II FSK 814/23Oddalenie skargi kasacyjnej podatek dochodowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było niewłaściwe zakwalifikowanie przez organy podatkowe i sąd niższej instancji dochodów ze zbycia nieruchomości przez skarżącą do źródła przychodów "pozarolnicza działalność gospodarcza" (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.), zamiast do źródła przychodów "odpłatne zbycie nieruchomości" (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.), co skutkowałoby zastosowaniem zwolnienia podatkowego (art. 21 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f.). Skarżąca podnosiła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o właściwości miejscowej organów podatkowych oraz naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd stwierdził, że działania skarżącej w zakresie obrotu nieruchomościami, obejmujące nabycie, podział, uzyskanie warunków zabudowy i wielokrotną sprzedaż działek w krótkim okresie, wykraczały poza ramy zwykłego zarządu majątkiem osobistym i nosiły cechy zorganizowanej, ciągłej i zarobkowej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Sąd podkreślił, że o zakwalifikowaniu przychodu decyduje całokształt okoliczności, a nie pojedyncze elementy. W szczególności, działania takie jak przygotowanie nieruchomości do sprzedaży (podział, uzyskanie warunków zabudowy) oraz osiągnięcie znaczącego zysku świadczyły o profesjonalnym charakterze transakcji. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów o właściwości miejscowej, wskazując, że organ podatkowy był właściwy miejscowo w momencie wszczęcia postępowania, zgodnie z adresem zamieszkania skarżącej. Wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z protokołu przesłuchania świadka został oddalony ze względu na ograniczenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie prowadzenia dowodów. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania zasady in dubio pro tributario, uznając, że nie zachodziły niedające się rozstrzygnąć wątpliwości co do przepisu prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja przychodów ze sprzedaży nieruchomości jako działalności gospodarczej, ustalanie właściwości miejscowej organów podatkowych, zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sądach administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, choć przedstawia ogólne zasady kwalifikacji przychodów z obrotu nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dochody ze sprzedaży nieruchomości przez osobę fizyczną, która nie prowadzi formalnie zarejestrowanej działalności gospodarczej, powinny być kwalifikowane jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, czy jako przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dochody ze sprzedaży nieruchomości powinny być kwalifikowane jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, jeśli całokształt działań podatnika (nabycie, przygotowanie, podział, wielokrotna sprzedaż w krótkim okresie, osiągnięcie zysku) wykazuje cechy zorganizowania, ciągłości i zarobkowego charakteru, wykraczające poza zwykły zarząd majątkiem osobistym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że działania skarżącej w zakresie obrotu nieruchomościami, obejmujące m.in. nabycie, podział, uzyskanie warunków zabudowy i wielokrotną sprzedaż działek w krótkim okresie, nosiły znamiona zorganizowanej, ciągłej i zarobkowej działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że kluczowe są obiektywne przejawy działalności, a nie subiektywne przekonania podatnika.
Czy decyzja organu podatkowego została wydana przez organ właściwy miejscowo, jeśli podatnik zmienił miejsce zamieszkania w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ podatkowy właściwy w dniu wszczęcia postępowania pozostaje właściwy w sprawie, nawet jeśli w trakcie postępowania nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania podatnika, zgodnie z art. 18b § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ podatkowy był właściwy miejscowo w momencie wszczęcia postępowania, ponieważ skarżąca wskazywała adres zamieszkania właściwy dla tego organu w zeznaniach podatkowych. Zmiana adresu dokonana później nie wpływa na właściwość organu w toku już wszczętego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja pozarolniczej działalności gospodarczej obejmuje działalność zarobkową prowadzoną we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych źródeł przychodów.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej stanowią odrębne źródło przychodów.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości stanowią odrębne źródło przychodów.
o.p. art. 15 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
o.p. art. 17 § § 1
Ordynacja podatkowa
Właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika.
o.p. art. 18 § § 1
Ordynacja podatkowa
W przypadku zmiany właściwości miejscowej w trakcie roku podatkowego, właściwy pozostaje organ, który był właściwy w pierwszym dniu roku podatkowego.
o.p. art. 18b § § 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe właściwe w dniu wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej pozostają właściwe w sprawie, chociażby w trakcie postępowania lub kontroli nastąpiło zdarzenie powodujące zmianę właściwości.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 28
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie z opodatkowania przychodów ze zbycia nieruchomości lub ich części, pod pewnymi warunkami (np. upływ 5 lat od nabycia).
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna: naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna: naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
konstytucja art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.
konstytucja art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określenie podatków w drodze ustawy.
konstytucja art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Bezpośrednie stosowanie przepisów Konstytucji.
o.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
Zasada in dubio pro tributario (wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika).
u.p.d.o.f. art. 30e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Opodatkowanie dochodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów o właściwości miejscowej organu podatkowego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 120, 122, 187, 191 o.p.) poprzez akceptację wydania decyzji przez organ niewłaściwy miejscowo lub nieprzeprowadzenie dowodów. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 122, 187, 191 o.p.) poprzez nieobiektywną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie prawa materialnego (art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 21 ust. 1 pkt 28 u.p.d.o.f.) poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie dochodów ze zbycia nieruchomości do źródła przychodów "pozarolnicza działalność gospodarcza" zamiast "odpłatne zbycie nieruchomości". • Naruszenie zasady in dubio pro tributario (art. 2a o.p.) w związku z wątpliwościami co do wykładni art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.
Godne uwagi sformułowania
aktywność skarżącej w zakresie obrotu nieruchomościami wykracza poza granice zarządzenia własnym majątkiem • granica między wyprzedażą majątku osobistego a pozarolniczą działalnością gospodarczą ma charakter płynny • o tym, czy transakcja przeprowadzana jest w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, czy też jest tylko odpłatnym zbyciem nieruchomości, decyduje całokształt okoliczności poprzedzających i towarzyszących zbyciu nieruchomości • działania podatnika wykazują cechy zorganizowania i ciągłości, gdy podejmowane przez niego czynności istotnie odbiegają od normalnego wykonywania prawa własności • nie można zgodzić się z twierdzeniami autora skargi kasacyjnej, że zbycie nieruchomości gruntowych było konsekwencją decyzji i zdarzeń osobistych, jakie miały miejsce w życiu skarżącej i miało charakter wyzbycia się majątku w celu zaspokojenia osobistych potrzeb • nie mamy do czynienia z "niedającymi się rozstrzygnąć wątpliwościami co do przepisu prawa", do których odnosi się powołany przepis [art. 2a o.p.]
Skład orzekający
Jerzy Płusa
sędzia
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący
Marzena Łozowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja przychodów ze sprzedaży nieruchomości jako działalności gospodarczej, ustalanie właściwości miejscowej organów podatkowych, zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sądach administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, choć przedstawia ogólne zasady kwalifikacji przychodów z obrotu nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między sprzedażą majątku osobistego a działalnością gospodarczą w obrocie nieruchomościami, co ma istotne implikacje podatkowe dla wielu osób.
“Sprzedaż nieruchomości: kiedy staje się działalnością gospodarczą podlegającą opodatkowaniu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.