II GSK 142/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę prokuratora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (GKRPA) z dnia 1 lipca 2020 r., które pozytywnie zaopiniowało wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Prokurator podniósł, że uchwały Rady Gminy, na podstawie których wydano opinię GKRPA, zostały później stwierdzone nieważnością przez WSA (wyroki z 25 listopada 2021 r. i 3 grudnia 2021 r.). Prokurator argumentował, że skoro podstawowe uchwały były nieważne, to opinia GKRPA również powinna zostać uznana za nieważną, powołując się na skutek ex tunc stwierdzenia nieważności. WSA w Krakowie oddalił skargę prokuratora, uznając, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego wydanego na jego podstawie. Sąd I instancji podkreślił, że art. 147 § 2 PPSA stanowi o 'wzruszalności' rozstrzygnięć indywidualnych, a nie ich nieważności, i że należy stosować ściśle przepisy k.p.a. dotyczące wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko WSA. Sąd kasacyjny wskazał, że art. 147 § 2 PPSA reguluje zasady wpływu wyeliminowania aktów prawnych z obrotu na indywidualne rozstrzygnięcia, przewidując ich wzruszalność w trybie postępowania administracyjnego lub szczególnym, a nie automatyczną nieważność. NSA odwołał się do swojej wcześniejszej uchwały (I OPS 2/12), która wyjaśniała różnicę między sankcją nieważności a sankcją wzruszalności w postępowaniu administracyjnym. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie jest równoznaczne z jego 'uchyleniem lub zmianą' w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 KPA, co mogłoby prowadzić do wznowienia postępowania, ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie były zasadne, ponieważ błędnie interpretowały pojęcie 'wzruszenia' z art. 147 § 2 PPSA i nie uwzględniały odrębności trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 147 § 2 PPSA w kontekście wpływu stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego na rozstrzygnięcia indywidualne.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy akt prawa miejscowego, będący podstawą rozstrzygnięcia administracyjnego, został później uznany za nieważny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego przez sąd administracyjny powoduje automatycznie nieważność rozstrzygnięć administracyjnych wydanych na jego podstawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięć administracyjnych wydanych na jego podstawie. Rozstrzygnięcia te podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym lub szczególnym.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 147 § 2 PPSA stanowi o 'wzruszalności' rozstrzygnięć indywidualnych, a nie ich nieważności. Wskazał na odrębność trybów stwierdzenia nieważności (art. 156 KPA) i wznowienia postępowania (art. 145 KPA), które mają różne konsekwencje prawne. Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie jest równoznaczne z jego uchyleniem lub zmianą w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 KPA.
Jak należy interpretować pojęcie 'wzruszenia' w art. 147 § 2 PPSA w kontekście stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'wzruszenia' w art. 147 § 2 PPSA należy interpretować wąsko, jako możliwość zmiany lub uchylenia rozstrzygnięcia w trybie postępowania administracyjnego lub szczególnego (np. wznowienia postępowania), a nie jako możliwość stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
Uzasadnienie
NSA uznał, że racjonalny ustawodawca, posługując się pojęciem 'wzruszenia', uwzględnił różnice między wadami powodującymi nieważność a wadami postępowania. Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA, lecz może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 KPA.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
p.p.s.a. art. 147 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § par. 2 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145aa § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145b § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 3a
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięć administracyjnych wydanych na jego podstawie. • Rozstrzygnięcia indywidualne wydane na podstawie aktu prawa miejscowego, którego nieważność stwierdzono, podlegają wzruszeniu w trybie postępowania administracyjnego lub szczególnego, a nie stwierdzeniu nieważności.
Odrzucone argumenty
Nieważność uchwał Rady Gminy, stanowiących podstawę opinii GKRPA, powinna skutkować stwierdzeniem nieważności tej opinii z uwagi na skutek ex tunc. • Pojęcie 'wzruszenia' w art. 147 § 2 PPSA powinno obejmować również stwierdzenie nieważności.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje automatycznie nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego • rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych [...] podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym • nie ma żadnych usprawiedliwionych podstaw, aby pojęcie 'wzruszenia' [...] rekonstruować w sposób proponowany przez Prokuratora Okręgowego w Krakowie, a mianowicie, aby znaczenie wymienionego pojęcia oraz jego zakres rozumieć, jako nieważności rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych
Skład orzekający
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Małgorzata Korycińska
sprawozdawca
Zbigniew Czarnik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 147 § 2 PPSA w kontekście wpływu stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego na rozstrzygnięcia indywidualne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy akt prawa miejscowego, będący podstawą rozstrzygnięcia administracyjnego, został później uznany za nieważny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym, która ma znaczenie dla stabilności obrotu prawnego i ochrony praw nabytych. Wyjaśnia, jak sądy podchodzą do skutków stwierdzenia nieważności aktów prawnych.
“Nieważność uchwały gminy nie zawsze oznacza nieważność decyzji. NSA wyjaśnia, kiedy rozstrzygnięcie administracyjne można 'wzruszyć', a kiedy jest ono nieważne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.