Orzeczenie · 2025-11-13

II GSK 1060/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-13

NSAubezpieczenia społeczneWysokansa

ubezpieczenie zdrowotneumowa o dziełoumowa o świadczenie usługzlecenieNSAskarga kasacyjnaNFZobowiązek ubezpieczenia

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego J. K. z tytułu umów zawartych ze Spółką P. z o.o., które strony nazwały umowami o dzieło, jednak organy i Sąd I instancji uznały je za umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (niepełne wyjaśnienie podstawy prawnej) oraz przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie Sądu I instancji było prawidłowe i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a., a także że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, opierając się na dokumentach i nie dopatrując się naruszeń przepisów k.p.a. NSA podkreślił, że charakter prac wykonywanych przez J. K. (montaż elementów technicznych, konserwacja urządzeń, opracowanie dokumentacji technicznej) wskazuje na czynności powtarzalne, wymagające wiedzy technicznej, a nie na wytworzenie indywidualnego dzieła. W związku z tym, umowy te należało zakwalifikować jako umowy o świadczenie usług (art. 750 k.c. w zw. z art. 734 k.c.), co zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Kwalifikacja umów jako umowy o świadczenie usług zamiast umowy o dzieło w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, zwłaszcza w przypadku prac technicznych i montażowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i rodzaju prac. Interpretacja przepisów k.c. i u.ś.o. może być różnie stosowana w zależności od szczegółów konkretnej umowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowy nazwane przez strony umowami o dzieło, których przedmiotem jest montaż elementów technicznych, konserwacja urządzeń oraz opracowanie dokumentacji technicznej, powinny być kwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowy te powinny być kwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.

Uzasadnienie

Charakter prac (montaż, konserwacja, dokumentacja techniczna) wskazuje na czynności powtarzalne, wymagające wiedzy technicznej, a nie na wytworzenie indywidualnego dzieła. Wynik pracy nie jest dziełem w rozumieniu art. 627 k.c., a jedynie świadczeniem usług o charakterze technicznym.

Czy Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niepełne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nieustosunkowanie się do argumentacji strony co do charakteru spornych umów?

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawierało przedstawienie stanu sprawy, zarzutów skargi, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie, a także ocenę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia naruszeń przepisów o postępowaniu wyjaśniającym.

Czy organy naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące postępowania dowodowego (art. 75 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 k.p.a.) poprzez błędne ustalenie, że nie doszło do naruszeń mających wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie naruszyły przepisów k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organy nie dopuściły się naruszeń przepisów o postępowaniu wyjaśniającym. Organ miał prawo oprzeć się na dokumentach załączonych do wniosku, a przepis szczególny (art. 109 ust. 3a u.ś.o.) przewidywał obowiązek dołączenia kopii posiadanych dokumentów. Odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka była uzasadniona, gdyż okoliczności istotne dla sprawy zostały już wykazane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (19)

Główne

u.ś.o. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlega osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy k.c. dotyczące zlecenia.

k.c. art. 750

Ustawa - Kodeks cywilny

Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

k.c. art. 734

Ustawa - Kodeks cywilny

Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.

k.c. art. 627

Ustawa - Kodeks cywilny

Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.

Pomocnicze

u.ś.o. art. 109 § ust. 3a

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadku inicjowania postępowania w sprawie o ustalenie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest obowiązany dołączyć kopie posiadanych dokumentów i informacji uzasadniających treść żądania.

u.ś.o. art. 85 § ust. 4

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Płatnik obowiązany jest obliczać i pobierać z dochodu ubezpieczonego składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

p.p.s.a. art. 141 § § 4