Orzeczenie · 2026-06-16

II GSK 1011/26Wznowienie postępowania neosędzia termin kasacja

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-16
NSAAdministracyjneWysokansa
wznowienie postępowanianeosędziaskład sąduterminskarga kasacyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymipełnomocnikdoręczenie

Spółka A. Sp. z o.o. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Jako podstawę wznowienia wskazała udział w składzie sądu osoby powołanej na urząd sędziego z naruszeniem prawa (tzw. 'neosędziego'), co miało stanowić przesłankę nieważności postępowania zgodnie z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Skarga została wniesiona we wrześniu 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za wniesioną z uchybieniem trzymiesięcznego terminu określonego w art. 277 p.p.s.a. Sąd wskazał, że spółka, poprzez swojego pełnomocnika, dowiedziała się o składzie sądu rozpoznającego sprawę już w listopadzie 2024 r., w momencie doręczenia zawiadomienia o rozprawie. W związku z tym, termin do wniesienia skargi upływał w lutym 2025 r., a jej złożenie we wrześniu 2025 r. było spóźnione. Spółka zaskarżyła postanowienie WSA skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 277 i art. 280 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdził nieważności postępowania. NSA potwierdził stanowisko WSA, że wiedza pełnomocnika o składzie sądu jest tożsama z wiedzą strony, a tym samym termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął bieg od momentu doręczenia zawiadomienia o rozprawie pełnomocnikowi w listopadzie 2024 r. W konsekwencji, skarga wniesiona we wrześniu 2025 r. była spóźniona, co skutkowało jej odrzuceniem przez sąd pierwszej instancji, a następnie oddaleniem skargi kasacyjnej przez NSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w kontekście tzw. 'neosędziów' oraz znaczenia wiedzy pełnomocnika dla strony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i zarzutami dotyczącymi składu sądu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wiedza pełnomocnika strony o składzie sądu orzekającego w sprawie jest tożsama z wiedzą strony dla celów rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wiedza pełnomocnika strony o składzie sądu jest tożsama z wiedzą strony, a dzień, w którym pełnomocnik dowiedział się o wyroku lub o składzie sądu, odnosi się do reprezentowanej przez niego strony.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustanowienie pełnomocnika procesowego (adwokata) oznacza, iż wiedza pełnomocnika o istotnych okolicznościach sprawy, w tym o składzie sądu, jest wiedzą strony. Dlatego termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczyna bieg od momentu, w którym pełnomocnik uzyskał taką wiedzę.

Czy skarga o wznowienie postępowania wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia (poprzez swojego pełnomocnika), podlega odrzuceniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarga o wznowienie postępowania wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 277 p.p.s.a. podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę o wznowienie postępowania, ponieważ uznał ją za wniesioną po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził tę ocenę, wskazując, że wiedza pełnomocnika o składzie sądu (uzyskana w listopadzie 2024 r.) wyznaczyła początek biegu trzymiesięcznego terminu, który upłynął w lutym 2025 r. Złożenie skargi we wrześniu 2025 r. było zatem spóźnione.

Czy udział w składzie sądu osoby powołanej na urząd sędziego z naruszeniem prawa (tzw. 'neosędziego') stanowi samoistną podstawę do wznowienia postępowania sądowego?

Odpowiedź sądu

Sąd nie badał zasadności tej przesłanki, ponieważ skarga została odrzucona z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny, skupiły się na kwestii terminowości wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Ponieważ skarga została uznana za spóźnioną, sąd nie przystąpił do merytorycznego badania zarzutów dotyczących składu sądu i statusu sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę o wznowienie postępowania.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 271 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wznowienia postępowania z powodu nieważności, gdy w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo gdy orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia.

p.p.s.a. art. 277

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.

p.p.s.a. art. 280 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 182 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Enumeratywne wyliczenie przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

p.p.s.a. art. 279

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W skardze o wznowienie postępowania strona ma obowiązek wskazać m.in. okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem terminu, ponieważ wiedza pełnomocnika o składzie sądu jest wiedzą strony.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie, a wiedza strony o podstawie wznowienia pojawiła się we wrześniu 2025 r. w związku z informacjami medialnymi i wystąpieniami Ministra Sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

wiedza pełnomocnika o orzeczeniu jest tożsama z wiedzą strony • trzymiesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania upływał z dniem 7 lutego 2025 r. • Złożenie skargi o wznowienie postępowania w dniu 26 września 2025 r. było zatem oczywiście spóźnione.

Skład orzekający

Dorota Dąbek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w kontekście tzw. 'neosędziów' oraz znaczenia wiedzy pełnomocnika dla strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i zarzutami dotyczącymi składu sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kwestii 'neosędziów' i ich wpływu na postępowania sądowe, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie i kontrowersje. Rozstrzygnięcie koncentruje się na formalnych aspektach proceduralnych, a nie na meritum zarzutów o wadliwość składu sądu.

Czy 'neosędzia' unieważnił postępowanie? Sąd Najwyższy rozwiewa wątpliwości, ale nie o to chodziło.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst