożona za niewykonanie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT), w tym za nieprzedstawienie środka transportu do kontroli celno-skarbowej oraz za nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę przewoźnika, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Stwierdzono, że przewoźnik nie wykonał obowiązków wynikających z ustawy SENT, a wezwanie do kontroli zostało skierowane prawidłowo. Sąd I instancji uznał również, że nie zaszły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. W skardze kasacyjnej przewoźnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak ustosunkowania się do zarzutu dotyczącego formy doręczenia wezwania do kontroli) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT i art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej (wszczęcie postępowania po upływie terminu). Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 12a ust. 1 i 3 ustawy SENT (wadliwa wykładnia obowiązku stawienia się do kontroli) oraz art. 22 ust. 1 pkt 3 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT (nałożenie podwójnych kar za jeden przewóz). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a. Stwierdzono, że art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w sprawach dotyczących kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT, a przedawnienie jest uregulowane w samej ustawie SENT. Zarzuty dotyczące postępowania dowodowego uznano za niezasadne, wskazując, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy. NSA odrzucił również zarzuty naruszenia prawa materialnego, uznając, że wezwanie do kontroli było skuteczne, a nałożenie kar za dwa odrębne zgłoszenia SENT, mimo że dotyczyły jednego przewozu, było prawidłowe. Sąd podkreślił, że kary są nakładane za zgłoszenia, a nie za sam przewóz. Zarzut dotyczący odstąpienia od nałożenia kary uznano za nieuzasadniony, gdyż sąd nie wyraził poglądu, że wystarczy badanie sytuacji finansowej, a analizował dostępne dane.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących kar pieniężnych, przedawnienia, formy wezwania do kontroli oraz możliwości nakładania podwójnych kar za naruszenia związane ze zgłoszeniami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego reżimu prawnego ustawy SENT i kar pieniężnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wszczęcie postępowania o nałożenie kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT, po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli, narusza art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w sprawach dotyczących kar pieniężnych na podstawie ustawy SENT, ponieważ ustawa ta zawiera własne regulacje dotyczące przedawnienia, a czynności kontrolne związane z przewozem towarów wrażliwych nie stanowią kontroli podatkowej w rozumieniu Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Ustawa SENT zawiera własne przepisy dotyczące przedawnienia kar pieniężnych (art. 28 ust. 1 i 2), które mają pierwszeństwo przed przepisami Ordynacji podatkowej. Kontrola w ramach ustawy SENT nie jest kontrolą podatkową w rozumieniu Ordynacji, co wyklucza zastosowanie art. 165b § 1 o.p.

Czy wezwanie do przedstawienia środka transportu do kontroli, skierowane do osoby dokonującej zgłoszenia SENT w imieniu przewoźnika, jest skuteczne i czy jego forma jest zgodna z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wezwanie jest skuteczne. Osoba dokonująca zgłoszenia SENT w imieniu przewoźnika, która jest odbiorcą numeru referencyjnego, jest uprawniona do odbioru wezwania. Wezwanie to nie jest decyzją administracyjną, lecz czynnością materialnotechniczną.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 12a ust. 1 ustawy SENT, wezwanie jest przesyłane wraz z numerem referencyjnym zgłoszenia. Osoba dokonująca zgłoszenia, która otrzymała numer referencyjny, jest uprawniona do odbioru wezwania. Wezwanie to nie jest aktem rozstrzygającym sprawę, a jedynie czynnością w toku postępowania dowodowego.

Czy możliwe jest nałożenie podwójnych kar pieniężnych za naruszenia przepisów ustawy SENT, jeśli dotyczą one jednego przewozu, ale zostały popełnione w ramach dwóch odrębnych zgłoszeń SENT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to możliwe, ponieważ kary pieniężne są nakładane za zgłoszenia, a nie za sam przewóz. Jeden pojazd może wykonywać więcej niż jeden przewóz towarów w tym samym czasie, co może skutkować koniecznością złożenia odrębnych zgłoszeń i nałożeniem odrębnych kar za każde naruszenie.

Uzasadnienie

Ustawa SENT definiuje zgłoszenie jako dotyczące określonej ilości towaru, od jednego nadawcy do jednego odbiorcy, jednym środkiem transportu. Jednakże, ten sam pojazd może realizować więcej niż jeden przewóz, co może skutkować koniecznością złożenia odrębnych zgłoszeń. Kary są powiązane ze zgłoszeniami, a nie z samym przewozem.

Czy do zastosowania przepisu o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej (art. 22 ust. 3 ustawy SENT) wystarczające jest badanie sytuacji finansowej przewoźnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo badanie sytuacji finansowej nie wystarcza. Należy również analizować przesłanki ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego. W przypadku braku współdziałania strony, sąd analizuje dostępne dane.

Uzasadnienie

Sąd nie wyraził poglądu, że wystarczy badanie sytuacji finansowej. Analizował przesłanki z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w tym ważny interes przewoźnika i interes publiczny, opierając się na dostępnych danych, gdy strona była bierna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (26)

Główne

ustawa SENT art. 12a § 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 12a § 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 10a § 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 22 § 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 22 § 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Kara pieniężna nakładana jest za zgłoszenia, a nie za sam przewóz.

ustawa SENT art. 22 § 2a

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 22 § 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 165b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ustawa SENT art. 2 § 8

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 2 § 16

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 26 § 5

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 28 § 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

ustawa SENT art. 28 § 2

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak ustosunkowania się do zarzutu dotyczącego formy doręczenia wezwania do kontroli. • Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT i art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej (wszczęcie postępowania po upływie 6 miesięcy od zakończenia kontroli). • Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej dotyczącymi postępowania dowodowego (pominięcie dowodu z zeznań świadka i zapisów GPS). • Naruszenie art. 12a ust. 1 i 3 ustawy SENT przez wadliwą wykładnię obowiązku stawienia się do kontroli. • Naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 12a ust. 3 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT przez nałożenie podwójnych kar za naruszenia w trakcie jednego przewozu. • Wadliwa wykładnia art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez uznanie, że do zastosowania tego przepisu wystarcza badanie sytuacji finansowej przewoźnika.

Godne uwagi sformułowania

Kara pieniężna nie może być nałożona, jeżeli od dnia niedopełnienia obowiązku upłynęło 5 lat, zaś obowiązek zapłaty kary pieniężnej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zapłaty. • Czynności kontrolne związane z przewozem towarów wrażliwych, nie stanowią czynności w ramach kontroli podatkowej. • Odmienna od oczekiwań strony ocena dowodów nie musi automatycznie oznaczać naruszenia reguł postępowania dowodowego. • Nie jest do tego konieczne dodatkowe upoważnienie czy też oświadczenie przewoźnika. Takie wezwanie, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie jest decyzją administracyjną, a więc aktem administracyjnym kończącym postępowanie i rozstrzygającym sprawę administracyjną, lecz jest czynnością materialnotechniczną w toku prowadzonego postępowania dowodowego, związaną z przeprowadzaną przez organ kontrolą. • Kary pieniężne nakładane na przewoźnika, wskazane m.in. w art. 22 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT, nie są powiązane z przewozem, lecz dotyczą zgłoszenia.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Rysz

sędzia

Marek Krawczak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących kar pieniężnych, przedawnienia, formy wezwania do kontroli oraz możliwości nakładania podwójnych kar za naruszenia związane ze zgłoszeniami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego reżimu prawnego ustawy SENT i kar pieniężnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z karami pieniężnymi w transporcie i interpretacją przepisów ustawy SENT, co jest istotne dla branży. Wyjaśnia zasady odpowiedzialności przewoźników.

Podwójne kary za jedno naruszenie? NSA wyjaśnia zasady odpowiedzialności w transporcie pod rządami ustawy SENT.

Dane finansowe

WPS: 30 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst