II FSK 825/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie, który uchylił indywidualną interpretację podatkową dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Spór dotyczył kwestii, czy kary umowne zapłacone przez spółkę kontrahentom, a następnie częściowo pokryte przez ubezpieczyciela lub zwrócone przez podmiot powiązany, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu. WSA uwzględnił skargę spółki, uchylając interpretację DKIS, jednak z przyczyn proceduralnych – uznał, że organ interpretacyjny nie miał możliwości pełnej oceny stanu faktycznego z powodu braku precyzji we wniosku. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 57a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa). Zgodnie z tym przepisem, WSA rozpoznając skargę na interpretację indywidualną, jest związany zakresem zarzutów skargi i nie może uwzględniać naruszeń prawa, które nie zostały w niej wskazane, nawet jeśli je dostrzeże. NSA podkreślił, że sąd nie ma obowiązku domyślać się intencji strony ani zastępować jej w formułowaniu zarzutów. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Szczecinie, który będzie musiał dokonać kontroli legalności interpretacji wyłącznie w granicach zarzutów postawionych w skardze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu związania sądu administracyjnego zarzutami skargi na indywidualną interpretację podatkową oraz zakazu wykraczania poza zakres skargi (art. 57a ppsa).
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań w przedmiocie skarg na indywidualne interpretacje podatkowe. Nie rozstrzyga meritum sprawy podatkowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny rozpoznający skargę na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego jest związany zakresem zarzutów skargi i powołaną podstawą prawną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny rozpoznając skargę na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego jest związany zakresem zarzutów skargi sformułowanych w sposób określony w art. 57a ppsa i nie może uwzględniać naruszeń prawa innych niż wskazane w skardze.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 57a ppsa ogranicza rozpoznanie sprawy przez WSA do kontroli zarzutów skargi. Sąd nie może z własnej inicjatywy poszukiwać naruszeń prawa ani zastępować strony w formułowaniu zarzutów. Zasada ta jest powiązana z art. 134 § 1 ppsa, ale z zastrzeżeniem art. 57a w przypadku skarg na interpretacje.
Czy sąd pierwszej instancji, uchylając indywidualną interpretację podatkową, może wyjść poza zakres zaskarżenia i uwzględnić zarzuty niepodniesione przez stronę skarżącą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie może wyjść poza zakres zaskarżenia i uwzględnić zarzutów niepodniesionych przez stronę skarżącą, gdyż jest związany zakresem skargi na podstawie art. 57a ppsa.
Uzasadnienie
WSA uchylił interpretację z przyczyn proceduralnych, które nie były podniesione w skardze przez spółkę. NSA uznał to za naruszenie art. 57a ppsa, ponieważ sąd powinien ograniczyć się do kontroli zarzutów wskazanych przez stronę skarżącą.
Czy odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela lub zwrot części kary od podmiotu powiązanego, w sytuacji gdy kara nie stanowiła kosztu uzyskania przychodu, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu CIT?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez NSA, ponieważ wyrok WSA został uchylony z przyczyn proceduralnych.
Uzasadnienie
WSA uchylił interpretację DKIS, która uznała odszkodowanie od ubezpieczyciela za przychód. Spółka argumentowała, że nie powinno to stanowić przychodu, ponieważ kara nie była kosztem. NSA nie odniósł się do meritum sprawy, skupiając się na naruszeniu przepisów postępowania przez WSA.
Przepisy (11)
Główne
ppsa art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
WSA rozpoznając skargę na interpretację indywidualną nie może uwzględnić naruszeń prawa innych niż wskazane w tejże skardze.
Pomocnicze
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
ppsa art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla akt lub czynność.
ppsa art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Op art. 14b § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 169
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
updop art. 16 § ust. 1 pkt 22
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. - o podatku dochodowym od osób prawnych
updop art. 12 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. - o podatku dochodowym od osób prawnych
updop art. 12 § ust. 4 pkt 6a
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. - o podatku dochodowym od osób prawnych
updop art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. - o podatku dochodowym od osób prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 57a ppsa, wykraczając poza zakres skargi i uwzględniając zarzuty niepodniesione przez stronę skarżącą.
Odrzucone argumenty
Argumenty spółki dotyczące meritum sprawy (traktowanie kar i odszkodowań jako przychodu/kosztu) nie zostały rozstrzygnięte przez NSA z powodu uchylenia wyroku WSA z przyczyn proceduralnych.
Godne uwagi sformułowania
sąd pierwszej instancji naruszył art. 57a ppsa stwierdzając, że "Skargę należało uwzględnić, jednak z przyczyn innych niż wskazanych w skardze." • istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii dotyczącej zakresu związania sądu administracyjnego zarzutami skargi na interpretację indywidualną oraz powołaną w niej podstawą prawną. • WSA rozpoznając skargę na interpretację indywidualną nie może uwzględnić naruszeń prawa innych niż wskazane w tejże skardze, nawet jeżeli takie naruszenia dostrzeże. • Sąd nie ma bowiem ani prawa, ani obowiązku domyślać się intencji autora skargi lub jego argumentacji.
Skład orzekający
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
przewodniczący
Artur Kot
sprawozdawca
Jerzy Płusa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu związania sądu administracyjnego zarzutami skargi na indywidualną interpretację podatkową oraz zakazu wykraczania poza zakres skargi (art. 57a ppsa)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań w przedmiocie skarg na indywidualne interpretacje podatkowe. Nie rozstrzyga meritum sprawy podatkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotne ograniczenia proceduralne dla sądów administracyjnych w sprawach interpretacji podatkowych, co jest kluczowe dla prawników procesowych. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zarzutów skargi.
“Sąd administracyjny nie może "na własną rękę" uchylić interpretacji podatkowej – kluczowe znaczenie ma zakres skargi.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.